Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 322/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy:
Wójt Gminy R., decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] orzekł o obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego – K.A. - należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego dla L. C. na dziecko: W. A., za okres od 1 czerwca 2012 r. do 30 września 2012 r. w wysokości 2.000 zł (kwota bez odsetek) – pkt 1 decyzji, oraz wskazał, że kwota ta podlega zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami liczonymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty – pkt 2 decyzji.
K.A. zwrócił się do organu z wnioskiem o umorzenie powyższej należności w całości wraz z odsetkami.
Wójt Gminy R., po rozpatrzeniu ww. wniosku, decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...], odmówił uwzględnienia powyższego wniosku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K.A. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż postępowanie prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7 ze zm.). Kolegium podkreśliło, że umorzenie na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, winno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności. Decyzja podejmowana w oparciu o art. 30 ust. 2 w zw. z ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ma charakter uznaniowy. Oceniając możliwość umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy mieć na względzie fakt, że wprawdzie skarżący obecnie przebywa we Wspólnocie [...], gdzie nie uzyskuje żadnego dochodu, ale po jej opuszczeniu jego sytuacja dochodowa może ulec zmianie na jego korzyść.
Po opuszczeniu wspólnoty K.A. będzie miał bowiem możliwość podjęcia pracy zarobkowej pozwalającej na spłatę zaległości alimentacyjnych wobec gminy. Z zamieszczonego w aktach sprawy pisma Wspólnoty wynika, że skarżący przebywa w tamtejszej wspólnocie celem uzdrowienia duszy i ciała, a także, iż pobyt – leczenie modlitwą, pracą i postem – może potrwać ok. 4 lat, w zależności od wyzdrowienia i powrotu do równowagi psychicznej. Z dokumentu tego wynika zatem, że w planach skarżącego znajduje się powrót do jego poprzedniej społecznej roli, a więc również podjęcia pracy zarobkowej, co niewątpliwie umożliwi wywiązanie się z nałożonych na niego obowiązków.
Ponadto Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż umorzenie przedmiotowych należności prowadziłoby do przerzucania obowiązku utrzymania dzieci dłużnika przez wszystkich podatników, a zatem sprzeciwia się temu interes społeczny.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] K.A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- 1) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i brak dokładnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. sytuacji majątkowej i rodzinnej K.A., co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) naruszenie art. 8 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania obywateli;
- 3) naruszenie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez brak uwzględnienia sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego.
Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że niezrozumienie budzi konstatacja organu, że sytuacja dochodowa K.A. może ulec zmianie, oraz że po opuszczeniu Wspólnoty będzie on miał możliwość podjęcia pracy zarobkowej pozwalającej na spłatę zaległości alimentacyjnych wobec gminy. Ponadto wyjaśniono, że skarżący od blisko [...] lat przebywa we Wspólnocie, funkcjonującej w oparciu o określone zasady, różniące się znacznie od zasad obowiązujących we współczesnym społeczeństwie, nie posiada żadnych środków finansowych, pracując wyłącznie na rzecz Wspólnoty. Życie w zamkniętej społeczności przez blisko dekadę niewątpliwie wpływa negatywnie na możliwość znalezienia przez K.A. zatrudnienia na wolnym rynku, tak by być w stanie spłacić należności wypłacone z funduszu alimentacyjnego.
Ponadto skarżący podniósł, iż cierpi na liczne schorzenia natury fizycznej związane z kręgosłupem, zaburzenia oddychania, duszność napadową, nie może pracować fizycznie. Z obowiązku wykonywania pracy fizycznej, K.A. został zwolniony również we Wspólnocie. Jako dowody skarżący przedstawił: a) zaświadczenie z [...][...] z dnia [...] kwietnia 2004 r.; b) zaświadczenie lekarza rodzinnego z dnia [...] listopada 2012 r.; c) zaświadczenie z [...] Szpitala [...] w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Skarżący wskazał również, że wobec niego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] z wniosku W.A., na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2001r. sygn. akt [...] zaopatrzonego w klauzulę wykonalności dnia [...] marca 2012 r. Kwota zadłużenia na dzień 29 marca 2012 r. wynosi 74.322,58 zł plus odsetki w wysokości 48.387,59 zł. Wszczęcie kolejnego postępowania egzekucyjnego sprawi, iż sytuacja skarżącego, który wyraża wolę i chęć zaspokajania potrzeb małoletniego, znacznie się pogorszy a egzekucja zaległych świadczeń alimentacyjnych może sprawić, że sam skarżący stanie się beneficjentem pomocy społecznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę wskazano, że z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7 ze zm.) wynika, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Z treści tego przepisu wynika więc uznaniowy charakter decyzji wydawanych na jego podstawie, na co zresztą trafnie zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Tym samym wybór sposobu załatwienia wniosku strony o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy do organu, który w ramach uznania administracyjnego rozstrzyga w sprawie. Wydanie decyzji przez organ musi zostać jednak poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie sytuacji dochodowej i osobistej wnioskodawcy, do czego w sposób wyraźny obliguje organ administracji cytowany wyżej art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz jej analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w k.p.a. co w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie miało miejsce.
Jak wynika z akt sprawy skarżący jest osobą [...] letnią, posiada wykształcenie średnie i prawo jazdy, nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, czy niezdolności do pracy. Jako przyczynę nieuiszczania alimentów na rzecz syna W. A. podał, że jest zrzeszony od 2003 r. we Wspólnocie [...] we W. (Wspólnota [...]), do której przystąpił aby prowadzić życie chrześcijańskie, odnaleźć spokój i prawdziwy sens życia. Zamieszkuje wraz z pozostałym członkami Wspólnoty, nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia za pracę jaką świadczy na rzecz Wspólnoty, nie posiada żadnego własnego majątku. Praca we Wspólnocie polega na pomocy biednym, młodzieży i dzieci, które żyją w sytuacji marginalizacji, samotności, opuszczenia.
Ponadto skarżący przedłożył do akt sprawy pismo Wspólnoty z [...] kwietnia 2004 r., w którym wskazano, iż "pobyt we Wspólnocie może potrwać około 4 do 5 lat, w zależności od wyzdrowienia i powrotu do równowagi psychicznej, aby dane mu było powrócić do rodziny i obowiązków życiowych". Jednocześnie, jak wskazał skarżący, przeszkodą w spłacaniu alimentów jest pogarszający się jego stan zdrowia, posiada on liczne schorzenia natury fizycznej związane z kręgosłupem, zaburzenia oddychania, duszność napadową, a to powoduje, iż nie może pracować fizycznie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, tj., zarówno sytuację osobistą jak i zdrowotną K.A., w ocenie Sądu, rację mają organy, iż w tym konkretnym przypadku nie może być zastosowane umorzenie należności. Skarżący jest bowiem formalnie osobą zdolną do pracy, nie legitymującą się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, czy też orzeczeniem o niezdolności do pracy. Sąd nie zakwestionował schorzeń, na które choruje skarżący, jednakże, w ocenie Sądu, nie uniemożliwiają one (po ich ustaniu) podjęcia aktywności zawodowej. Ponadto, fakt pobytu we Wspólnocie - na warunkach opisanych przez skarżącego - nie przesądza o tym, że nie będzie on miał możliwości spłaty długu, który na nim ciąży, albowiem nie można wykluczyć, że podejmie on pracę nawet podczas pobytu we Wspólnocie, aby zmniejszać zobowiązanie alimentacyjne na rzecz syna, tym bardziej, iż celem Wspólnoty jest także pomoc dzieciom.
Należy podnieść także, iż we Wspólnocie K.A. ma zapewnione całodobowe utrzymanie i stąd też przyszłe zarobki, nawet gdyby miał je uzyskać za kilka lat, mogą zostać przeznaczone na spłatę zaległości. Ponadto, co istotne w sprawie, fakt wypłaty przez Państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego, nie zwalniał dłużnika z obowiązku alimentacyjnego wobec własnego dziecka. Rodzice dziecka mogą być zwolnieni z obowiązku alimentacyjnego tylko w sytuacjach wyjątkowych, spowodowanych brakiem możliwości poprawy swojej sytuacji dochodowej np. w związku z ciężkim schorzeniami (co wynikałoby z orzeczenia o niepełnosprawności), wiekiem. Skoro więc dłużnik nie wywiązał się ze swoich zobowiązań - to powinien mieć świadomość, że jego zadłużenie będzie wzrastać i powinien liczyć się z koniecznością zapłaty tych należności.
Zdaniem Sądu, brak jest podstaw do umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, przyznanych na osobę uprawnioną. Ponadto, pomimo iż w sentencji decyzji organ pierwszej instancji odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych bez odniesienia się co do żądania umorzenia w zakresie odsetek, jednakże zawarte w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie organu, iż brak jest podstaw do umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, stanowi o tym, w ocenie Sądu, iż decyzja ta rozstrzyga żądanie K.A. w całości.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł K.A., domagając się jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
- - naruszenie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez brak uwzględnienia sytuacji majątkowej i rodzinnej K.A., a w szczególności przez niedostrzeżenie okoliczności, na którą skarżący wskazywał tj. powołania do kapłaństwa, którego wykonywanie skutecznie uniemożliwia skarżącemu podjęcie pracy zarobkowej oraz przez uznanie, iż brak rozstrzygnięcia w sentencji decyzji organu pierwszej instancji w zakresie odsetek oraz odniesienie się do odsetek w uzasadnieniu decyzji stanowi o tym, iż decyzja rozstrzyga żądanie skarżącego w całości.
- - naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to znaczy art. 145 § 1 punkt 1c p.p.s.a. przejawiające się w oddaleniu skargi na decyzję zapadłą w wyniku naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a.
W uzasadnieniu wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, w sposób nieuprawniony odnosi się do przyszłej sytuacji skarżącego, nie dokonując wszechstronnej analizy sytuacji obecnej. Skarżący bowiem, od początku toczącego się postępowania wskazywał na brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej, co wiąże się zarówno z jego stanem zdrowia, udokumentowanych chociażby z zaświadczeniem lekarskim z dnia [...] listopada 2012 r. - w aktach sprawy - gdzie lekarz stwierdza, iż skarżący nie może pracować fizycznie, jak i z faktem przebywania we Wspólnocie oraz otrzymanym powołaniem do kapłaństwa.
Sąd zdaje się nie dostrzegać oświadczenia księdza [...]- wiceprezesa [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. - w aktach sprawy - w którym zostało wskazane, iż członkowie Wspólnoty nie posiadają żadnych dóbr materialnych i rezygnują z każdego typu wynagradzania za pracę, jaką świadczą; żyją życiem prostym i posługą dla biednych, korzystając z miejsc i usług, które Wspólnota im oferuje.
Przepis art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stanowi o kwocie wypłaconych świadczeń wraz z odsetkami. Skarżący we wniosku kierowanym do organu I instancji wnosił o umorzenie należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. Organ I oraz II instancji, nie ustosunkował się do kwestii odsetek w swym rozstrzygnięciu i okoliczność ta, zdaniem skarżącego uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu I i II instancji, wbrew stanowisku jakie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uzasadniając skarżony wyrok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a., nie stwierdzając naruszenia art. 107 k.p.a. w sytuacji, w której organy administracji obu instancji zaniechały dokonania rozstrzygnięcia co do żądania umorzenia odsetek. Nie można się zgodzić z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, iż zawarte w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie, iż brak jest podstaw do umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, stanowi o tym, iż decyzja ta rozstrzyga żądanie skarżącego w całości.
Zdaniem skarżącego wada decyzji administracyjnej w postaci braku rozstrzygnięcia odnośnie żądania skarżącego nie może być konwalidowana zamieszczeniem w uzasadnieniu tej decyzji zdania, z którego wynika, że organ odmawia umorzenia również odsetek.
Sąd nie dostrzegł także, że organy I i II instancji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób niewystarczający, szczątkowo odnosząc się do aktualnej sytuacji skarżącego, ustalając jedynie, iż skarżący jest w wieku produkcyjnym, zdolny do pracy ma średnie wykształcenie. Całkowicie pominięto okoliczności wynikające z akt sprawy oraz wpływ tych okoliczności na możliwość znalezienia przez skarżącego zatrudnienia tj. ponad 10 letni okres przebywania we Wspólnocie o ściśle określonej regule, która nakazuje jej członkom powstrzymywanie się od pracy zarobkowej, złożenie przez skarżącego ubóstwa oraz otrzymanie powołania do kapłaństwa.
Zdaniem skarżącego, to czy powołanie do kapłaństwa dłużnika, a co się z tym wiąże złożenie ślubów ubóstwa, czystości i posłuszeństwa, w związku z katolickimi wartościami wyznawanymi przez zobowiązanego, wpływa na ocenę sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika winno zostać wzięte pod uwagę przez organy administracji oraz przez Sąd. Gdyby okoliczność ta była również przedmiotem rozważań organów administracji oraz Sądu, wówczas dopiero można by było mówić o rozstrzygnięciu mieszczącym się w granicach uznania administracyjnego.
Skarżący wniósł o rozważenie skierowania, na podstawie art. 187 p.p.s.a. zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów, czy powołanie do kapłaństwa, złożenie ślubów ubóstwa, a co się z tym wiąże brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej, stanowi okoliczność, jaką organ administracji powinien rozważyć rozstrzygając wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wobec Funduszu Alimentacyjnego oraz czy to powołanie, wiążące się z brakiem możliwości zarobkowania może stanowić okoliczność uzasadniającą umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W ocenie skarżącego organy nie rozważyły i nie oceniły należycie wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności. Nie przeanalizowały sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego w sposób wszechstronny, a tym samym dopuściły się naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie stwierdzając wyżej wskazanych naruszeń postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny zarzutów powołanych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach.
W szczególności całkowicie pozbawiony podstaw jest zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a.
Art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7 ze zm.), będący podstawą zgłoszonego przez skarżącego wniosku stanowi, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Wbrew powołanemu zarzutowi skargi kasacyjnej organy administracji dokonały prawidłowych i wyczerpujących ustaleń co do sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego, a sąd I instancji słusznie ustalenia te zaakceptował.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie zwrócono uwagę na to, że skarżący – przy wszystkich swoich schorzeniach nie posiada orzeczenia o niezdolności do pracy. Sąd przytoczył także zasady Wspólnoty, do której przystąpił skarżący, zwracając jednakże uwagę na to, że zaniechanie wywiązywania się z zobowiązań alimentacyjnych powinno łączyć się ze świadomością, że zobowiązania te narastają i należy liczyć się z koniecznością ich uregulowania.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej opartego na przepisie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów należy podkreślić, że wybór drogi życiowej dokonywany przez każdego człowieka powinien uwzględniać nie tylko jego duchowe potrzeby, ale także zobowiązania społeczne i rodzinne i wiążące się z nimi zobowiązania materialne. Posiadanie potomstwa rodzi obowiązek dbania o jego materialne utrzymanie. Nie sposób zaakceptować przerzucania tego obowiązku w całości na społeczeństwo przez osobę, w stosunku do której nie zachodzą obiektywne, trwałe i udokumentowane okoliczności wykluczające wywiązanie się z jej zobowiązań. Godna podziwu jest bezinteresowna praca na rzecz biednych i opuszczonych, lecz nie powinna ona bynajmniej zwalniać od obowiązku zwrotu środków publicznych wykładanych z funduszu alimentacyjnego na rzecz własnego dziecka. Nie zachodzą, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę żadne wątpliwości prawne, wymagające rozstrzygnięcia przez poszerzony skład tego sądu.
Oczywistym jest bowiem, że ocena sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy obejmować musi wszystkie istotne okoliczności mogące mieć wpływ na tę sytuację. Z dokumentu złożonego przy skardze do sądu I instancji wynika zaś, że skarżący świadczy posługę w ramach Wspólnoty – przed "kontynuowaniem trzech lat studiów teologicznych ukierunkowanych na kapłaństwo". Nie wynika bynajmniej ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, by skarżący przyjął święcenia kapłańskie.
Trafna była ocena sądu I instancji, zgodnie z którą brak podstaw, by zakwestionować ocenę sytuacji rodzinnej i dochodowej skarżącego dokonaną przez organy administracji w ramach przysługującego im uznania administracyjnego.
Sąd I instancji słusznie uznał także, że organy administracji rozstrzygnęły w istocie o całości żądania skarżącego, w tym także o odmowie umorzenia odsetek. Decyzja administracyjna stanowi bowiem integralną całość obejmującą zarówno rozstrzygnięcie jak i jego uzasadnienie (art. 107 § 1 k.p.a.). Wprawdzie pożądanym jest by rozstrzygnięcia żądania strony dokonywano w wyodrębnionej redakcyjnie części decyzji, to jednak nie powoduje bezskuteczności takiego rozstrzygnięcia umieszczenie jego elementów w obrębie uzasadnienia decyzji. Tak też stało się w niniejszej sprawie, gdyż organ administracji pierwszej instancji jednoznacznie orzekł, że "brak podstaw do umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami". To rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją. Zamieszczenie w uzasadnieniu decyzji części rozstrzygnięcia co do żądania umorzenia odsetek stanowiło zatem naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., pozbawione jednak znaczenia dla istoty dokonanego rozstrzygnięcia.
W tym stanie sprawy skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.