Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2004 r. II SA/Ol 58/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 11 grudnia 2003 r., (...) i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w O. z dnia 14 października 2003 r. o wymierzeniu Bogusławowi P. kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia po drodze wojewódzkiej, co wykazała kontrola przeprowadzona dnia 24 września 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wskazane decyzje organów administracji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 par. 1 Kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia przepisów postępowania Sąd dopatrzył się w tym, że zarządzenie Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu /Dz.Urz. Miar i Probiernictwa nr 6 poz. 40/ nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego w świetle art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powyższego Sąd uznał, że pomimo istnienia podstaw prawnych, co do samego nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywny, brak było przepisów regulujących dokonywanie pomiarów nacisku na osi pojazdu. W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżone decyzje były dotknięte wadą, o której mowa w art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 13 ust. 2a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./ przez błędną jego wykładnię.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że błędne jest stanowisko Sądu I instancji, iż samo użytkowanie legalizowanego przyrządu pomiarowego, wobec braku przepisów metrologicznych regulujących dokonywanie pomiarów nacisku osi pojazdów na podłoże uniemożliwia przyjęcie wyników pomiaru do ustalenia kary pieniężnej związanej z przekroczeniem dopuszczalnych nacisków na oś pojazdu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 par. 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa powinien być sprecyzowany w stopniu pozwalającym sądowi na ustalenie, czy wniesiona skarga opiera się na którejś z podstaw kasacyjnych wskazanych w komentowanym przepisie. W szczególności należy określić, czy zarzucane sądowi pierwszej instancji uchybienie jest naruszeniem prawa materialnego, czy też przepisów postępowania. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim /art. 175 par. 1-3 p.p.s.a./. Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni odpowiada tym wymaganiom. Co prawda, zawiera ona wszystkie niezbędne elementy konstrukcyjne, konieczne do uznania jej za dopuszczalną, niemniej nie sprecyzowano w niej, czy zarzucane sądowi pierwszej instancji uchybienie jest naruszeniem prawa materialnego, czy też przepisów postępowania. Bliższa analiza tej kwestii pozwala, co prawda ustalić, że zarzucono Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego, ale całe uzasadnienie kasacji opiera się na poczynieniu przez ten Sąd błędnych ustaleń faktycznych. W orzecznictwie NSA panuje niekwestionowany pogląd, że próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego /art. 174 pkt 1/. Ewentualnie może być ona skuteczna, tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 - wyrok NSA z 6.07.2004 r., FSK 192/04 - ONSAiWSA 2004 Nr 3 poz.
- I odwrotnie zresztą, zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczenia poczynionych w sprawie ustaleń - wyrok NSA z 16 września 2004 r., FSK 471/04 - ONSAiWSA 2005 Nr 5 poz.
- Tak więc, przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w toku postępowania administracyjnego nie wyjaśniono prawidłowo stanu faktycznego sprawy, m. in. z powodu braku stosownych przepisów metrycznych nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że Sąd ten naruszył art. 13 ust. 2a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Na bezzasadność tego zarzutu wskazuje także fakt, że Sąd jako podstawę prawną zaskarżonego wyroku przyjął przepis art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., a więc uznał, że zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Źle postawione zarzuty skargi kasacyjnej uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu związanemu granicami skargi kasacyjnej kontrolę legalności zaskarżonego wyroku Sądu I instancji.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.