Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 31 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2591/12

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2330/11 oddalił skargę J.G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

[...] J.G. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w [...]. W związku ze zniesieniem w/w Sądu, uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 9 czerwca 2010 r. nr 841/2010 został z dniem 2 lipca 2010 r. przeniesiony w stan spoczynku.

[...] J.G. wnioskiem z dnia 24 stycznia 2011 r. zwrócił się do Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] o wydanie decyzji przyznającej mu od dnia 1 października 2010 r. do chwili obecnej uposażenie z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz o wydanie decyzji w przedmiocie wypłaty uposażenia przysługującego sędziemu w stanie spoczynku za okres od dnia 2 lipca 2010 r. do dnia 30 września 2010 r. Wskazał, że pomimo zniesienia Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] i przeniesienia go w stan spoczynku, z zawodowej służby wojskowej nie został zwolniony. Zdaniem wnioskodawcy pozostawanie w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej skutkuje obowiązkiem wypłaty mu z tego tytułu uposażenia. Prawo do tej należności pieniężnej wygasa bowiem dopiero w momencie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, zaginięcia lub śmierci żołnierza.

Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie objętej wnioskiem i w części dotyczącej przyznania uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej przekazał go Ministrowi Obrony Narodowej, a w części dotyczącej przyznania uposażenia sędziego w stanie spoczynku Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego [...]. Na skutek wniesionego zażalenia Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej przekazania sprawy Ministrowi Obrony Narodowej i przekazał ją do rozpatrzenia Prezesowi Wojskowego Sądu Okręgowego w [...], zaś rozstrzygnięcie dotyczące przekazania sprawy przyznania uposażenia sędziego w stanie spoczynku Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego [...] utrzymał w mocy. Uzasadniając konieczność rozpatrzenia sprawy dotyczącej przyznania uposażenia przez Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] wyjaśnił, że od dnia 11 lutego 2011 r. [...] J.G. przebywa w jego dyspozycji, zatem zgodnie z art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) ten organ – jako przełożony żołnierza jest właściwy do rozpatrzenia sprawy.

Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] odmówił [...] J.G. wypłaty uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej od dnia 1 października 2010 r., stwierdzając, że otrzymanie przez niego uposażenia należnego sędziemu w stanie spoczynku powoduje wstrzymanie wypłaty uposażenia z tytułu pełnienia służby wojskowej. Na skutek złożonego przez wyżej wymienionego odwołania sprawę rozpoznawał Minister Obrony Narodowej, który decyzją z dnia 18 sierpnia 2011 r. nr 392, na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.), uchylił decyzję Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] i odmówił [...] J.G. wypłaty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przewidzianego w art. 72 ust 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, od dnia 1 października 2010 r. do dnia 24 stycznia 2011 r. W uzasadnieniu decyzji podał, że organ pierwszej instancji bezpodstawnie przyjął, iż roszczenie żołnierza dotyczy okresu przypadającego po dniu 1 października 2010 r., nie wskazując daty końcowej okresu, za który oficer domaga się uposażenia, pomimo, iż we wniosku zawarto sformułowanie "do chwili obecnej", które należy odczytać jako datę wszczęcia postępowania – a więc dzień 24 stycznia 2011 r. Wyjaśnił, że powyższe naruszenie stało się podstawą uchylenia rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji i wydania nowego orzeczenia w tej sprawie, obejmującego okres wskazany we wniosku oficera.

Odnosząc się do meritum sprawy podał, że ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.) reguluje sprawę otrzymywania uposażenia przez sędziów sądów wojskowych, będących żołnierzami zawodowymi. W przypadku przeniesienia sędziego sądu wojskowego w stan spoczynku przysługuje mu uposażenie wypłacane w wysokości i na zasadach przewidzianych dla sędziów sądów powszechnych, przeniesionych w stan spoczynku. Ustawa z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2010r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) nie przewiduje uprawnień sędziego sądu wojskowego do otrzymywania uposażenia zarówno w stanie czynnym, jak i nieczynnym. Z tego względu uprawnienie żołnierza do uposażenia nie można ustalać wyłącznie w oparciu o przepisy tej ustawy. Uposażenie otrzymywane przez sędziego sądu wojskowego podczas sprawowania urzędu, a także uposażenie, które otrzymuje on po przeniesieniu w stan spoczynku określają przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych.

W ocenie Ministra Obrony Narodowej fakt pozostawania przez [...] J.G., w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej nie uprawnia go do otrzymywania uposażenia w wysokości i na zasadach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Posiada on status sędziego w stanie spoczynku, który jest regulowany przez przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych i ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w tym także w aspekcie uposażeniowym. Gdyby uznać, że uposażenie sędziów sądów wojskowych reguluje odrębnie zarówno ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jak i ustawa – Prawo o ustroju sądów wojskowych, to należałoby dojść do nielogicznego wniosku, że sędziom sądów wojskowych przysługiwałyby dwa uposażenia – z tytułu pełnienia służby wojskowej oraz z tytułu sprawowania urzędu sędziego.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. - art. 70 § 2 ustawy Prawo ustroju sądów wojskowych, poprzez błędne jego zastosowanie do określania praw i obowiązków skarżącego w sytuacji, gdy przepis ten nie ma zastosowania do sędziego w stanie spoczynku, lecz jedynie do sędziego sądu wojskowego czynnego zawodowo;
2. - art. 6 ust 1 pkt 15 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 22 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych a contrario i art. 35 i art. 36 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, poprzez wykładnię przepisów w/w ustaw, zakładającą istnienie powiązania normatywno-organizacyjnego o charakterze obligatoryjnym, nierozerwalnym, zakładającym wzajemne krzyżowanie się i przenikanie praw i obowiązków pomiędzy pełnieniem przez skarżącego zawodowej służby wojskowej a jednoczesnym posiadaniem przez niego statusu sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku, tożsamego dla powiązania istniejącego pomiędzy jednoczesnym pełnieniem zawodowej służby wojskowej i sprawowaniem urzędu sędziego wojskowego czynnego zawodowo, podczas gdy powiązanie takowe w przedstawionej relacji normatywnie nie istnieje;
3. - art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędną wykładnię, zakładającą ograniczenie prawa do uposażenia żołnierskiego tylko dla tych żołnierzy zawodowych, którzy pełnią zawodową służbą wojskową ograniczoną do wykonywania zadań służbowych, czyli regularnego stawiania się "podczas pełnienia służby wojskowej do wyznaczonych zadań", czego zdaniem organu odwoławczego skarżący nie czynił, a tym samym nie posiada prawa do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej w sytuacji, gdy przepis ten, ani żaden inny, takiego ograniczenia nie zawiera;
4. - art. 19 ust. 1 pkt 3 i art. 21 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez pominięcie w zaskarżonej decyzji przy interpretacji pojęcia "pełnienie zawodowej służby wojskowej" formy pełnienia zawodowej służby wojskowej, polegającej na pozostawaniu żołnierza w dyspozycji oraz legalnej, i przez to pozostającej bez wpływu na prawo do uposażenia takiego żołnierza, możliwości zwolnienia go z zadań służbowych;
5. - art. 70 § 3, art. 72 ust. 1 i 2 oraz art. 78 ust. 1 i art. 80 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędną wykładnię tych przepisów, zakładającą, iż w związku z tym, że prawem do uposażenia "ustalanego na zasadach ujętych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zostali objęci żołnierze zawodowi – sędziowie sądów wojskowych czynnie wykonujący urząd sędziego", prawo do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej nie dotyczy żołnierza zawodowego, a jednocześnie sędziego wojskowego nieczynnego zawodowo, podczas gdy przepisy te w żadnym wypadku nie zawierają podstawy do takiej wykładni;
6. - art. 78 ust. 1 i 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędną wykładnię tego przepisu, wywodzącą z jego treści, iż żołnierz zawodowy posiada prawo do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej tylko w okresie wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku, które zajmuje oraz wywodzącą istnienie domniemania prawnego, zakładającego prawną podstawę do wstrzymania wypłaty żołnierzowi zawodowemu uposażenia wraz z momentem "zaprzestania wykonywania obowiązków służbowych", podczas gdy przepis ten w swojej treści takiego ograniczenia prawa do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej nie zawiera.

Skarżący zarzucił także istotny błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjmowaniu wbrew treści jego wniosków, iż wnosi on o wypłatę "dotychczas otrzymywanego uposażenia", związanego z pełnieniem czynnej służby sędziowskiej do dnia 1 lipca 2010 r. i tym samym wskazywaniu, że domaga się on "podwójnego" uposażenia z tego samego tytułu, podczas gdy wnosi on, niezależnie od otrzymywanego uposażenia spoczynkowego (które nie jest przedmiotem sprawy), o uposażenie z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej za okres wskazany we wniosku, przysługującego mu stosownie do jego usytuowania formalno-organizacyjnego w ramach pełnionej zawodowej służby wojskowej, którą od dnia 2 lipca 2010 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r. pełnił niezależnie, bez żadnego związku organizacyjno-normatywnego z posiadanym statusem sędziego w stanie spoczynku.

Skarżący zarzucił również naruszenie prawa materialnego, poprzez celowe nieuwzględnienie w zaskarżonym rozstrzygnięciu, w zakresie nie tylko materialnym, ale i formalnym, przepisów art. 76 ust. 1 i 4 oraz art. 89 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, mimo, iż ze względu na posiadany przez niego status żołnierza zawodowego oraz pełnienie zawodowej służby wojskowej w stanie dyspozycji, przepisy te powinny mieć zastosowanie oraz istotny błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na celowym i świadomym pomijaniu pełnienia przez niego zawodowej służby wojskowej w stanie dyspozycji.

Ponadto skarżący wskazał na naruszenie przepisów postępowania:

1. - art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez ewidentne niewyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, polegające na tym, że Minister Obrony Narodowej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutów, stawianych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji;
2. - art. 139 K.p.a., poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść skarżącego w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji, manifestujące się przyjęciem za podstawę materialną decyzji art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w znaczeniu uzależniającym prawo do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej od wykonywania zadań służbowych, czyli regularnego stawiania się "podczas pełnienia służby wojskowej do wyznaczonych zadań", przyjęciem za podstawę prawną decyzji art. 70 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych i art. 78 ust 1 i 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którymi, wedle organu odwoławczego, skarżącemu nie przysługuje prawo do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej od momentu przejścia w stan spoczynku, ograniczeniem, wbrew treści wniosku, zakresu rozstrzygnięcia do dnia 24 stycznia 2011 r., pomimo, iż z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący domaga się uposażenia z tytułu nieprzerwanego pełnienia zawodowej służby wojskowej po dniu 2 lipca 2010 r.;
3. - art. 138 § 1 K.p.a., poprzez wydanie decyzji w formie nieznanej temu przepisowi, ani żadnemu innemu przepisowi Kodeksu postępowania administracyjnego; art. 6, art. 7, art. 8, art. 15 K.p.a. w zw. art. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez działanie organów administracji w trakcie całego postępowania, dotyczącego sprawy administracyjnej, w sposób godzący w podstawowe zasady prawa administracyjnego, co manifestowało się podejmowaniem decyzji niesamodzielnych, pod wpływem nieznanych ustawie czynników zewnętrznych takich jak: rozkazy bądź polecenia wydawane w trybie właściwym dla wojskowych stosunków służbowych, z charakterystyczną dla nich hierarchicznością i podporządkowaniem służbowym, co czyniło całkowicie iluzoryczną zasadę działania organów tylko na podstawie przepisów prawa, stanie przez te organy na straży praworządności w sposób budujący zaufanie uczestnika postępowania do władzy publicznej, wreszcie dwuinstancyjności postępowania.

Skarżący zarzucił także istotny błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że w okresie lipiec – wrzesień 2010 r. było mu wypłacane nieokreślone, nieznane ustawie uposażenie, mające na celu zabezpieczenie finansowe jego osoby do czasu uprawomocnienia się uchwały Krajowej Rady Sądownictwa o przeniesieniu w stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r., a nie uposażenie z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej; istotny błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż po przejściu w stan spoczynku, pomimo braku zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej, nie pełnił on zawodowej służby wojskowej, a jedynie pozostawał w stosunku zawodowej służby wojskowej; istotny błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż z dniem przeniesienia w sędziowski stan spoczynku nie wykonywał obowiązków służbowych, a w konsekwencji, że w całym okresie po przeniesieniu w stanie spoczynku nie wykonywał żadnych czynności służbowych.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że w niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżącemu – sędziemu sądu wojskowego w stanie spoczynku, pozostającemu w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, oprócz uposażenia należnego sędziemu sądu wojskowego w stanie spoczynku przysługuje również uposażenie wynikające z istniejącego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

Wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010r., Nr 90, poz. 593 ze zm.), sędziowie sądów wojskowych to żołnierze zawodowi pełniący zawodową służbę wojskową na stanowiskach sędziów w sądach wojskowych i w Departamencie Sądów Wojskowych Ministerstwa Sprawiedliwości. Z art.19 ust.1 pkt 1 cyt. ustawy wynika, że żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 1, wyjątkowo może ją pełnić w rezerwie kadrowej (art. 19 ust. 1 pkt 2) lub w dyspozycji (art. 19 ust. 1 pkt 3). Stosownie do art. 70 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.) w sprawach nieuregulowanych w ustawie, prawa i obowiązki sędziów sądów wojskowych określają przepisy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W świetle art. 70 § 3 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych uposażenie sędziów sądów wojskowych określają przepisy o uposażeniu żołnierzy, z tym, że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych na stanowiskach równorzędnych, ustalonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Kwestie uposażenia żołnierzy zawodowych zostały uregulowane w Rozdziale 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych "Uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych". Zgodnie z art. 72 ust. 1 i 2 tej ustawy, uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Uposażenie zasadnicze żołnierza zawodowego jest uzależnione od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe (art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych).

Ponadto w skład uposażenia wchodzą dodatki, wymienione w art. 80 ust. 1 cyt. ustawy (specjalny, służbowy, za długoletnią służbę wojskową oraz motywacyjny), jak również określony w art. 80 ust. 2 tej ustawy dodatek wyrównawczy, przysługujący jedynie żołnierzom będącym sędziami sądów wojskowych. Wskazane regulacje, dotyczące ustalania wysokości uposażenia, należy stosować także do żołnierzy zawodowych – sędziów sądów wojskowych, jednakże z uwzględnieniem przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych. Uprawnienie sędziego sądu wojskowego do uposażenia znajduje oparcie w przepisie art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych w związku z art. 91 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Stosownie do w/w przepisów, prawo do uposażenia żołnierz zawodowy – sędzia wojskowy nabywa od dnia zajmowania stanowiska sędziego.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż uprawnienie sędziego sądu wojskowego, który jest jednocześnie żołnierzem zawodowym, do uposażenia, w pierwszej kolejności wynika ze statusu sędziego, a następnie z okoliczności pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wskazuje ona również na specyfikę stosunku służbowego, w którym pozostaje sędzia sądu wojskowego, różniącego się od stosunku służbowego żołnierza zawodowego, niebędącego sędzią. W związku z tym, nie można jak to czyni skarżący, dokonywać wykładni przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych regulujących kwestie uposażenia, każdego z osobna i wyłącznie literalnie, lecz widzieć je w pewnym systemie, z uwzględnieniem specyfiki rodzaju stosunku służbowego w odniesieniu do sędziów sądów wojskowych.

W świetle art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych w związku z art. 100 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, sędziemu, który został przeniesiony w stan spoczynku, w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, przysługuje do czasu osiągnięcia wieku 65 lat uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku.

W sprawie jest niesporne, że decyzją Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] z dnia [...] września 2010r. nr [...], skarżącemu zostało przyznane uposażenie sędziego w stanie spoczynku i jego wysokości nie kwestionował. Od dnia 1 lipca 2010 r. do dnia 30 września 2010 r. było ono wypłacone przez jednostkę wojskową, na której zaopatrzeniu finansowym pozostawał, a od października 2010 r. wypłaca je Wojskowe Biuro Emerytalne [...]. Kwestia, kto jest płatnikiem należnego sędziemu w stanie spoczynku uposażenia nie ma w tym przypadku znaczenia, istotny jest bowiem fakt jego wypłacania w przysługującej wysokości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko Ministra Obrony Narodowej, że fakt pozostawania skarżącego w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej nie jest samoistną podstawą do otrzymywania przez niego z tego tytułu uposażenia w wysokości i na zasadach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Posiada on bowiem status sędziego w stanie spoczynku, który jak wcześniej wskazano w pierwszej kolejności jest regulowany przez przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych i ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w tym w aspekcie uposażeniowym. Przyjęcie, że uposażenie sędziów sądów wojskowych regulują odrębnie zarówno ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak i ustawa – Prawo o ustroju sądów wojskowych doprowadziłoby do sytuacji przysługiwania sędziom sądów wojskowych, tak sprawujących urząd, jak i w stanie spoczynku, dwóch uposażeń jednego z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, a drugiego z tytułu sprawowania urzędu sędziego lub stanu spoczynku.

Prowadziłoby to do nieuzasadnionego wypłacenia dwóch uposażeń za wykonywanie czynności przez sędziego sądu wojskowego – żołnierza zawodowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2515/11, z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1931/11, z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1972/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu pierwszej instancji domaganie się przez skarżącego, wyłącznie na gruncie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uposażenia tylko z tytułu pozostawania w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, po przeniesieniu go jako sędziego sądu wojskowego w stan spoczynku, jest nieuprawnione. W orzecznictwie przyjmuje się, że pełnienie służby wojskowej należy rozumieć jako wykonywanie zadań służbowych, nie można być ono zatem utożsamiane z samym pozostawaniem w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej. Spełnienie żądań skarżącego prowadziłoby do nierównego traktowania sędziów wojskowych, sprawujących urząd oraz sędziów w stanie spoczynku, którzy pozostają w stosunku zawodowej służby wojskowej. Ci pierwsi żołnierze zawodowi, pełniący służbę na stanowisku sędziego, otrzymują jedno uposażenie, natomiast drudzy, jedynie pozostający w stosunku zawodowej służby wojskowej i posiadający status sędziów w stanie spoczynku, otrzymywaliby dwa uposażenia – jedno z tytułu pozostawania w stosunku służbowym, a drugie z tytułu stanu spoczynku. Takiego rozwiązania nie sposób zaakceptować w demokratycznym państwie prawnym. W tym stanie rzeczy nie sposób podzielić zarzutów skargi, dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za nieuzasadnione uznał również zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, wobec przyjęcia, że z samego faktu pozostawania sędziego w stanie spoczynku, w stosunku zawodowej służby wojskowej nie można wywieść uprawnienia do otrzymywania dwóch uposażeń. Stwierdził, iż chybiony jest zarzut naruszenia art. 76 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym żołnierz zawodowy został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, zaginął lub zmarł. Nie uwzględnia on bowiem wspomnianej specyfiki służby sędziego sądu wojskowego, którego można przenieść w stan spoczynku, w odróżnieniu od żołnierza zawodowego, niebędącego sędzią.

W ocenie Sądu pierwszej instancji na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił jego podstawę faktyczną oraz prawną. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 139 K.p.a., poprzez orzeczenie na niekorzyść skarżącego, przejawiające się w przyjęciu za podstawę prawną decyzji art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i art. 70 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych. Odmowa uwzględnienia żądania skarżącego z powołaniem się na w/w przepisy nie może być utożsamiana z pogorszeniem jego sytuacji prawnej, kiedy organ pierwszej instancji również wydał decyzję odmowną. Za niezasadny i niezrozumiały uznał również zarzut naruszenia art. 138 § 1 K.p.a., gdyż organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji powołał art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.G. i zaskarżając go w całości.

1. I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie następujących przepisów prawa materialnego:
2. 1) art. 70 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), poprzez zastosowanie go w drodze analogii do określania praw i obowiązków sędziego wojskowego w stanie spoczynku, podczas gdy przepis ten – zgodnie z niebudzącą wątpliwości wykładnią literalną – ma zastosowanie wyłącznie do sędziego sądu wojskowego czynnego zawodowo;
3. 2) art. 6 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz art. 22 § 1 a contrario i art. 35 – 36 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, poprzez założenie istnienia powiązania normatywno-organizacyjnego o charakterze obligatoryjnym, nierozerwalnym, zakładającym wzajemne krzyżowanie się i przenikanie praw i obowiązków pomiędzy pełnieniem przez skarżącego zawodowej służby wojskowej a jednoczesnym posiadaniem przez niego statusu sędziego wojskowego w stanie spoczynku, tożsamego dla powiązania istniejącego pomiędzy jednoczesnym pełnieniem zawodowej służby wojskowej i sprawowaniem urzędu sędziego wojskowego czynnego zawodowo, podczas gdy powiązanie takowe nie istnieje;
4. 3) art. 76 ust. 1 i 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, poprzez przyjęcie, iż przepisy te nie odnoszą się do żołnierzy zawodowych posiadających status sędziów sądów wojskowych, a co za tym idzie art. 76 ust. 1 i 4 cyt. ustawy pośrednio nie odnosi się do skarżącego, tj. żołnierza zawodowego jednocześnie posiadającego status sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku i nie może mieć zastosowania w sprawie;
5. 4) art. 89 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez przyjęcie, iż przepisy te nie mają zastosowania w sprawie;
6. 5) art. 76 ust. 1 i 4 w zw. z art. 72 ust. 2 w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 3 i art. 21 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, poprzez przyjęcie, iż przepisy te nie mają zastosowania w sprawie pomimo wykazywanej przez skarżącego zdolności i gotowości do pełnienia zawodowej służby przez cały sporny okres, a nadto mimo faktu pozostawania przez skarżącego przez 6 ostatnich miesięcy służby wojskowej w stanie dyspozycji;
7. 6) art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w zw. z art. 70 § 1 oraz art. 36a § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, poprzez przyjęcie, iż wypłaty uposażenia sędziego wojskowego w stanie spoczynku dokonywać może także jednostka wojskowa na zaopatrzeniu której pozostawał skarżący w trakcie czynnej służby wojskowej, zaś pobierane uposażenie z innego, odrębnego tytułu, tj. z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, uznać należy za ekwiwalent uposażenia z tytułu sędziowskiego stanu spoczynku, a to jedynie z powodu czasowej tożsamości kwoty obu uposażeń;
8. 7) art. 70 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych i art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez przyjęcie, iż prawo i tytuł do uposażenia żołnierzy zawodowych o statusie sędziego wojskowego statuują i kształtują wyłącznie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, a nie przepisy wojskowej pragmatyki służbowej, tj. przepisy odnoszące się do żołnierzy;
9. 8) art. 45 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez przyjęcie, iż przepis ten nie ma zastosowania w sprawie.

II.na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. 1) art. 3 § 1 i § 2 w zw. z art. 1 § 1 i § 2 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak ustosunkowania się Sądu pierwszej instancji do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze;
2. 2) art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez wyjście przez Sąd pierwszej instancji poza granicę sprawy, co manifestowało się orzekaniem w zakresie art. 100 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1 oraz art. 36a § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, czyli w sprawie dotyczącej uposażenia spoczynkowego sędziego wojskowego w stanie spoczynku i to za okres nieobjęty niniejszą sprawą, tj. poprzedzający dzień 1 października 2010 r.;
3. 3) art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. art. 1 § 1 i § 2 ustawy dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 139 K.p.a., poprzez błędne i niezasadne utrzymanie w mocy przez Sąd pierwszej instancji decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 sierpnia 2011r. nr 392, mimo iż w wyniku jej wydania doszło do naruszenia zakazu reformationis in peius, tj. do wydania poprzez organ drugiej instancji decyzji na niekorzyść skarżącego w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji, co manifestowało się bezpodstawnym zawężeniem zakresu rozstrzygnięcia, a nadto przyjęciem przez Ministra pogarszającej sytuację prawną strony podstawy materialnej decyzji w postaci:
4. - art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w znaczeniu uzależniającym prawo do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej od wykonywania zadań służbowych, czyli regularnego stawiania się "podczas pełnienia służby wojskowej do wyznaczonych zadań",
5. - art. 70 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych i art. 78 ust. 1 i 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych,zgodnie z którymi, wedle organu odwoławczego, skarżącemu nie przysługuje prawo do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej od momentu przejścia w stan spoczynku,
6. 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 i §2 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez usankcjonowanie i przyjęcie jako własnych błędnych ustaleń stanu faktycznego sprawy, nie odpowiadających prawdzie i niebędących pełnym i rzeczywistym odzwierciedleniem stanu sprawy, w szczególności:
7. a) przyjęciu, iż skarżący z dniem przeniesienia go w stan spoczynku "opuścił" poprzednio zajmowane stanowisko służbowe sędziego,
8. b) pominięciu zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego sędziego z mocy art. 45 ust. 3a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dniem 4 lutego 2011 r.,
9. c) pominięciu zdolności i gotowości do pełnienia zawodowej służby,, wykazywanych przez skarżącego przez cały sporny okres tj. od dnia 1 października 2010 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r.,
10. d) pominięciu faktu niezwolnienia skarżącego z pełnienia służby wojskowej przed upływem dnia 31 sierpnia 2011 r.,
11. e) pominięciu faktu pozostawania przez skarżącego w okresie od dnia 21 lutego 2011 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r. w stanie dyspozycji,
12. f) pominięciu, iż stosunek zawodowej służby wojskowej wypowiedziano skarżącemu "z powodu rozformowania jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił zawodową służbę wojskową i brakiem możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym" na podstawie art. 114 ust. 2 i art. 117 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych,
13. g) pominięciu faktu zajmowania przez skarżącego, nie tylko formalnie, ale i faktycznie, stanowiska sędziego w jednostce organizacyjnej – b. WSG w [...] w okresie od dnia 2 lipca 2010 r. do dnia 31 sierpnia 2010 r.,
14. h) pominięciu faktu rozformowania b. WSG w [...] jako jednostki wojskowej dopiero w dniu 31 sierpnia 2010 r. na mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], tj. po upływie 2 miesięcy od czasu zniesienia WSG w [...] jako wojskowego sądu garnizonowego,
15. i) przyjęciu, iż w okresie lipiec – wrzesień 2010 r. wypłacane skarżącemu uposażenie z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej było uposażeniem sędziego wojskowego w stanie spoczynku, mimo, iż wypłata uposażenia z tytułu stanu spoczynku została rozpoczęta przez WBE [...] dopiero w październiku 2010 r. na podstawie decyzji Prezesa WSO w [...] z dnia [...] września 2010 r., a pobierane uposażenie było uposażeniem z tytułu pełnienia zawodowej służby w jednostce organizacyjnej MON – b. WSG w [...],
16. j) pominięciu faktu, iż skarżącemu wypłacono nagrodę roczną i gratyfikację urlopową za 2010 r., a więc świadczenia ściśle związane z pełnieniem czynnej służby wojskowej, a ponadto, iż wskutek orzeczenia sądu powszechnego skarżącemu ustalono prawo do uposażenia spoczynkowego za okres lipiec – sierpień 2010 r.;
17. 5) art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 19, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez utrzymanie w mocy przez Sąd pierwszej instancji decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], naruszającej przepisy postępowania, polegające na nieuwzględnieniu przez organ drugiej instancji faktu, że organ pierwszej instancji wydał decyzję za okres sprzed przeniesienia skarżącego w stan dyspozycji, a więc za okres, za który nie był właściwy.

Ponadto skarżący w całej rozciągłości podtrzymał wszystkie zarzuty podniesione w skardze do Sądu pierwszej instancji wraz z argumentacją wyrażoną w pismach procesowych złożonych do akt sprawy.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Istota podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który zaaprobował stwierdzenie Ministra Obrony Narodowej, że J.G., sędziemu sądu wojskowego w stanie spoczynku pobierającemu z tego tytułu należne mu uposażenie, pozostającemu w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, niewykonującemu obowiązków służbowych nie przysługuje uposażenie wynikające z tego stosunku.

W ocenie autora skargi kasacyjnej, w tej sprawie należało wyjaśnić, czy sędziemu sądu wojskowego przeniesionemu w stan spoczynku, pełniącemu zawodową służbę wojskową, w tym przez pierwsze dwa miesiące wykonującemu normalne obowiązki służbowe, a następnie przez kolejne miesiące pozostającemu w dyspozycji przełożonych przysługuje uposażenie.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż uposażenie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim żołnierz zgłaszający roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje. Status sędziów sądów wojskowych, będących żołnierzami zawodowymi, reguluje ustawa Prawo o ustroju sądów wojskowych i określone w jej art. 70 § 1 przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ustawa Prawo o ustroju sądów wojskowych normuje również status sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku. Zgodnie z art. 70 § 2 cyt. ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowiązki sędziów sądów wojskowych określają przepisy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stosownie do art. 70 § 3 tej ustawy uposażenie sędziów sądów wojskowych określają przepisy o uposażeniu żołnierzy, z tym, że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych, na stanowiskach równorzędnych, ustalonych przez Prezydenta RP. Z art. 70 § 4 powołanej ustawy wynika, że do sędziów sądów wojskowych stosuje się odpowiednio art. 17 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Powołane przepisy, wraz z art. 22 § 1 oraz art. 23 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, oznaczają, że oficer pełniący zawodową służbę stałą, powołany na stanowisko sędziego wojskowego, jest stroną stosunku służbowego sędziego sądu wojskowego. O ile taki oficer nie podejmie dodatkowego zatrudnienia, innego zajęcia lub sposobu zarobkowania, zgodnie z regułami art. 86 § 1-6 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, w zakresie uposażenia ma wyłącznie prawo do uposażenia sędziego sądu wojskowego. Taka sama reguła, wynikająca z art. 100 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, odnosi się do uposażenia sędziego wojskowego w stanie spoczynku.

Zauważyć należy, iż brak jest przepisu prawa, w tym przypadku stosownego przepisu ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, który ustanawiałby prawo sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku, do uposażenia z tytułu pozostawania w zawodowej służbie wojskowej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniach wyroków z dnia 5 grudnia 2012 r., I OSK 1074/12 oraz z dnia 27 marca 2013 r., I OSK 890/12 (cbois.nsa.gov.pl), że brak unormowania o zwolnieniu sędziego wojskowego w stanie spoczynku ze służby wojskowej z mocy prawa, w przypadku przeniesienia w stan spoczynku na skutek zmiany ustroju sądów (zniesienia wojskowego sądu garnizonowego) lub unormowania nakazującego zwolnienie ze służby takiego sędziego, nie jest tytułem prawnym do prawa do uposażenia żołnierza zawodowego, przysługującego niezależnie od uposażenia sędziego wojskowego w stanie spoczynku.

Wskazać należy, iż przepisy art. 32 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych nie określały losów stosunku służbowego sędziego sądu wojskowego w przypadku zniesienia sądu wojskowego, oprócz ewentualnego powołania na urząd sędziego sądu powszechnego. Taka sytuacja została unormowana w art. 70 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych w związku z art. 100 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, zgodnie z którymi stosunek służbowy sędziego wojskowego, w razie zmiany ustroju sądów nie wygasał, ani nie ulegał rozwiązaniu. Stosunek ten trwał, z tym, że sędzia wojskowy był przenoszony w stan spoczynku. Przejście w stan spoczynku nie kończyło stosunku służbowego sędziego wojskowego. W odniesieniu do sędziów sądów powszechnych tożsama regulacja jest zawarta w art. 68-72 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Skoro unormowanie z art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dotyczyło sędziego sądu wojskowego, to po przejściu w stan spoczynku w dalszym ciągu miał on prawo tylko do jednego uposażenia.

O ile sędzia sądu wojskowego w stanie spoczynku nie podejmował dodatkowego zatrudnienia, innego zajęcia lub sposobu zarobkowania, zgodnie z regułami określonymi w art. 86 § 1-6 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, w zakresie uposażenia miał wyłącznie prawo do uposażenia sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku. Uposażenie to stanowiło kontynuację uposażenia sędziego sądu wojskowego przysługującego przed przeniesieniem go w stan spoczynku.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu uposażenia z tytułu zawodowej służby wojskowej, po przejściu w stan spoczynku, przysługującego wyłącznie z racji przejścia w stan spoczynku i pozostania w zawodowej służbie wojskowej. Prawo do dodatkowego uposażenia uwarunkowane było i jest, w takiej sytuacji, powołaniem na nowe, w stosunku do urzędu sędziego, stanowisko służbowe. Wskazuje na to regulacja zawarta w art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Jak wcześniej podano, byłoby to możliwe w warunkach określonych w art. 86 § 1-6 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeniesienie skarżącego decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2011r. nr 159 do dyspozycji Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] nie stanowiło podstawy do przysługiwania mu żądanego uposażenia. Przepis art. 89 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przy określaniu uposażenia żołnierza przeniesionego do dyspozycji, nakazuje odniesienie się do ostatnio zajmowanego stanowiska służbowego. Skarżący nie zajmował innego stanowiska służbowego, niż sędzia sądu wojskowego w stanie spoczynku. Wbrew twierdzeniom skarżącego także pozostawanie przez niego jako sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku w warunkach rygorów służby wojskowej i w rygorach wynikających z pozostawania sędzią nie jest okolicznością skutkującą uzyskanie prawa do dodatkowego uposażenia. Wskazują na to, obok wykładni językowej omówionych wyżej przepisów ustaw ustrojowych sądownictwa wojskowego i powszechnego oraz ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, rezultaty wykładni systemowej.

Sędziowie sądów powszechnych, mimo przejścia w stan spoczynku, są obowiązani dochować godności sędziego, przy czym za uchybienie godności sędziego, sędzia w stanie spoczynku odpowiada dyscyplinarnie (art. 104 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych). Ponadto, na mocy art. 105 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, do sędziów w stanie spoczynku stosuje się odpowiednio art. 86 tej ustawy.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia uposażenia, a nie kwestia zgodności z prawem sytuacji, w której znalazł się skarżący (w ówczesnym stanie prawnym) po przeniesieniu go jako sędziego sądu wojskowego z powodu zniesienia Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...]w stan spoczynku, w okresie od dnia 3 lipca 2010 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r. nadal pozostawał w zawodowej służbie wojskowej, gdyż nie został z niej zwolniony. Regulacja tego rodzaju przypadku została dokonana w ustawie Prawo o ustroju sądów wojskowych dopiero z dniem 17 czerwca 2011 r., przepisem art. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz.659). Obecnie, zgodnie z art. 35 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, sędziego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej z dniem podjęcia ostatecznej uchwały o przeniesieniu w stan spoczynku (regulacja ta nie odnosi się do przypadków przeniesienia w stan spoczynku, o których mowa w art. 32 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych).

W stosunku do sędziów przeniesionych w stan spoczynku, z uwagi na zniesienie sądów wojskowych, przed dniem 17 czerwca 2011 r., których przed wejściem w życie noweli z dnia 28 kwietnia 2011 r. nie zwolniono z zawodowej służby wojskowej, mógł być zastosowany art. 5 ust. 2 tej noweli. Przyczyny, dla których regulacje te nie zostały ustanowione wcześniej z punktu widzenia prawa sędziego wojskowego przeniesionego w stan spoczynku do dodatkowego uposażenia są bez znaczenia. Jak wyżej wskazano w rozpoznawanej sprawie nie jest oceniana legalność pozostawania sędziów wojskowych przeniesionych w stan spoczynku w stosunku zawodowej służby wojskowej.

Zauważyć jednak należy, iż z mocy art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, sędziów sądów wojskowych w stanie spoczynku dotyczyło, unormowanie art. 74 § 1 w związku z art. 71 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Odpowiednio stosowane przepisy art. 74 § 1 w związku z art. 71 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych wskazywały na prawo powrotu sędziego wojskowego przeniesionego w stan spoczynku z powodu zniesienia sądu na poprzednio zajmowane stanowisko albo stanowisko równorzędne, jeżeli ustały przyczyny będące podstawą przeniesienia w stan spoczynku. Prawo powrotu na stanowisko sędziego sądu wojskowego mogło być jednak zrealizowane w razie spełnienia warunku z art. 22 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, w myśl którego sędzią sądu wojskowego może być oficer pełniący zawodową służbę stałą.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak w ustawie Prawo o ustroju sądów wojskowych przepisów o zwolnieniu sędziego sądu wojskowego, przeniesionego w stan spoczynku z powodu zniesienia sądu, z zawodowej służby wojskowej, czy to z mocy prawa, czy też na mocy aktu administracyjnego o zwolnieniu, nie może być określany jedynie jako przejaw luki prawnej. Niezależnie od norm ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej regulował art. 114 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Natomiast brak tego rodzaj norm w ustawie Prawo o ustroju sądów wojskowych, w powiązaniu z obowiązującymi wówczas art. 32 § 4 i 6 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, umożliwiającymi sędziom sądów wojskowych, mającym prawo do przejścia w stan spoczynku z powodu ukończenia 60 lat, oraz w powiązaniu z powoływanymi już wyżej art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych w związku z art. 74 § 1 oraz art. 71 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, stanowił regulację systemową umożliwiającą sędziom sądów wojskowych dalszą aktywność: na urzędzie sędziego sądu powszechnego bądź na stanowisku sędziego sądu wojskowego.

Celem tego unormowania nie było więc przyznanie sędziemu sądu wojskowego przeniesionemu w stan spoczynku dodatkowego uposażenia z tytułu pozostawania w służbie wojskowej, niezależnego od uposażenia sędziego w stanie spoczynku.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia systemowa oraz wykładnia celowościowa powołanych przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wskazują, że sędzia sądu wojskowego przeniesiony w stan spoczynku ma prawo do uposażenia sędziego przeniesionego w stan spoczynku od daty przeniesienia w stan spoczynku i nie ma prawa do dodatkowego uposażenia wyłącznie z tytułu pozostawania w służbie wojskowej po tej dacie.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia powołanych w niej przepisów prawa materialnego są niezasadne. Przyjąć należy, iż szczególny tryb przenoszenia sędziego sądu wojskowego w stan spoczynku wyłącza możliwość stosowania wobec tego stanowiska służbowego procedury określonej w art. 45 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Do tej sytuacji nawiązuje art. 45 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W związku z tym nietrafny jest także zarzut naruszenia art.89 ust.2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 pkt 15 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w zakresie określenia stanowiska pełnionego przez żołnierza zawodowego będącego sędzią sądu wojskowego jest to wyłącznie stanowisko sędziego sądu wojskowego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w odniesieniu do sędziego wojskowego powstanie prawa do uposażenia wynika z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych w związku z art. 91 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, a nie z art. 76 ust. 1 i 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zamierzonego skutku nie mogły odnieść również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które stanowią odzwierciedlenie procesowej koncepcji materialnej przedstawionej przez skarżącego. Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że w postępowaniu prowadzonym w tej sprawie, wyczerpująco ustalono okoliczności faktyczne istotne z punktu potrzeb prawa materialnego i prawidłowo je oceniono, a więc bez naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wbrew stanowisku skarżącego orzekł w granicach sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz przedstawił swoje stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, który spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Bezzasadny jest także zarzut braku właściwości Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...]. Właściwość ta, w sprawach uposażenia, wynika z art. 104 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z uwagi na treść rozstrzygnięć obu organów orzekających w sprawie oraz przedstawione wyżej rozważania, zarzut dotyczący naruszenia art. 139 K.p.a. oceniono jako nietrafny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.