Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 17 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2679/12

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 171/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z [...] listopada 2011 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] września 2011r. nr [...] odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ul. B., stanowiącego obecnie działkę ewidencyjną nr A w obrębie 0226 oraz część działki nr B. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność J. i K. małż. K. Teren nieruchomości objęty został w posiadanie gminy m.st. Warszawy w dniu 16 sierpnia 1948 r. zaś termin na złożenie wniosku w trybie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wpłynął z dniem 16 lutego 1949 r. W dniu 20 lutego 1949 r. K. i J. K. złożyli wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do tej nieruchomości. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę m.st.

Warszawy było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43). Skutek prawny, polegający na tym, że grunty na określonym obszarze Warszawy zostały objęte w posiadanie przez gminę w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. następował zaś z dniem wydania numeru powołanego organu urzędowego. Objęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 r., o czym ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Zarządu Miejskiego nr 20 z 1948 r. Do czynności objęcia gruntu w posiadanie miały zatem zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów nieobjętych dotychczas na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. następowało w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m.st.

Warszawy, podanych do wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie. W myśl § 3 grunty uważało się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Tak kategoryczne brzmienie przepisu nie pozostawia, zdaniem organu, wątpliwości, że prawne znaczenie dla objęcia gruntu w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy miało wyłącznie ogłoszenie dokonana w organie urzędowym Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, co bezspornie świadczy o tym, że przy objęciu gruntu w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy nie naruszono przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. Skoro więc wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu został złożony po upływie sześciomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu to zasadnie, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji odmówił jego uwzględnienia.

W skardze na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.K. – spadkobierca dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

1. 1) art. 7 ust. 1 Dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy z dnia 26 października 1945 r. poprzez nieprawidłowe określenie daty rozpoczęcia biegu i upływu sześciomiesięcznego terminu do złożenia przez poprzednika prawnego wnioskodawcy tzw. wniosku dekretowego wynikające z błędnego przyjęcia, iż skuteczne i zgodne z prawem było obejmowanie przez gminę gruntów w posiadanie jedynie poprzez wydane na podstawie Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym wbrew historycznie ukształtowanej instytucji posiadania, którą ustawodawca zawsze wiązał z fizycznym dzierżeniem rzeczy, w szczególności wbrew art. 307 dekretu Prawo rzeczowe, który wszedł w życie 1 stycznia 1947 r. (Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 z późn. zm.), 2) art. 7 ust. 2 Dekretu poprzez nieprzyznanie prawa własności czasowej gruntu mimo złożenia wniosku dekretowego i istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa własności czasowej, tj. faktu, że korzystanie z gruntu przez spadkobierców byłego właściciela nieruchomości, położonej przy ul. B. w Warszawie (dawniej: [...]) stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr A, obręb 0226 o powierzchni 392 m² oraz część działki o numerze ewidencyjnym B o powierzchni 1805 m² (dawny nr hip. [...]).

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zachodzi oczywista sprzeczność Rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. z aktem prawnym wyższego rzędu tj. Dekretem z 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe, który wszedł w życie 1 stycznia 1947 r. Dekret Prawo rzeczowe jednoznacznie traktował instytucję posiadania jako polegającą na fizycznym objęciu rzeczy w posiadanie i faktyczne wykonywanie władztwa nad rzeczą na zasadach właścicielskich. Przewidziane rozporządzeniem z 27 stycznia 1948 r. "obejmowanie" gruntu w posiadanie jest niezgodne z prawem, a w konsekwencji nie rodzi skutków prawnych wynikających z treści dekretu tj. nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o ustanowienie własności czasowej do gruntu. W przedmiotowej sprawie faktyczne objęcie nieruchomości w posiadanie nastąpiło w dniu 30 sierpnia 1950 r. kiedy odpowiednim protokołem komisja delegowana przez prezydium Rady Narodowej m.st.

Warszawy, działająca na rzecz Skarbu Państwa objęła nieruchomości wraz z budynkami na niej posadowionymi w rzeczywiste posiadanie. Od tej też daty, zdaniem skarżącego, rozpoczął bieg sześciomiesięczny termin dla dawnych właścicieli na złożenie wniosku dekretowego. Zatem wniosek dekretowy w przedmiotowej sprawie nie został złożony po terminie lecz złożono go jeszcze zanim termin przewidziany art. 7 dekretu zaczął swój bieg.

W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dna 25 maja 2012 r. oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, iż stosownie do treści art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy dotychczasowy właściciel gruntu i jego następcy prawni, a także użytkownicy byli uprawnieni do żądania, aby gmina przyznała im prawo wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawo zabudowy za opłatę symboliczną (po zmianach – własności czasowej a później użytkowania wieczystego). Przyznanie tych praw do gruntu następowało na wniosek uprawnionego podmiotu przy czym prawodawca w przepisie tym wyznaczył 6-miesięczny okres na zgłaszanie omawianych żądań oraz określił jak należy liczyć początek tego terminu. Przyjął mianowicie, że bieg 6-miesięcznego terminu otwiera czynność "objęcie w posiadanie gruntów" przez gminę, przy czym w kwestii ustalenia daty i trybu obejmowanie w posiadanie przez gminę m.st.

Warszawy gruntów objętych dekretem odesłał do rozporządzenia (art. 4 dekretu). Według tego przepisu właściwi ministrowie zostali upoważnieni do określania w drodze rozporządzenia terminu i trybu objęcia gruntów określonych w art. 1 dekretu. Problematyka ta została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112), które utraciło moc z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43), którego przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Przepis § 1 rozporządzenia stanowił, że obejmowanie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntów na obszarze m.st. Warszawy, nieobjętych dotychczas na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r. następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m.st.

Warszawy, podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie. Z kolei § 3 rozporządzenie stanowi, że grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Sąd I instancji podkreślił, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 5 czerwca 2000 r. (sygn. akt OPK 32/98/ONSA 2000, nr 4, poz. 142) wyjaśnił, iż warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy. Skutek prawny objęcia gruntu w posiadanie przez gminę następował więc z dniem wydania numeru dziennika urzędowego Zarządu Miejskiego. Tak więc dopiero od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę należy liczyć początek terminu na zgłoszenie wniosku o jakim mowa w art. 7 ust. 1 dekretu.

Sąd I instancji wyjaśnił, iż z ustaleń organów wynika, że ogłoszenie Zarządu Miejskiego, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 r. bowiem w tym dniu zostało zamieszczone ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy oraz, że ogłoszenie to zostało zamieszczone w "Życiu Warszawy" nr 225 z dnia 16 sierpnia 1948 r. Zatem 6-miesięczny termin na złożenie wniosku upłynął z dniem 16 lutego 1949 r. zaś wniosek przez dawnych właścicieli został złożony w dniu 20 lutego 1949 r., a więc po upływie terminu określonego w art. 7 ust. 1 dekretu.

Sąd I instancji zaznaczył, iż dla oceny czy byli właściciele nieruchomości warszawskiej zachowali uprawnienia dekretowe istotne znaczenie ma to czy określone podmioty złożyły wniosek o przyznanie im prawa użytkowania wieczystego w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu. Jeżeli termin ten nie został zachowany to po jego upływie uprawnienia dekretowe nie mogą być dochodzone, gdyż termin ten jest terminem zawitym. Skoro w rozpoznawanej sprawie zostało ustalone, że dawni właściciele złożyli wniosek dekretowy po terminie to zasadnie organ odmówił przyznanie im prawa użytkowania wieczystego.

Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, iż takie rozumienie pojęcia "objęcie w posiadanie" jest sprzeczne z instytucją posiadania uregulowaną w obowiązującym wówczas dekrecie z 11 października 1946 r. "Prawo rzeczowe" zgodnie, z którym posiadanie polegało na fizycznym objęciu rzeczy w posiadanie i faktycznym wykonywaniu władztwa nad rzeczą na zasadach właścicielskich. Objęcie w posiadanie gruntu przez obwieszczenie lub zarządzenie, które nie byłoby połączone z objęciem rzeczywistego władztwa nad rzeczą nie może być, w ocenie skarżącego, uznane za zgodne z prawem, a w konsekwencji nie rodzi skutków prawnych w postaci rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. Sąd I instancji podkreślił, że to przepisy dekretu z 26 października 1945 r. określają jak należy rozumieć na potrzeby dekretu obejmowanie w posiadanie i do tej regulacji nie mają zastosowania przepisy dekretu z 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe co potwierdza § 3 rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r. W uzasadnieniu wyroku 7 sędziów NSA z 11 czerwca 2001 r. sygn. OSA 3/01 (publik.

ONSA 2001/4/144) Sąd stwierdził, że przepis § 3 rozporządzenia z 1948 r. należy do kategorii przepisów określonych w teorii prawa cywilnego mianem fikcji prawnych, ponieważ skutek nabycia łączy z czynnością, która według tego prawa nie jest (art. 348 – 351 k.c.) i nie była w czasie jego wejścia w życie (art. 307 – 310 prawa rzeczowego z 1946 r.) podstawą przeniesienia posiadania ani też nabycia posiadania w sposób pierwotny przez akt jednostronny, związany z faktycznym objęciem nieruchomości we władanie. Powodowało to, że niektóre nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. pozostawały nadal w faktycznym władaniu dotychczasowych właścicieli, mającym cechy posiadania.

Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy okazały się bezzasadne. Z tych względów Sąd I instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.").

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J.K. reprezentowany przez adwokata. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

1. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 1 Dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy z dnia 26 października 1945 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym uznaniu, iż doszło do skutecznego objęcia w posiadanie przez Gminę m. st. Warszawy nieruchomości w dniu 16 sierpnia 1948 r. r. na skutek niesłusznego uznania przez WSA za prawidłowe przyjęcie przez organ administracji, iż datą objęcia przedmiotowej nieruchomości w posiadanie jest dzień wydania Dziennika Urzędowego Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy zawierającego ogłoszenie o objęciu w posiadanie oraz związane z tym nieprawidłowe określenie daty rozpoczęcia biegu i upływu terminu do złożenia przez poprzednika prawnego skarżącego, tzw. wniosku dekretowego czego konsekwencją było zaakceptowanie ustaleń organu administracji, że wniosek został złożony po terminie i w konsekwencji nieuzasadnione oddalenie skargi;
2. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 2 Dekretu poprzez jego nie zastosowanie na skutek nieprawidłowego zaakceptowania przez WSA stanowiska organu administracji odmawiającego przyznania skarżącemu prawa użytkowania wieczystego mimo, że korzystanie z gruntu przez skarżącego da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem zachodzą wskazane w art. 7 Dekretu przesłanki do wydania przez organ administracji decyzji przyznającej prawo użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości;

oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 4 p.p.s.a. poprzez nie wzięcie przez Sąd pod uwagę powszechnie znanego faktu jakim było faktyczne nieobejmowanie w posiadanie przez Gminę większości nieruchomości zawłaszczonych w trybie Dekretu (w tym przedmiotowej nieruchomości), a jedynie tworzenie przez organy administracyjne fikcji prawnej polegającej na uznaniu, iż objęcie w posiadanie przez Gminę gruntu (przedmiotowej nieruchomości) mogło nastąpić na podstawie Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawa ("Rozporządzenie") tj. w dniu wydania Dziennika Urzędowego Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy nr 20 z 1948 roku zawierającego ogłoszenie o objęciu Nieruchomości w posiadanie i nieprawidłowe zaakceptowanie interpretacji powyższych kwestii dokonanej przez organy administracji pomimo jej niezgodności z zasadą hierarchicznej wykładni aktów prawnych to jest Rozporządzenia 2 z ówcześnie obowiązującymi przepisami aktu wyższej rangi, tj. art. 296 § 1 (XI) oraz art. 2228 (XX) Dekretu Prawo Rzeczowe z dnia 11 października 1946 r., według których posiadanie oznaczało faktyczne i rzeczywiste władztwo nad rzeczą, a zatem objęcie w posiadanie nie mogło odbywać się bez dokonania faktycznego przejęcia nieruchomości;
2. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77, art. 107 § 3, art. 138 § 2 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej "k.p.a.") polegające na zaniechaniu uchylenia zaskarżonej decyzji mimo naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania administracyjnego poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy w szczególności brak ustalenia przez organ jaki wpływ na określenie daty objęcia w posiadanie miało nie dokonanie przez Gminę do dnia 30 sierpnia 1950 roku jakichkolwiek czynności związanych z faktycznym i rzeczywistym objęciem Nieruchomości w posiadanie mimo, że taki obowiązek wynika z naruszonej w niniejszym postępowaniu zasady prawdy materialnej oraz naruszenie art. 2, 21 i 64 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz nie wzięcie przez organ pod uwagę powszechnie znanego faktu jakim było faktyczne nieobejmowanie bądź późniejsze obejmowanie w posiadanie przez Gminę nieruchomości zawłaszczonych w trybie Dekretu w tym przedmiotowej Nieruchomości, a jedynie tworzenie przez organy administracyjne fikcji prawnej.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację zawartą w powyższych zarzutach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegała oddaleniu.

Na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 zw. dalej dekretem o własności i użytkowaniu gruntów) wszelkie grunty na obszarze m.st. Warszawy przeszły z dniem jego wejścia w życie na własność gminy m.st. Warszawy.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela będący w posiadaniu gruntu lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu, mogli w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Stosownie do art. XXXIX § 2 dekretu z dnia 11 października 1946 r. - Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych (Dz. U. Nr 57, poz. 321 ze zm.), od dnia wejścia w życie Prawa rzeczowego, tj. od dnia 1 stycznia 1947r., zamiast prawa dzierżawy wieczystej lub prawa zabudowy można było na podstawie dekretu domagać się przyznania własności czasowej za opłatą symboliczną.

W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się że warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy. Skutek prawny, polegający na tym, że grunty na określonym obszarze Warszawy zostały objęte w posiadanie przez gminę w rozumieniu art. 7 ust.1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., następował zaś z dniem wydania numeru powołanego organu urzędowego. Pogląd ten wyrażony między innymi w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2000 r. sygn. akt OPK 32/1999 i wyroku składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11 czerwca 2001r sygn. akt OSA 3/2001 co trafnie zaakcentował Sąd I instancji, a poprzednio Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie. Stanowisko to w pełni podziela również obecny skład Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Oznacza to, że przyznanie uprawnień przewidzianych w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., było możliwe tylko na wniosek uprawnionych osób, o ile wniosek ten został złożony w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia przez gminę miasto stołeczne Warszawę danego gruntu w posiadanie, we wskazanym znaczeniu.

Delegację do określenia terminów i trybu obejmowania w posiadanie przez gminę gruntów zawierał art. 4 dekretu, powierzający wykonanie tego obowiązku Ministrowi Odbudowy w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej. W wykonaniu tej delegacji Minister Odbudowy w dniu 7 kwietnia 1946 r. wydał w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej rozporządzenie w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112), w którym przewidziano wieloetapowy proces obejmowania gruntów. W myśl § 3 ust. 1 gmina najpierw ogłaszała w organie urzędowym Zarządu Miejskiego o przystąpieniu do objęcia gruntu. Przepis § 4 precyzował co powinno zawierać ogłoszenie (dokładne oznaczenie gruntów, termin oględzin, wezwanie dotychczasowego właściciela i innych osób zainteresowanych do wzięcia udziału w oględzinach). W wyniku przeprowadzonych oględzin sporządzano protokół.

Stosownie do § 8 ust. 1 grunt uważano za objęty w posiadanie - w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu - z dniem dokonania przez Zarząd Miejski w organie urzędowym Zarządu ogłoszenia o sporządzonym protokole, chociażby grunt ten znajdował się pod zarządem lub w faktycznym posiadaniu gminy. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji opisane rozporządzenie zostało zastąpione rozporządzeniem z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43). To ostatnie znacznie uprościło procedurę w § 1 stanowiąc, iż obejmowanie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntów na obszarze tej gminy, nie objętych dotychczas w posiadanie na podstawie rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych, wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie. Przepis § 3 rozporządzenia wprowadził zasadę, w myśl której grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 106 § 4 p.p.s.a. nie jest usprawiedliwiony. Tym samym nie można podzielić argumentacji tego zarzutu, iż faktyczne objęcie nieruchomości w posiadanie nastąpiło w dniu 30 sierpnia 1950 r., kiedy to odpowiednim protokołem komisja delegowana przez Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy.

Nie można podzielić także zarzutu skarżącego kasacyjnie dotyczącego niezgodności rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. z dekretem z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe. Wskazać bowiem należy, iż dekret warszawski był aktem, którego wejście w życie nastąpiło wcześniej niż dekret – Prawo rzeczowe. Dekret warszawski mający moc ustawy kompleksowo regulował sprawy związane z gruntami warszawskimi. Jak zasadnie podniósł to Sąd I instancji dekret warszawski był aktem autonomicznym w stosunku do dekretu – Prawo rzeczowe i w stosunku do spraw uregulowanych w dekrecie warszawskim oraz w aktach wykonawczych (w tym rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r.) nie stosowało się przepisów Prawa rzeczowego z 1948 r.

Z powyższych względów nie jest usprawiedliwiony także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 107 § 3 i art. 138 § 2 k.p.a.

Wbrew zarzutom Sąd I instancji dokonał należytej kontroli zaskarżonej decyzji i zasadnie uznał, że nie narusza ona prawa. Fakt, że podzielił argumentację organu świadczy jedynie o tym, że organy dokonały prawidłowej oceny prawnej przedmiotowej sprawy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie nie doszło do skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy z dniem wydania przedmiotowego ogłoszenia o objęciu gruntów opublikowanego w nr 20 Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy z dnia 16 sierpnia 1948 r. Ogłoszenie to jest ogłoszeniem Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, o czym stanowi § 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy.

Stwierdzić więc należy, że ogłoszenie o objęciu w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy opublikowane w Nr 20 Dziennika Urzędowego Rady Naczelnej i Zarządu Miejskiego z dnia 16 sierpnia 1948 r., stosownie do § 3 ww. rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. uruchomiło 6-miesięczny termin określony w art. 7 ust. 1 dekretu do zgłoszenia wniosku o przyznanie własności czasowej danej nieruchomości. Złożony więc w 20 lutego 1949 r. wniosek przez dawnych właścicieli o przyznanie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki był z oczywistych względów spóźniony.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.