Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1462/07 uwzględnił skargę J. S. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego i uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł, iż nie podlega ona wykonaniu w całości.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał w nocy decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] stycznia 2007 r., którą to decyzją wydaną na podstawie art. 9b ust. 6 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) odmówiono J. S. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego z powodu niespełnienia wymagań kwalifikacyjnych wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych gdyż nie posiada wymaganego przygotowania pedagogicznego.
Zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a-3 ustawy Karta Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest: posiadanie wymaganych kwalifikacji, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Stosownie do treści § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.), kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach ponadgimnazjalnych posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia: 1) studiów magisterskich na kierunku zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne lub 2) studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne.
W ocenie organu J. S. legitymujący się dyplomem ukończenia Papieskiego Fakultetu Teologicznego we Wrocławiu w zakresie teologii oraz dyplomem ukończenia Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu w zakresie ekonomiki i zarządzania przedsiębiorstwem, nabył przygotowanie katechetyczno-pedagogiczne, o którym mowa w porozumieniu pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski a Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 6 września 2000 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli religii (Dz.Urz. MENiS z 2000 r. Nr 4, poz. 20), które jest niezbędne do nauczania religii w szkołach. Nie jest ono jednak tożsame z uzyskaniem przygotowania pedagogicznego, o którym mowa w § 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. O nabyciu przygotowania pedagogicznego nie świadczy również dyplom ukończenia Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu ani też ukończenie kursów doskonalenia zawodowego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego wskazując, iż jego zdaniem studia teologiczne przygotowują do pracy pedagogicznej w zakresie psychologii, pedagogiki i dydaktyki co jest potwierdzone dyplomem i zaświadczeniami. Zakres przygotowania pedagogicznego, określony w porozumieniu pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski a Ministrem Edukacji Narodowej jest zgodny z wymaganiami wynikającymi z § 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. Wskazując na powyższe naruszenia wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Minister Edukacji Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. skarżący złożył do akt następujące dokumenty: kopie dwóch świadectw ukończenia studiów podyplomowych z dnia 18 maja 2002 r. i z dnia 3 kwietnia 2005 r. oraz kopię świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego z dnia 16 czerwca 2007 r., a także kopię aktu nadania mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego z dnia [...] sierpnia 2007 r.
Z kopii świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego z dnia 16 czerwca 2007 r. wynika, że skarżący w roku szkolnym 2006/2007 ukończył kurs pedagogiczny kwalifikacyjny dla czynnych zawodowo nauczycieli i uzyskał kwalifikacje pedagogiczne.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż porównując datę wydania zaskarżonej decyzji [...] czerwca 2007 r. z datą wystawienia ww. świadectwa 16 czerwca 2007 r. uznać należy, iż w chwili orzekania przez organ odwoławczy istniał nowy dowód nieznany Ministrowi Edukacji Narodowej, mający istotne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy.
Zaistniała zatem przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) do wznowienia postępowania administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, zaś o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzekł w oparciu o przepis art. 152 tej ustawy. Jednocześnie wyjaśnił, iż w sprawie nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, gdyż koszty te nie wystąpiły.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. S. reprezentowany przez adwokata i zaskarżając go w całości na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 141 § 4 w związku z art. 152 P.p.s.a., w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję organu stwierdzającego jednocześnie, że decyzja ta nie może być wykonana w całości - nie zawiera podstaw prawnych takiego rozstrzygnięcia, a ponadto uzasadnienie powyższe nie zawiera wskazówek co do trybu dalszego postępowania;
- art. 145 § 1 P.p.s.a. w sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę na decyzję organu - nie wskazał jednocześnie jakich naruszeń prawa, skutkujących jej uchyleniem dopuścił się organ wydający decyzję.
Wskazując na powyższą podstawę wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor dokonał wykładni znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawa i wskazał, że przedstawione przez skarżącego na rozprawie dowody zostały wykorzystane w innym celu, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji w żaden sposób nie odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów rażącego naruszenia przez organy wydające decyzje przepisów prawa. Zdaniem skarżącego już w czerwcu 2006 r. spełniał on warunki do nadania mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, a więc wydanie przez Dolnośląskiego Kuratora Oświaty decyzji z dnia [...]sierpnia 2007 r. nadającej mu ten stopień z rocznym opóźnieniem spowodowało dla niego znaczne skutki finansowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego wyroku z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli nie jest uprawniony do badania ewentualnych wadliwości zaskarżonego wyroku wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw i ich uzasadnienie.
W przedmiotowej sprawie przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. nie występują.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez J. S. skargi kasacyjnej uznać należy, iż nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, a sposób sformułowania zarzutu wskazuje na niezrozumienie przez autora skargi kasacyjnej wymagań związanych z poprawnym procesowo konstruowaniem tego środka odwoławczego.
Skargę kasacyjną oparto wyłącznie na podstawie naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - przepisów art. 141 § 4 w związku z art. 152 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 P.p.s.a. Jednakże analiza treści uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala stwierdzić, iż jej autor zarzuca Sądowi pierwszej instancji nieodniesienie się do zarzutu rażącego naruszenia prawa materialnego przez organy wydające decyzje, gdyż skarżący spełniał warunki do nadania mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego już w czerwcu 2006 r.
W ocenie autora skargi kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera podstaw prawnych rozstrzygnięcia oraz wskazówek co do dalszego postępowania.
Przypomnieć należy, że nie każde naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uwzględnienie skargi kasacyjnej opartej na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wymaga, aby poza naruszeniami przepisów postępowania skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju (lub skali), iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. postanowienie SN z dnia 10 lutego 1997 r. I CKN 57/96, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 82). Skoro w rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. to poza stwierdzeniem, że kwestionowane uzasadnienie nie zawiera wszystkich elementów określonych w tym przepisie, powinien wskazać wpływ zarzucanej wadliwości na wynik sprawy, czego jednak autor skargi kasacyjnej nie uczynił. Ponadto podkreślić należy, iż w myśl art. 184 P.p.s.a. błędne uzasadnienie wyroku tylko wtedy stanowić będzie przesłankę do jego wzruszenia, gdy rzutuje na treść rozstrzygnięcia. Oznacza to, że jeżeli mimo błędnego uzasadnienia, wyrok odpowiada prawu to nie ma podstaw do jego kwestionowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku czyni zadość wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 P.p.s.a. Zawiera ono zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, iż taka podstawa wystarczyła, bowiem w chwili wydania zaskarżonej decyzji [...] czerwca 2007 r. istniał nowy dowód - świadectwo ukończenia przez skarżącego kursu kwalifikacyjnego z dnia 16 czerwca 2007 r. stwierdzające uzyskanie kwalifikacji pedagogicznych nieznany Ministrowi Edukacji Narodowej mający w sprawie istotne znaczenie. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wskazówek co dalszego postępowania, to jednak przyjąć należy iż nie nasuwają one wątpliwości gdyż sprowadzają się do konieczności załatwienia sprawy przez organ odwoławczy z uwzględnieniem tego dowodu.
Natomiast jako niezrozumiały ocenić należy zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 P.p.s.a., który skarżący upatruje w braku wskazania przez Sąd pierwszej instancji naruszeń prawa, których dopuścił się organ wydający zaskarżoną decyzję.
Zauważyć należy, iż w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ P.p.s.a. możliwe jest uchylenie zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.
W przepisie tym chodzi o jakiekolwiek naruszenie prawa, a jedynym ograniczeniem tego przepisu jest to, czy naruszenie określonej normy daje, czy nie daje podstaw do wznowienia postępowania.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro istniał powołany wyżej dowód to organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję naruszył art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw i podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.