Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] wydane w przedmiocie oddalenia zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2011 r. odrzucił skargę R. W. z dnia [...] września 2010 r. na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] (sprawa sygn. akt II SA/Go 783/10). W związku z oddaleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej na to postanowienie, stało się ono prawomocne z dniem 3 sierpnia 2011 r. (sygn. akt I OSK 1268/11).
W dniu 10 października 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wpłynęło, przekazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim – jako skarga – a zatytułowane "zażalenie", pismo R. W. z dnia [...] maja 2010 r., z którego treści wynika jednoznacznie, że stanowi ono zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]. Do "skargi" czyli zażalenia z dnia 20 maja 2010 r. dołączona została skarga R. W. z dnia 29 września 2010 r. (tożsama z odrzuconą w sprawie sygn. akt II SA/Go 783/10) oraz pismo skarżącego z dnia 11 sierpnia 2011 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W piśmie tym R. W. zmodyfikował charakter swojego zażalenia z dnia 20 maja 2010 r. wskazując, że stanowi ono skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 kwietnia 2010 r. nr [...]. Wskazał także, że podtrzymuje zastrzeżenia i argumenty już podniesione w skardze z dnia 29 września 2010 r.
W odpowiedzi na uznane za skargę (zażalenie) z dnia 20 maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim wniosło o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi R. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania, skargę odrzucił.
Sąd stwierdził, że uznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze za skargę, zażalenie R. W. z dnia [...] maja 2011 r., zostało złożone przez niego w dniu 21 maja 2010 r. do organu I instancji – Prezydenta Miasta Gorzowa Wlkp. Zostało ono zaadresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp., za pośrednictwem Prezydenta Miasta Gorzowa Wlkp., zaś z jego treści jednoznacznie wynika, iż przedmiot zaskarżenia stanowi postanowienie organu I instancji z dnia 11 stycznia 2010 r. Jak wynika z prezentaty na tym piśmie, Prezydent Miasta Gorzowa Wlkp. przekazał je do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. dopiero w dniu 9 marca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wlkp. pismem z dnia 4 lipca 2011 r. nr [...] zobowiązało R. W. do wskazania, czy pismo z dnia 20 maja 2010 r. stanowi zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta Gorzowa Wlkp. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], czy też skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]. W odpowiedzi na to wezwanie R. W. zmodyfikował charakter prawny złożonego pisma z zażalenia na skargę na postanowienie Kolegium nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r.
Sąd wskazał, że obowiązujące przepisy (art. 64 § 2 Kpa w zw. z art. 63 § 1 Kpa) upoważniają organ administracji publicznej do podjęcia czynności, w celu ustalenia rzeczywistej treści żądania strony. Może to jednak nastąpić w sytuacji, gdy treść wniesionego podania budzi w tym zakresie uzasadnione wątpliwości. W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Z treści wniesionego przez R. W. pisma - zażalenia z dnia 20 maja 2010 r. jednoznacznie wynika treść żądania, w ramach którego kwestionuje on wydane przez Prezydenta Miasta Gorzowa Wlkp. postanowienie z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz żąda zwrotu pobranych należności pieniężnych. Strona w sposób jednoznaczny wskazała także organ tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wlkp. jako adresata wniesionego pisma.
Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie – w kontekście oceny zasadności działania Kolegium - istotne znaczenie mają również okoliczności oraz czas, w jakim pismo-zażalenie skarżącego z dnia 20 maja 2010 r. zostało przekazane temu organowi. Prezydent Miasta Gorzowa Wlkp. przekazał sporne pismo strony z dnia 20 maja 2010 r., po upływie przeszło dziewięciu miesięcy, od daty jego wpływu do tego organu. Kolegium miało już w tym czasie (9 marca 2011 r.) wiedzę, iż w dacie przekazania przez Prezydenta Miasta Gorzowa Wlkp w/w pisma, przed tutejszym Sądem prowadzone było postępowanie w sprawie ze skargi (tj. pisma z dnia 29 września 2010 r.) R. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] (sprawa o sygn. akt II SA/Go 783/10).
Z kolei w dacie wystąpienia do strony o sprecyzowanie treści wniesionego podania, organ posiadał wiedzę, nie tylko co do wydania w dniu 1 lutego 2011 r. postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, ale też wydania przez Sąd postanowienia z dnia 29 kwietnia 2011 r. o odrzuceniu skargi R. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] kwietnia 2010 r., z powodu uchybienia terminu do wniesienia skargi, jak też o wniesieniu przez stronę skargi kasacyjnej na to postanowienie. Wprawdzie w odniesieniu do postanowień wydanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie znajduje zastosowania zasada "powagi rzeczy osądzonej" uniemożliwiająca sądowi ponowne rozpatrzenie tej samej sprawy, jednakże nie zmienia to faktu, iż wobec odrzucenia skargi z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia, niezasadnym pozostawało wzywanie strony do oświadczenia czy jej pismo – wbrew jego jednoznacznej treści - wniesione do organu po upływie kilku miesięcy od wniesienia pierwszej skargi, stanowi kolejną skargę na to samo rozstrzygnięcie organu.
Sąd stwierdził, że nawet gdyby przyjąć pismo R. W. z dnia 20 maja 2010 r. – tak jak uczyniło to Kolegium – za skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. należy uznać ją za niedopuszczalną, bowiem została złożona z uchybieniem terminu. Wynika to z faktu, iż do warunków dopuszczalności skargi należy wniesienie jej w ustawowym terminie tj. w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przy czym przepis art. 54 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie precyzuje, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi.
Wobec tego przyjąć należy, iż w niniejszej sprawie tylko skargę nadaną do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. lub złożoną osobiście w siedzibie tego organu, w ustawowo określonym terminie można traktować jako spełniającą powyższe warunki. Nie można natomiast uznać za prawidłowe wniesienie skargi za pośrednictwem organu I instancji. Dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi nie można przyjąć wówczas daty nadania (złożenia) skargi do organu niewłaściwego w rozumieniu art. 54 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż na tym etapie postępowania niedopuszczalne jest zastosowanie trybu z art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy zatem datą wniesienia skargi jest data przekazania jej przez Prezydenta Miasta Gorzowa Wlkp. organowi właściwemu czyli Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Gorzowie Wlkp. Z akt administracyjnych zgromadzonych w niniejszej sprawie wynika, iż postanowienie SKO w Gorzowie Wlkp. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. zostało skutecznie doręczone na adres wskazany przez skarżącego w dniu 4 maja 2010 r. Co więcej skarżący sam odebrał przesyłkę zawierającą zaskarżone postanowienie, potwierdzając ten fakt własnoręcznym podpisem. Przedmiotowe postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o możliwości i trybie wniesienia skargi. Przedmiotowa skarga została przekazana do Kolegium w dniu 9 marca 2011 r. Zatem stosownie do treści art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga ta została wniesiona z przekroczeniem trzydziestodniowego terminu przewidzianego do dokonania tej czynności.
Jeżeli bowiem dniem odbioru decyzji był dzień 4 maja 2010 r. to trzydziestodniowy termin do złożenia skargi za pośrednictwem organu II instancji, upłynął skarżącemu z dniem 3 czerwca 2010 r. Skarżący wniósł pismo z dnia 20 kwietnia 2010 r. do organu niewłaściwego (data wpływu do organu: 21 maja 2010 r.). Z kolei organ ten - Prezydent Miasta Gorzowa Wlkp., przekazał pismo skarżącego z dnia 20 maja 2010 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. w dniu 9 marca 2011 r., a więc po upływie dziewięciu miesięcy od daty jego wpływu.
Sąd wskazał, że skarga R. W. podlegałaby także odrzuceniu, gdyby przyjąć, iż jej przedmiotem, pozostaje – zgodnie z treścią pisma z dnia 20 maja 2010. r. - postanowienie Prezydenta Miasta Gorzowa Wlkp. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]. Wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargi na orzeczenie wydane przez organ w pierwszej instancji należy uznać za niedopuszczalne, zgodnie z art. 52 § 1 i 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jest to jedna z przyczyn niedopuszczalności skargi, o jakiej mowa w art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skutkująca jej odrzuceniem.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Go 758/11, na podstawie art. 58 §1 pkt 2 oraz §3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł R. W., zaskarżając postanowienie w całości. Skarga kasacyjna oparta została na zarzucie naruszenia art. 58 §1 pkt 2 oraz art. 220 §3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nietrafne zastosowanie tychże przepisów i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy zwłoka w terminie złożenia skargi była niezawiniona przez skarżącego a była wynikiem wadliwego pouczenia skarżącego.
W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną niezawiniona przez skarżącego zwłoka w terminie złożenia skargi była wynikiem opieszałego przekazania skargi przez Urząd Miasta w Gorzowie Wlkp. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp., a następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy bowiem doprowadziło po raz kolejny do bezzasadnego odrzucenia skargi (bez badania jej merytorycznej zasadności), takiej, której termin do złożenia i jej rozpatrzenia winien być przywrócony.
Na tych podstawach wnosił o:
- 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpoznania – włącznie z orzeczeniem o kosztach postępowania kasacyjnego;
- 2) rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym – w myśl art. 182 §1 i §2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 58 §1 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia".
Sąd I instancji prawidłowo zastosował normę wynikającą z powyższego przepisu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika ustalony przez sąd stan faktyczny. Skarga została wniesiona do niewłaściwego organu, a wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej skarżący został prawidłowo pouczony o trybie zaskarżenia orzeczenia organu odwoławczego, prawidłowe było również pouczenie co do trybu zaskarżenia orzeczenia organu I instancji.
Skoro faktem jest, że w skardze nieprecyzyjnie oznaczono zaskarżony akt i skierowano ją do niewłaściwego organu – nie kwestionuje tego sam skarżący - to wszelkie skutki takich błędnych czynności obciążają skarżącego. Gdy chodzi o zarzut naruszenia art. 220 §3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to nie został on uzasadniony.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.