Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 6 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 68/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi F. w W. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej: 1) zobowiązał Rektora Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu do załatwienia sprawy z wniosku F. w W. z [...] lutego 2013 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, 2) stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym.
F. w W. w dniu [...] lutego 2013 r. złożył do Rektora Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu wniosek o udostępnienie informacji publicznych. Przedmiotem wniosku były następujące informacje:
- 1. kopie umów z instytucjami świadczącymi usługi medyczne na terenie nieruchomości należących do Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu (zwanego dalej Uczelnią);
- 2. kopie zawartych przez Uczelnię umów lub porozumień dotyczących świadczenia usług medycznych dla swoich studentów, doktorantów lub pracowników (odnoszące się do wszystkich wymienionych grup łącznie lub do którejkolwiek z nich);
- 3. kopie zawartych przez Uczelnię umów lub porozumień dotyczących promowania usług medycznych, informowania o usługach medycznych, udostępniania powierzchni reklamowych podmiotom świadczącym usługi medyczne w: pomieszczeniach uczelni lub na terenie należących do niej nieruchomości lub wśród studentów/doktorantów/pracowników Uczelni.
Skarżący wnioskował o przekazanie informacji w formie wydruków poświadczonych podpisem upoważnionego pracownika Uczelni i przesłanie ich pocztą tradycyjną wskazując adres korespondencyjny F. w W.. Pismem z [...] marca skarżący otrzymał pismo z Uniwersytetu o treści: Uprzejmie informuję, że zgodnie z opinią Kancelarii Prawnej, współpracującej z Uniwersytetem Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Uczelnia nie ma obowiązku udostępniania danych, o które prosicie Państwo w piśmie z [...] lutego 2013 roku.
Wobec powyższego stanowiska Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność bez uprzedniego składania zażalenia ani też wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący domaga się zobowiązania Rektora Uniwersytetu Medycznego do wykonania wniosku z [...] lutego 2013 r. i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.
Rektor Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznając sprawę wskazał, że dostęp do informacji publicznej został zagwarantowany w art. 61 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje m.in. dostęp do dokumentów. Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, natomiast art. 2 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej (...).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 6 ust. 1 określa w sposób przykładowy zakres przedmiotowy pojęcia informacji publicznej. Katalog ten nie ma charakteru zamkniętego, na co wskazuje użycie przez ustawodawcę zwrotu "w szczególności" i nie stanowi definicji informacji publicznej, która to definicja zawarta jest w art. 1 ust. 1 powołanej ustawy.
W rozpoznawanej sprawie należało odpowiedzieć na dwa kluczowe pytania, a mianowicie, czy żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną i czy podmiot, do którego skarżący wystąpił, jest podmiotem obowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (...).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b), pkt 3 lit. d) i pkt 5 lit. d) i lit. g) powołanej ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organizacji, sposobie przyjmowania i załatwiania spraw, majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a) - c), oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach oraz pomocy publicznej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), przepisy ustawy stosuje się do publicznych i niepublicznych szkół wyższych.
W niniejszej sprawie żądane informacje, stanowią informację publiczną i nie ma racji organ prezentując w odpowiedzi na skargę pogląd, że z racji iż Uczelnia ma oprócz dotacji budżetowej także swoje dochody z różnych innych źródeł to informacja w tej części nie jest informacja publiczną. Przeciwnie adresat wniosku o udzielenie informacji publicznej dysponuje majątkiem publicznym, na co wskazują wprost przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym (art. 94, art.95 ust.4, 4a, 5,6 i art. 176). W konsekwencji Rektor Uniwersytetu zobowiązany jest do rozpoznania wniosku skarżącego zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Nie trafny jest pogląd, że pismo Uczelni z 20.03.2013 r. niweluje stan bezczynności organu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzone zostało, że udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno- techniczną. Skoro przesądzone zostało, że informacja której domaga się wnioskujący jest informacją publiczną, a podmiot do którego z wnioskiem się zwrócono jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia, bo tymi informacjami dysponuje, to organ winien podjąć czynności materialno-techniczne dla udzielenia tychże informacji. W sytuacji gdy organ czynności matarialno-technicznych nie podejmuje to pozostaje w bezczynności. W ocenie Sądu orzekającego w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma mowy o rażącej bezczynności, ponieważ postępowanie Rektora Uczelni wynika z odmiennej interpretacji obowiązujących przepisów prawa i nie ma charakteru rażącego.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Rektor Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach naruszenia prawa materialnego, to jest:
- 1) art. 6 ust. 1 pkt lit. b, pkt 3 lit. d i pkt 5 lit d. i g. ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) – przez ich błędną wykładnię przejawiającą się w przyjęciu, że informacja żądana przez Uczestnika postępowania ma charakter informacji publicznej, do której udostępnienia zobowiązany był Skarżący;
- 2) art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w niniejszej sprawie Skarżący pozostawał w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej Uczestnikowi postępowania.
Na tych podstawach wnosił o:
- 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania;
- 2) zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości przewidzianej przepisami prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, pkt 3 lit. d i pkt 5 lit. d i g ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) nie jest zasadny. W zaskarżonym wyroku prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wywiódł na podstawie ustawy z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), że Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego jest publiczną szkoła wyższą, a zatem nie budzi wątpliwości jej status prawny podmiotu publicznego. Ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym wyznacza szkołom wyższym realizację zadań publicznych, przy których realizowaniu przyznaje autonomię we wszystkich obszarach ich działalności na zasadach określonych w ustawie. Uczelnie, pełniąc misję odkrywania i przekazywania prawdy poprzez prowadzenie badań i kształcenie studentów, stanowią integralną część narodowego systemu edukacji i realizacji zadań publicznych.
Realizacja zadań publicznych nie daje podstaw do wyodrębnienia sfer działania uczelni na publicznoprawną i prywatnoprawną, z wyłączeniem sfery prywatnoprawnej z zakresu informacji publicznej. Przekazanie uczelniom mienia publicznego nie czyni tego mienia mieniem prywatnym, wyłączającym zakres zarządzania tym mieniem z obszaru informacji publicznej.
Przyjęta w art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej regulacja w brzmieniu: "Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności (...)" nie stanowi regulacji zamkniętej. Zakres udzielania informacji publicznej wynika dla podmiotu publicznego z rodzaju realizowanych zadań publicznych, a wyłączenie podmiot publiczny wyprowadza z regulacji art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W zaskarżonym wyroku zasadnie wyprowadzono bezczynność Rektora Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Pismo z [...] marca 2013 r. nie stanowi dopuszczalnej formy prawnej załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.