Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej zwany też: "WSA" lub "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 23 czerwca 2023 r. o sygn. akt II SAB/Kr 121/23 wydanym po rozpoznaniu skargi A.T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej zwane też jako "SKO" lub "Kolegium") w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu w sprawie aktualizacji opłaty rocznej: 1. zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie wniosku skarżącego z dnia 7 listopada 2022 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prezydent Miasta K. pismem z dnia 13 grudnia 2021 r. wypowiedział użytkownikowi wieczystemu A.T. (dalej zwanym "Skarżącym" bądź "Stroną") dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału wynoszącego 1/2 części w nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...] jedn. ewid. [...] o łącznej pow. 1 118 m2 położonej przy ul. [...][...] w A. objętej księgą wieczystą nr [...].
Wnioskiem z dnia 22 stycznia 2022 r. skarżący zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub uzasadniona w niższej wysokości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzeczeniem z dnia 30 września 2022 r. nr SKO.UW/4163/793/2022, wydanym na podstawie art. 78 i art. 79 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), oddaliło wniosek A.T., stwierdzając że wniosek został złożony z uchybieniem terminu (1 dzień).
Pismami z dnia 7 listopada 2022 r. A.T. zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału w nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości oraz złożył ponowny wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości.
SKO w Krakowie pismem z dnia 28 listopada 2022 r. poinformowało Stronę, że sprawa aktualizacji opłaty rocznej została zakończona orzeczeniem SKO w Krakowie z dnia 30 września 2022 r. nr SKO.UW/4163/793/2022. W związku ze złożeniem sprzeciwu od przedmiotowego orzeczenia akta sprawy zostaną przekazane do właściwego sądu powszechnego.
A.T. w piśmie z dnia 29 listopada 2022 r. wniósł o wydanie przez organ postanowienia w przedmiocie przywrócenia bądź odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku.
W odpowiedzi, pismem z dnia 30 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie poinformowało A.T., że jego prośba o przywrócenie terminu jest nieuzasadniona.
W dniu 17 stycznia 2023 r. A.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w sprawie rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału w nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej odrzucenie bądź oddalenie. Organ wskazał, że A.T. wniósł sprzeciw od orzeczenia z 30 września zatem stosownie do postanowień art. 80 ust. 1 zdanie 2 u.g.n. wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości i inicjuje drugi (sądowy) etap postępowania w przedmiocie aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. W wyniku wniesionego sprzeciwu sprawę aktualizacji opłat przejmuje do rozpoznania sąd powszechny. Zdaniem SKO w Krakowie, po przekazaniu właściwemu sądowi akt sprawy, to sąd cywilny posiada kompetencje do zbadania sprawy w jej całokształcie, w tym w zakresie prawidłowości doręczeń i terminowości złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie jest nieuzasadniona.
W konsekwencji skutkiem wniesienia sprzeciwu jest utrata kompetencji Kolegium do podejmowania jakichkolwiek działań orzeczniczych w sprawie. Zatem z chwilą wniesienia sprzeciwu od orzeczenia Kolegium, wniosek A.T. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona, nie mógł być rozpatrywany przez organ administracyjny.
W uzasadnieniu opisanego wyżej wyroku Sąd I instancji zauważył, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej.
Sąd przytoczył następnie treść art. 12 i art. 35 K.p.a. wskazując na obowiązek organów administracji załatwienia sprawy w możliwie krótkich terminach. Sąd podzielił stanowisko Skarżącego, iż Kolegium powinno rozpoznać jego wniosek o przywrócenie terminu i wydać orzeczenie wskazane w przepisach prawa. Organ działając w oparciu o art. 58 § 1 K.p.a. powinien był wydać stosowne postanowienie, czego nie uczynił. Tym samym zarzut bezczynności jest oczywiście uzasadniony. Sąd zaznaczył, iż nie kwestionuje twierdzeń organu, że od orzeczenia z dnia 30 września 2022 r. przysługuje sprzeciw do sądu powszechnego. Nie zmienia to jednak faktu, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, do czego miał prawo, a zatem organ powinien podjąć odpowiednie czynności procesowe celem jego rozpoznania.
WSA zauważył, że konieczność rozpoznania takiego wniosku przez SKO jest niesporna w orzecznictwie sądów administracyjnych. Kwestia zaś dopuszczalności skargi na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego w tym przedmiocie rozstrzygnięta została w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2018 r., sygn. akt I OPS 2/18. Stwierdzono w niej, że na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości – wydane na podstawie art. 59 § 1 K.p.a. w związku z art. 78 ust. 2 i art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sad uznał, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa bowiem organ, pozostawał w błędnym przekonaniu, że w sprawie nie musi podjąć żadnych działań procesowych, gdyż została ona już zakończona.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o:
- 1. jego uchylenie oraz rozpoznanie skargi A.T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie niewydania rozstrzygnięcia odnośnie prośby A.T. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, ze aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] jest nieuzasadniona i jej oddalenie, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie,
- 2. zasądzenie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
naruszenie prawa materialnego, a to:
- - art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775) w zw. z art. 79 ust. 7 i art. 80 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 344) przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie pozostaje w bezczynności nie rozpoznając prośby Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, ze aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] jest nieuzasadniona w sytuacji, gdy od orzeczenia Kolegium Skarżący skutecznie złożył sprzeciw do sądu powszechnego,
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej SKO wyjaśniło, że nie neguje, iż w odniesieniu do 30-dniowego terminu biegnącego od daty doręczenia wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu i zaoferowania opłaty w nowej wysokości do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości, o którym mowa w art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ma odpowiednie zastosowanie art. 58 i art. 59 k.p.a. Oznacza to, że istotnie Kolegium ma obowiązek rozpatrzenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości i wydania stosowanego postanowienia. Niemniej jednak pogląd ten jest uzasadniony w przypadku złożenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona przed wydaniem orzeczenia przez Kolegium.
Natomiast pogląd ten budzi wątpliwości, gdy orzeczenie kolegium już zapadło, bowiem obowiązujące przepisy nie przewidują instytucji uchylenia orzeczenia przez kolegium w sytuacji uwzględnienia prośby o przywrócenie terminu, a w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że do orzeczeń kolegiów wydawanych w sprawach aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego nie mają zastosowania tryby nadzwyczajne postępowania przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Dalej zauważono, że w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wydało orzeczenie o oddaleniu wniosku Skarżącego o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości, od którego to orzeczenia Skarżący w ustawowym terminie złożył sprzeciw do sądu powszechnego, a jednocześnie złożył prośbę do Kolegium o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona. W ocenie Kolegium WSA w Krakowie błędnie ocenił skutki prawne, jakie w świetle art. 80 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wywołuje wniesienie sprzeciwu od orzeczenia Kolegium, a to spowodowało błędne uznanie, że Kolegium pozostaje w bezczynności, gdyż nie wydało postanowienia odnośnie prośby Skarżącego o przywrócenie terminu w oparciu o art. 58 k.p.a. Stosownie do 80 ust. 1 zd. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, a wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona zastępuje pozew (art. 80 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Zatem w sytuacji skutecznego (w terminie) złożenia przez Skarżącego sprzeciwu od orzeczenia Kolegium z dnia 30 września 2022 r. Kolegium utraciło kompetencje do rozpatrzenia prośby Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona. Skoro wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości zastępuje pozew, to w gestii sądu powszechnego będzie ocena, jakie znaczenie dla skuteczności pozwu ma uchybienie terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rozstrzygnięcie Kolegium podjęte w trybie art. 58 k.p.a. nie pozbawi bowiem skutków prawnych wniesienia sprzeciwu, o których mowa w art. 80 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku prowadzi do sytuacji, w której dwa organy (organ administracji i sąd powszechny) będą zajmowały się tą samą sprawą, co w konsekwencji może doprowadzić do zaistnienia w obrocie prawnym sprzecznych rozstrzygnięć i w istocie do rozbieżności, które z nich winno być honorowane. Taka sytuacja nie może mieć miejsca w demokratycznym państwie prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wskazało, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż udzieliło Skarżącemu, w odpowiedzi na jego prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, wyjaśnień odnośnie stanu sprawy w piśmie z dnia 30 listopada 2022 r. i jednocześnie przekazało sprzeciw od orzeczenia Kolegium z dnia 30 września 2022 r. wraz z aktami sprawy do właściwego sądu powszechnego (Sądu Okręgowego w Krakowie).
Zdaniem SKO, w tej sytuacji stwierdzić należy, iż WSA w Krakowie niewłaściwie zastosował art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. przyjmując, że Kolegium pozostaje w bezczynności z uwagi na niewydanie postanowienia, o którym mowa w art. 58 k.p.a.
Odpowiadając na skargę kasacyjną A.T. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona wniósł kilkanaście dni przed złożeniem sprzeciwu, aby umożliwić SKO jego rozpoznanie wcześniej - jeszcze przed wpłynięciem sprzeciwu — czego SKO nie uczyniło. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie zajęło merytorycznego stanowiska w sprawie złożonego przez Skarżącego wniosku o przywrócenie terminu. Rozpoczęło natomiast procedowanie sprzeciwu do sądu powszechnego mimo, iż sprzeciw złożony został kilkanaście dni później, aniżeli wniosek o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie słusznie stwierdził, iż wniosek o przywrócenie terminu winien być zatem rozpatrzony przez SKO w Krakowie przed przekazaniem akt sprawy sądowi powszechnemu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz 1634 dalej: "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Podniesione w skardze kasacyjnej Kolegium zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego sprowadzają się do wykazania braku bezczynności tego organu w rozpoznaniu wniosku A.T. o przywrócenie terminu od wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub uzasadniona w niższej wysokości. W ocenie Kolegium, ponieważ wskazany wyżej wniosek o przywrócenie terminu został złożony już po wydaniu orzeczenia, o którym mowa w art 79 ust. 3 u.g.n., od którego to orzeczenia wniesiono następnie sprzeciw określony w art. 80 u.g.n. to organ ten, z uwagi na przekazanie sprawy do sądu powszechnego, utracił kompetencję do rozpatrzenia tego wniosku.
Pogląd ten nie zasługuje na aprobatę.
Poza sporem pozostaje, iż w postępowaniu prowadzonym przez samorządowe kolegium odwoławcze rozpoznające wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach. Wynika to wprost z treści art. 79 ust. 7 u.g.n. Zatem w postępowaniu tym stosuje się odpowiednio przepisy Działu I Rozdziałów 5, 7-10, oraz Działu II (z wyjątkiem Rozdziałów 10 i 11) i Działu IX K.p.a. Zastosowanie znajdą zatem m.in. przepisy K.p.a. regulujące sposób obliczania terminów, a także kwestie przewracania terminów w razie ich uchybienia.
W powołanej przez Sąd I instancji uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2018 r. o sygn. akt I OPS 2/18 (ONSAiWSA 2019, nr 2, poz. 15.) uznano, iż na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości - wydane na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. w związku z art. 78 ust. 2 i art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.) - przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu tej uchwały NSA zauważył, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości stanowi postanowienie kończące postępowanie w sprawie oceny przez kolegium złożenia wniosku przez użytkownika wieczystego w terminie wyznaczonym przez ustawodawcę w art. 78 ust. 2 u.g.n.
Skutkiem prawnym odmownego postanowienia kolegium jest bowiem wykluczenie dopuszczalności rozstrzygania sprawy aktualizacji opłaty rocznej zarówno przez samorządowe kolegium odwoławcze, jak i w dalszej kolejności przez sąd powszechny. NSA uznał, iż postanowienie to jest wydawane w postępowaniu administracyjnym i powoduje jego zakończenie, dlatego należy je uznać za kończące postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Skoro tak, to bez wątpienia bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej również podlega kontroli sądów administracyjnych, zgodnie z z treścią art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
Stosownie do art. 35 K.p.a., którego to postanowienia również znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed samorządowym kolegium odwoławczym w sprawach dotyczących aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3.). Niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 35 K.p.a., względnie w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a., świadczy o bezczynności organu - art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.
W świetle powyższych uwag, nierozpoznanie przez samorządowe kolegium odwoławcze wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, w terminach określonych w art. 35 lub wskazanych zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a., będzie oznaczało bezczynność tego organu w tym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu I instancji, iż na obowiązek załatwienia przez samorządowe kolegium odwoławcze wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, nie ma wpływu okoliczność złożenia tego wniosku po wydaniu przez ten organ orzeczenia o którym mowa art. 79 ust. 3 u.g.n. Uprzednie wydanie orzeczenia może determinować sposób załatwienia tego wniosku, niemniej nie przekreśla wynikającego z art. 35 K.p.a. oraz art. 59 K.p.a. obowiązku jego rozpoznania. Trzeba zauważyć, że w postępowaniu dotyczącym ustalenia, iż aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, przepisy K.p.a. znajdują odpowiednie zastosowanie tylko na etapie postępowania przed samorządowym kolegium odwoławczym. Etap ten nie jest objęty kontrolą i kognicją sądu powszechnego. Stąd też rozpoznanie wniesionego do SKO wniosku o przywrócenie terminu leży w gestii tego organu.
Nie można podzielić przy tym stanowiska SKO w Krakowie, iż wniesienie sprzeciwu przez A.T. od orzeczenia Kolegium z 30 września 2022 r. uniemożliwia temu organowi rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu. Trzeba zaznaczyć, iż wniosek ten złożono dniu 7 listopada 2022 r., a więc przed wniesieniem sprzeciwu, co miało miejsce w dniu 18 listopada 2022 r. Zgodnie za art. 80 ust. 1 u.g.n. wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Zatem do chwili złożenia tego środka prawnego, organem właściwym w sprawie dotyczącej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej było samorządowe kolegium odwoławcze. Rolą tego organu pozostawało zatem rozpoznanie wszelkich wniosków strony tego postępowania zgodnie z przepisami u.g.n oraz odpowiednimi przepisami k.p.a. Uchylenie się przed tym obowiązkiem, mogło - jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie - skutkować zarzutem bezczynności.
Wniesienie sprzeciwu, o którym mowa w art. 80 ust. 1 u.g.n. z uwagi na skutki jakie wywołuje, może mieć wpływ na sposób rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, niemniej nie zwalania Samorządowego Kolegium Odwoławczego od jego rozpoznania w jednej z form przewidzianych w wskazanych w art. 79 ust 7 u.g.n. przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
Takiego załatwienia sprawy nie stanowią natomiast pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 28 listopada 2022 r. oraz z 30 listopada 2022 r., którymi poinformowano A.T., iż jego wniosek o przywrócenie terminu nie może zostać rozpatrzony z uwagi na wniesienie sprzeciwu. Wymienione w art. 79 ust. 7 u.g.n. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają podstawy prawnej do załatwienia wniosku o przywrócenie terminu w formie wystosowania takiej informacji. O przywróceniu terminu lub jego odmowie organ orzeka w formie postanowienia – art. 59 § 1 K.p.a., również ewentualne umorzenie postępowania w tym zakresie także winno nastąpić w formie postanowienia – art. 126 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a.
W tych okolicznościach, podniesione zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły zostać uznane za skuteczne, a w konsekwencji skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.