Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 799/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę A. Cz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] czerwca 2012 r., w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Olecku działając z upoważnienia Burmistrza Olecka wystąpił do Starosty Oleckiego o zatrzymanie prawa jazdy A. Cz. na podstawie art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.). W uzasadnieniu wniosku podano, iż dłużnik nie stawił się w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz nie złożył oświadczenia majątkowego. W związku z powyższym decyzją z dnia 2 marca 2012 r. wyżej wymieniony został uznany za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Starosta Olecki zatrzymał A. Cz. prawo jazdy kategorii ABCET nr 02048/04/2813. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał art. 5 ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowy, (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.). W uzasadnieniu powołano się na wniosek Burmistrza Olecka w sprawie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu oraz decyzję tego organu z dnia 2 marca 2012 r., którą wyżej wymieniony został uznany za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. Cz.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano m.in., że zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (dalej jako: u.p.o.u.a.), w przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona może złożyć do organu właściwego wierzyciela wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego. Stosownie do art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a., w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:
- złożenia oświadczenia majątkowego,
- zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,
- bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych
- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje, stosownie do art. 5 ust. 3b u.p.o.u.a., wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks kamy (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 5 tej ustawy, na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Podniesiono, iż z brzmienia powołanych przepisów wynika, że decyzja w sprawie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu ma charakter obligatoryjny, a mianowicie organ administracji publicznej ma obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku zaistnienia okoliczności określonych w art. 5 ust. 5 u..p.o.u.a. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że zostały w niej spełnione wszystkie przesłanki do zatrzymania prawa jazdy A. Cz. określone w art. 5 ust. 5 powołanej ustawy. W aktach sprawy znajduje się bowiem wniosek organu właściwego dłużnika o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, a do tego wniosku dołączono odpis ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Wskazano również, iż nie można było uwzględnić argumentów podnoszonych w odwołaniu, ponieważ zgodnie z powołanymi wyżej przepisami nie mają one znaczenia.
Skargę na powyższą decyzję wniósł A. Cz. żądając jej uchylenia, jak też uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za nieuzasadnioną.
Przytaczając treść przepisów regulujących procedurę zatrzymywania prawa jazdy dłużnikom alimentacyjnym uregulowaną w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, że wniosek o zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy MOPS w Olecku skierował do Starostwa Powiatowego w Olecku w dniu 29 marca 2012 r. dołączając do niego decyzję z dnia 2 marca 2012 r. o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Z treści tej decyzji wynika zaś, że postępowanie w sprawie uznania skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wszczęte zostało w dniu 17 lutego 2012 r. w następstwie ustalenia, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku złożenia oświadczenia majątkowego i nie uczestniczył w wywiadzie alimentacyjnym. W uzasadnieniu decyzji wskazano także, że z zaświadczenia komornika prowadzącego egzekucję alimentów wynikało, że w okresie ostatnich 6 miesięcy wyegzekwowano od skarżącego kwoty, które nie wynosiły więcej niż 50% kwoty bieżąco zasądzonych alimentów. Decyzja zawierała pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania, z którego skarżący nie skorzystał. Skarżący zareagował dopiero po wystąpieniu przez MOPS z wnioskiem o zatrzymanie dokumentu prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Ta okoliczności nie mogła mieć jednak wpływu na wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Zarzuty skargi wniesionej przez dłużnika alimentacyjnego także nie zmieniają oceny sprawy. Sąd podzielił stanowisko Kolegium, iż bez znaczenia dla legalności zakwestionowanej decyzji pozostaje sytuacja majątkowa dłużnika alimentacyjnego oraz jego rodziny. Zauważyć ponadto należy, że wywiązywanie się z zobowiązań alimentacyjnych pozwoli skarżącemu na odzyskanie prawa jazdy.
Skargę kasacyjna od powyższego wyroku złożył A. Cz. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 5 ust 3b w zw. z art. 5 ust 3 a ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2012.1228 j.t) polegającą na uznaniu za dopuszczalne ustalenie, iż skarżący jako dłużnik alimentacyjny uchylał się od ciążących na nim zobowiązań alimentacyjnych, w sytuacji kiedy skarżący regulując część zobowiązania nie powinien zostać uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a." skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; (2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Sądu podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie niniejszej żadnemu z tych wymogów skarga kasacyjna nie czyni zadość. Skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 5 ust 3b w zw. z art. 5 ust 3 a ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2012.1228 j.t) polegającą na uznaniu za dopuszczalne ustalenie, iż skarżący jako dłużnik alimentacyjny uchylał się od ciążących na nim zobowiązań alimentacyjnych, w sytuacji kiedy skarżący regulując część zobowiązania nie powinien zostać uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. A zatem, skarżący kwestionuje zasadność decyzji z dnia 2 marca 2012 r. o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego. Podkreślić należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 12 czerwca 2012 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, a nie decyzja z dnia 2 marca 2012 r. o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego, która to decyzja podlegała odrębnemu zaskarżeniu. Wprawdzie Sąd I instancji odniósł się do decyzji o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego, ale rozważania te należy odczytywać w kontekście niniejszej sprawy tzn. zatrzymania prawa jazdy. W związku z tym podniesione zarzuty dotyczące wadliwości decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego nie mogą podlegać ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.