Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 720/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę P. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona w dniu 22 maja 2013 r.
W dniu 20 czerwca 2013 r. pełnomocnik nadał skargę na powyższą decyzję, adresując przesyłkę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Skarga wpłynęła w dniu 21 czerwca 2013 r., a w dniu 24 czerwca 2013 r. Sąd przesłał skargę według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucając skargę powołał się na art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu administracji, nie zaś bezpośrednio do Sądu. Jeżeli zaś pismo zostanie wniesione z pominięciem organu, za pośrednictwem którego powinno być wniesione, a wniesione zostało przed upływem terminu do wniesienia pisma, o zachowaniu terminu decyduje data nadania pisma w urzędzie pocztowym pod adresem właściwego organu.
W rozpoznawanej sprawie 30 dniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 21 czerwca 2013 r., natomiast skarga została nadana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w urzędzie pocztowym do właściwego adresata tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w dniu 24 czerwca 2013 r. W tej sytuacji, zdaniem Sądu I instancji, skarga została wniesiona po terminie i należało ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł P. N., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz przywrócenia terminu do rozpatrzenia skargi.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 54 § 1 P.p.s.a. wskazując, że błędne nadanie pisma było wynikiem przyczyn niezależnych od skarżącego.
W tej sytuacji, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, wystąpiły przesłanki określone w art. 86 § 1 i 2 P.p.s.a. dotyczące zaistnienia przesłanki braku winy w skierowaniu wniosku z pominięciem organu, za pośrednictwem którego działanie takie winno być podjęte. Uniemożliwienie przywrócenia terminu do złożenia skargi zainicjuje powstanie ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego dla skarżącego, gdyż uniemożliwi mu to dochodzenie zastępczego świadczenia alimentacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę należy wnieść, w myśl art. 54 § 1 P.p.s.a., do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Powyższe przepisy wskazują zatem, że do prawidłowego wniesienia skargi niezbędne jest zachowanie terminu i trybu określonego w art. 54 § 1 P.p.s.a, tj. złożenie skargi za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem zaskarżenia. Ustawa w tym zakresie żadnych wyjątków nie przewiduje.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela jednocześnie, leżący u podstaw zaskarżonego postanowienia pogląd Sądu I instancji, że w sytuacji wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania tej skargi przez Sąd pod adres właściwego organu. Co prawda żaden z przepisów ustawy procesowej wprost nie przewiduje obowiązku przekazania błędnie skierowanej skargi do właściwego organu, jednakże przyjmuje się, że taki obowiązek na sądzie spoczywa. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraźnie opowiedziało się za takim właśnie stanowiskiem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 248/07, LEX nr 470146 i z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 426/07, LEX nr 489100; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1724/06, LEX nr 453371; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 295/08, LEX nr 505331; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 631/08, LEX nr 505351; z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 463/08, LEX nr 493793).
Stanowisko takie prezentowane jest również w doktrynie, zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej, sąd ten lub organ powinien przekazać sprawę właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. decyduje data nadania skargi przez sąd (lub organ) pod adres właściwego organu (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 103; Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX).
Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarga P. N. wpłynęła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, a zatem podlegała ogólnej regulacji przewidzianej w art. 53 § 1 i art. 54 § 1 P.p.s.a. Nie ulega również wątpliwości, że organ należycie (w decyzji z dnia 16 maja 2013 r.) pouczył stronę o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, a zatem powinna zostać wniesiona za pośrednictwem tego organu. Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik otrzymał decyzję w dniu 22 maja 2013 r., to termin do wniesienia skargi za pośrednictwem organu upływał w dniu 21 czerwca 2013 r. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawidłowo przyjął, że dla oceny dochowania terminu do wniesienia skargi, decydująca była data nadania jej w urzędzie pocztowym przez Sąd do organu. W konsekwencji prawidłowo też uznał, że skarga ta jako wniesiona z uchybieniem terminu, o jakim mówi art. 53 § 1 P.p.s.a, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej podkreślić należy, że przedmiotem zaskarżonego postanowienia była wyłącznie kwestia zachowania ustawowego terminu do wniesienia skargi. Wbrew opinii autora skargi kasacyjnej podstawa odrzucenia nie jest uzależniona od zawinionego czy niezawinionego działania skarżącego, ale jedynie od ustalenia, czy strona skarżąca pomimo ciążącego na niej obowiązku i pomimo prawidłowego pouczenia wniosła w terminie skargę za pośrednictwem organu. Okoliczność ta nie została w skardze kasacyjnej podważona.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.