Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2015 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 12/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę M.K. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 8 września 2014 r. nr [..] w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) rozkazem personalnym nr [..] z dnia 3 lipca 2014 r. działając na podstawie art. 50 oraz art. 60 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 z późn. zm., dalej jako "ustawa o ABW") orzekł o zwolnieniu sierż. M.K. (dalej także jako "funkcjonariusz" lub "strona") ze służby w ABW z dniem 31 lipca 2014 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę do wydania ww. rozkazu personalnego stanowi ostateczne orzeczenie dyscyplinarne Szefa ABW na mocy którego sierż. M.K. została wymierzona kara wydalenia ze służby. Powyższe wywołuje skutek w postaci rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW. Istota i cel wydania orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu funkcjonariusza ze służby w ABW sprowadza się do stwierdzenia, że po stronie funkcjonariusza zaistniały okoliczności tego typu, że nie pozwalają one na dalsze pełnienie przez niego służby i wymagają niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego. W trosce o autorytet i dobre imię służby, mając również na uwadze zasadę prewencji generalnej wśród pozostałych funkcjonariuszy ABW, zaistniała konieczność niezwłocznego podjęcia takiej decyzji, dlatego też rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Pismem z dnia 16 lipca 2014 r. M.K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej rozkazem personalnym Szefa ABW z dnia 3 lipca 2014 r.
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, decyzją z dnia 8 września 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia 3 lipca 2014 r.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że podstawą wszczęcia postępowania o zwolnienie funkcjonariusza ze służby było wydanie przez Szefa ABW w dniu 6 maja 2014 r. orzeczenia o ukaraniu, na mocy którego została wymierzona kara wydalenia ze służby. Powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Szefa z dnia 22 maja 2014 r. Przedmiotowe rozstrzygnięcie stało się następnie przedmiotem skargi z dnia 29 maja 2014 r. wniesionej przez pełnomocnika M.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W toku postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w ABW - po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika strony - postanowieniem z dnia 26 czerwca 2014 r. Szef ABW odmówił wstrzymania wykonania orzeczenia dyscyplinarnego.
W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, organ stwierdził, że z akt postępowania administracyjnego w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości wynika, iż wobec M.K. zostało wydane ostateczne orzeczenie o ukaraniu na mocy którego Szef ABW wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w ABW. Zgodnie zaś z § 41 pkt 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014 r. poz. 60, dalej jako "rozporządzenie PRM z dnia 20 grudnia 2004 r.") wykonanie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby polega na wydaniu rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby. Tym samym, po stronie Szefa ABW pojawił się obowiązek rozwiązania stosunku służbowego ww. funkcjonariusza na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 3 ustawy o ABW.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika funkcjonariusza, zawartych w piśmie procesowym z dnia 16 lipca 2014 r. organ stwierdził, że w całości nie zasługują one na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z § 19 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2013 r., poz. 862, dalej jako "rozporządzenie PRM z dnia 2 lipca 2003 r.") stosunek służbowy funkcjonariusza ABW ulega rozwiązaniu z dniem określonym w rozkazie personalnym dotyczącym zwolnienia funkcjonariusza ze służby.
Natomiast zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia w rozkazie personalnym, o którym mowa w ust. 1 zamieszcza się podstawę prawną i datę zwolnienia ze służby. Jednocześnie, zgodnie z § 3 ust. 1 wspomnianego powyżej rozporządzenia do postępowania w sprawach osobowych dotyczących przyjmowania do służby, mianowania na stanowiska służbowe, przenoszenia, delegowania, oddelegowania, zwalniania i odwoływania ze stanowisk służbowych, zawieszania i uchylania zawieszenia w czynnościach służbowych, zwalniania ze służby oraz stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego, załatwianych w formie rozkazu personalnego, w zakresie nieuregulowanym rozporządzeniem, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Tym samym, wskazanie daty rozwiązania stosunku służbowego jest niezbędnym elementem każdego rozkazu personalnego rozwiązującego stosunek służbowy funkcjonariusza ABW i stanowi lex specialis w stosunku do art. 130 § 1 k.p.a. W tym stanie prawnym nie można zatem uznać, że rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby dotknięty jest wadą prawną powodującą konieczność jego uchylenia, bowiem spełnia on wymagania formalne wynikające z ww. rozporządzenia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.K..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując co do zasady swoją dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z treści art. 60 ust. 1 pkt 3 ustawy o ABW, stanowiącym materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organu, funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Z powyższego przepisu wynika więc, że zaistnienie przesłanki w postaci ukarania funkcjonariusza ABW karą wydalenia ze służby, obliguje organ do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby w trybie przewidzianym w tym przepisie. Decyzja wydana na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy o ABW jest tzw. decyzją związaną, co oznacza, że organ przy jej wydawaniu nie dysponuje tzw. luzem decyzyjnym.
Dalej Sąd zauważył, że wobec skarżącego zostało wydane ostateczne orzeczenie o ukaraniu na mocy którego Szef ABW wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w ABW. Tym samym, po stronie Szefa ABW pojawił się obowiązek rozwiązania stosunku służbowego skarżącego na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 3 ustawy o ABW.
Zgodnie z § 41 pkt 7 rozporządzenia PRM z dnia 20 grudnia 2004 r., wykonanie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby polega na wydaniu rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby. Na podstawie zaś § 39 ww. rozporządzenia wykonanie orzeczenia o ukaraniu powinno nastąpić niezwłocznie. Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę, że w takiej sytuacji jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, zwlekanie organu z wydaniem decyzji wykonującej orzeczenie dyscyplinarne należałoby uznać za niedopuszczalne. Jest to tym bardziej uzasadnione, że również Sąd nie znalazł uzasadnienia do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia dyscyplinarnego (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1252/14).
W ocenie Sądu, istotnym jest również treść art. 44 ustawy o ABW. Przepis ten stanowi bowiem, że służbę w ABW może pełnić osoba wykazująca nieskazitelną postawę moralną, obywatelską i patriotyczną. Pozostawanie więc w służbie funkcjonariusza, wobec którego orzeczono dyscyplinarnie karę wydalenia ze służby narusza interes społeczny, rozumiany jako interes służby. Sytuacja taka wpływałaby demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także na powstanie negatywnego wizerunku ABW w odbiorze społecznym, jak również na utratę zaufania do organów Państwa.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia § 19 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia PRM z dnia 2 lipca 2003 r. Sąd stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z § 19 ust. 1 ww. rozporządzenia stosunek służbowy funkcjonariusza ABW ulega rozwiązaniu z dniem określonym w rozkazie personalnym dotyczącym zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Natomiast zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 3 powoływanego rozporządzenia w rozkazie personalnym, o którym mowa w ust. 1 zamieszcza się podstawę prawną i datę zwolnienia ze służby. Warunki te zostały spełnione w rozkazie personalnym o zwolnieniu ze służby, który to został utrzymany w mocy zaskarżoną decyzją organu.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja zawiera również, wbrew zarzutowi skargi, wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne zwolnienia skarżącego ze służby. Odpowiada więc zarówno wymogom § 19 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia, jak i art. 107 § 3 k.p.a.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył M.K., zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
1) art. 60 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu poprzez przedwczesne wydanie decyzji przez organ tzn. przed prawomocnym zakończeniem postępowania w sprawie wydalenia ze służby w ABW;
2) § 41 pkt 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego poprzez jego zastosowanie, skoro wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby mogło okazać się nieuprawnione w wypadku uwzględnienia skargi sądowoadministracyjnej przed sądem administracyjnym I lub II instancji;
3) § 19 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, poprzez nieuwzględnienie w dacie skutku zwolnienia, ukształtowanej rozkazem personalnym I instancji, możliwości eliminacji nieprawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w sprawie wydalenia ze służby w ABW.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010r. Nr. 29, poz. 154 ze zm.) funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Dla prawidłowego zastosowania przez organ dyspozycji powołanego przepisu konieczne jest ustalenie, że wobec funkcjonariusza wydane zostało orzeczenie dyscyplinarne, w którym orzeczono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. W niniejszej sprawie ostateczne orzeczenie o wydaleniu skarżącego ze służby zostało wydane w dniu 22 maja 2014r. W związku z wydaleniem skarżącego ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego ustawowym obowiązkiem organu tj. Szefa ABW było stosownie do art. 60 ust. 1 pkt. 3 ustawy o ABW oraz AW wydanie rozkazu o zwolnieniu skarżącego ze służby. Wymierzenie bowiem kary wydalenia ze służby zobowiązuje organ do wykonania takiej kary.
Z uwagi na obligatoryjność rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego wobec dyscyplinarnego wydalenia go ze służby organ nie ma obowiązku wstrzymywania się z wydaniem rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby do czasu prawomocnego rozpoznania przez sąd administracyjny sprawy ze skargi funkcjonariusza na orzeczenie dyscyplinarne. Przepisy ustawy o ABW oraz AW nie ustanawiają takiego obowiązku, podczas gdy w interesie służby pozostaje szybkie wykonanie kary dyscyplinarnej i wykluczenie z grona funkcjonariuszy osoby, która utraciła przymioty niezbędne do dalszego pełnienia służby.
Nadto jak wynika z art. 62 ust. 1 ustawy w razie uchylenia prawomocnego wyroku skazującego lub prawomocnego orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego i wydania orzeczenia o umorzeniu postępowania karnego albo w razie uchylenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, obniżenia stopnia służbowego lub kary wydalenia ze służby, ulegają uchyleniu skutki, jakie wynikły dla funkcjonariusza w związku z wyznaczeniem na niższe stanowisko służbowe lub obniżeniem stopnia służbowego. O uchyleniu innych skutków decyduje Szef właściwej Agencji.
Brzmienie cytowanego przepisu jednoznacznie potwierdza, że po stronie Szefa ABW istnieje obowiązek wydania rozkazu o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w wykonaniu orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu funkcjonariusza ze służby także w sytuacji gdy postępowanie przed sądem administracyjnym ze skargi funkcjonariusza na orzeczenie dyscyplinarne nie zostało prawomocnie zakończone.
Z tych względów wydanie rozkazu z dnia 3 lipca 2014r. o zwolnieniu skarżącego ze służby z dniem 31 lipca 2014r. było prawnie dopuszczalne.
Należy dodać, że wyrokiem z dnia 13 grudnia 2016r. I OSK 2764/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którym oddalono skargę na orzeczenie dyscyplinarne w przedmiocie wydalenia w/wym. ze służby w ABW.
Tak więc zarzut opisany w pkt. 1 skargi kasacyjnej okazał się nieuzasadniony.
Z tych samych powodów nietrafne są również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Zarzuty przedstawione w jej pkt. 2 i pkt. 3, oparte zostały na tym samym błędnym założeniu, że przedwczesne było wydanie rozkazu o zwolnieniu ze służby przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowego w sprawie ze skargi funkcjonariusza na orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu ze służby.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.