Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2005r. sygn. akt II SA/Wa 1382/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. Ś. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję tego Szefa z dnia [...] nr [...] o przeniesieniu M. Ś. z dniem 4 maja 2005 r. ze stanowiska kontrolera celnego z Izby Celnej w [...] do pełnienia służby w Izbie Celnej w [...]. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, iż kryterium legalności wyłącza możliwość badania kwestii celowości i rzetelności polityki kadrowej Szefa Służby Celnej w zakresie alokacji kadr, pozwalając tylko na ocenę czy decyzja jest zgodna z prawem.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonych decyzji był art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), który zezwala na przeniesienie funkcjonariusza do pełnienia służby w innej miejscowości, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, a w sprawie organ wykazał, iż przystąpienie Polski do Unii Europejskiej spowodowało konieczność zmniejszenia stanu etatowego w izbach celnych położonych na zachodzie i południu kraju, a zwiększenia w izbach położonych na północy i wschodzie. Ten charakter Służby Celnej wymaga od funkcjonariuszy dyspozycyjności – wywodził Sąd, dodając, iż tylko art. 19 ustawy o Służbie Celnej zezwala, aby w przypadku kobiety w ciąży i funkcjonariusza celnego samodzielnie sprawującego opiekę na dzieckiem do lat 14 przed przeniesieniem organ uzyskał zgodę funkcjonariusza.
Sąd stwierdził, iż, jak wynika z akt sprawy, M. Ś. nie spełnia przesłanek z art. 19, brak jest powiem dowodu aby była w ciąży, a jest osobą pozostającą w związku małżeńskim i fakt, że mąż M. Ś. wystąpił z pozwem o rozwód nie oznacza, iż tylko na niej spoczywa władza rodzicielska. Odpowiadając na zarzut skargi Sąd uznał, iż organ w decyzjach wydanych w obu instancjach omówił szeroko podstawę prawną, a strona miała także zagwarantowany pełen udział w czynnościach postępowania.
Skargę kasacyjną do tego wyroku wniosła M. Ś., reprezentowana przez adwokata, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez:
- a) naruszenie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 § 2 i art. 3 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych przez pominięcie w treści uzasadnienia przyczyn dla których uznano, iż skarżąca miała zagwarantowany pełny udział w czynnościach postępowania, co uniemożliwia kontrolowanie,
- b) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z niedostrzeżeniem przez Sąd naruszenia w toku postępowania administracyjnego art. 10 § 1 poprzez uniemożliwienie skarżącej wzięcia udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów jak też zgłoszenia żądań, tj. na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że rola uzasadnienia wyroku jest dla sprawy ogromna, bowiem z jednej strony umożliwia poznanie sposobu argumentacji Sądu i drogi rozumowania, a co za tym idzie wywiedzenie kasacji, a z drugiej, kontrolę orzeczenia, a wady uzasadnienia wpływają na uprawnienia strony, która nie otrzymuje informacji o przyczynach wydania orzeczenia, tak jak i sąd odwoławczy. W niniejszej sprawie jest taka sytuacja, gdyż pomimo tego, iż Sąd Wojewódzki uznał zarzut skargi co do braku możliwości brania udziału w postępowaniu, co wyraża art. 10 § 1 kpa, za niezasadny to wywody Sądu w tym zakresie sprowadzają się do jednego tylko zdania, którego lakoniczność uniemożliwia kontrolę orzeczenia, naruszając przepisy o ustroju sądów administracyjnych – wywodzono dalej w uzasadnieniu, podnosząc, iż sporządzenie uzasadnienia nie jest czynnością abstrakcyjną, lecz ma służyć określonemu celowi, a gdy uzasadnienie temu celowi nie odpowiada występuje naruszenie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu.
Wojewódzki Sąd oddalił skargę, choć strona nie mogła brać udziału w postępowaniu, gdyż o toczącym się procesie dowiedziała się dopiero, gdy doręczono jej decyzję pierwszoinstancyjną, nie mogła sięwięc wypowiedzieć co do meritum sprawy, a to narusza jej prawa wynikające z art. 10 § 1 kpa, zatem oddalenie skargi nastąpiło z obrazą art. 145 § 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skonkludowano.
Odpowiadając na skargę kasacyjną Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie podkreślając, iż Sąd wyjaśnił w uzasadnieniu przyczyny, dla których uznał działania organu za zgodne z prawem i stwierdzając, iż z akt sprawy wynika, że M. Ś. posiadała wiedzę o postępowaniu, o czym świadczy jej pismo sprzed wydania decyzji w I instancji, zaś brak szczegółowego uzasadnienia Sądu w tej kwestii nie miało wpływu na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów postępowania może być powodem do uchylenia zaskarżonego wyroku, ale tylko wówczas jeśli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie taka przyczyna nie ma miejsca.
Zgodzić należy się ze skargą kasacyjną, iż rola uzasadnienia wyroku jest trudna do przecenienia, zwłaszcza w świetle umocowania art. 141 § 4 i 174 pkt 2 ppsa. Powinno ono, jak wskazuje art. 141 § 4 ppsa, zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w przeważającej mierze spełnia te wymagania, jakkolwiek zgodzić należy się ze skargą kasacyjną, że co do odpowiedzi na zarzut naruszenia przez organy art. 10 § 1 kpa Sąd kwituje ten zarzut jednym krótkim zdaniem stwierdzając, iż strona miała zagwarantowany pełny udział w postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi, jak wynika z art. 183 § 1 ppsa i przy zarzutach takich jakie zostały postawione w niniejszej skardze ma możliwość ocenić, czy to, iż Wojewódzki Sąd jednym tylko zdaniem odpowiedział na zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa i uznał, że jest on niezasadny miało wpływ na wynik sprawy, poprzez zbadanie akt administracyjnych sprawy.
Istotnie z akt administracyjnych wynika, że pierwszą decyzją organu o jakiej dowiedziała się M. Ś. była decyzja wydana w I instancji, która została jej doręczona. Jednak w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy udział skarżącej w postępowaniu był w pełni zagwarantowany, jak to uznał Wojewódzki Sąd. Ponieważ od decyzji szefa Służby Celnej nie służy odwołanie, ale wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 127 § 3 kpa), to w tym postępowaniu strona ma możliwość przedstawienia swego stanowiska i dowodów. Wniosek ten powoduje bowiem, iż organ sprawę rozpatruje ponownie, od początku i ma prawo do utrzymania w mocy swojej decyzji lub wydania nowego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
W postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy M. Ś. miała zapewnione uczestnictwo w nim. Jednozdaniowa odpowiedź Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego na zarzut nie miała zatem żadnego wpływu na wynik sprawy.
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są zatem usprawiedliwione i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ppsa.