Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 549/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. A. na uchwałę Rady Miasta T. z dnia [...] nr [...], podjętą w przedmiocie zaciągnięcia zobowiązań związanych z przygotowaniem dokumentacji dotyczącej inwestycji - Nowy przebieg drogi krajowej nr [...] z mostem przez W., etap I Budowa mostu drogowego wraz z dojazdami łączącego drogę krajową nr [...] z drogą krajową nr [...] i nr [...].
Uchwale tej M. A. zarzuciła naruszenie art. 7 i 162 Konstytucji RP, art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. e/ ustawy o samorządzie gminnym, art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 3 ustawy o drogach publicznych oraz poz. 4 zał. 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, mazowieckim, pomorskim, śląskim, zachodniopomorskim, którego to naruszenia dopatrzyła się w tym, że w uchwale, dokonując opisu planowanej inwestycji drogowej, w sposób władczy ustalono nowy przebieg drogi krajowej nr [...] przez wskazanie konkretnych ulic w T., do czego Rada nie miała kompetencji, gdyż takie posiada jedynie minister transportu. Zdaniem M. A. uchwała ta narusza jej interes, gdyż nowa trasa drogi, niezgodna z ww. poz. nr [...] zał. nr 2 rozporządzenia, przebiegała będzie ok. 60 m od jej nieruchomości, zabudowanej domem jednorodzinnym, zakłócając sposób korzystania z niej.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, takim o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wobec tego z uwagi na treść art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, rozważenia wymagało, czy zaskarżona przez M. A. uchwała narusza jej interes prawny, co determinuje legitymację do wystąpienia ze skargą, bowiem stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie tego przepisu jest podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarżąca kwestionowała zgodność z prawem § 1 ust. 2 uchwały, który ustalał przebieg drogi krajowej - wywodził Sąd, stwierdzając, iż przepis ten ma charakter wyłącznie informacyjny i choć właściwe byłoby umieszczenie takiej informacji w uzasadnieniu uchwały, to jednak w sprawie nie może być mowy o rozstrzygnięciu przez Radę Miasta o uprawnieniach czy obowiązkach właścicieli nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanego przebiegu drogi, zatem o posiadaniu przez skarżącą interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu skarżąca musiałaby wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także, zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, naruszeniem tego interesu, bowiem nie wystarcza stan zagrożenia naruszenia interesu do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd uznał brak legitymacji procesowej skarżącej.
Reprezentowana przez radcę prawnego M. A. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy i zarzucając:
- 1. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. e/ ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym w dniu 9 czerwca 2005 r. w zw. z art. 92 ust. 2, art. 149 ust. 1 zdanie drugie, art. 163 Konstytucji RP, art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 1086 ze zm.) oraz poz. 4 załącznika nr 2 Przebieg dróg krajowych w województwie kujawsko-pomorskim do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, mazowieckim, pomorskim, śląskim, zachodniopomorskie (Dz. U. Nr 60, poz. 566) poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż Rada Miasta T. była uprawniona do zawarcia w uchwale z dnia [...] nr [...] (preambuła, § 1 ust. 1 i 2 uchwały) zapisów określających nowy przebieg drogi krajowej nr [...] istniejącymi ulicami miasta T., ponieważ mają charakter wyłącznie informacyjny.;
art. 92 ust. 2, art. 149 ust. 1 zdanie drugie, art. 163 Konstytucji RP, art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) oraz poz. 4 załącznika nr 2 Przebieg dróg krajowych w województwie kujawsko-pomorskim do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, mazowieckim, pomorskim, śląskim, zachodniopomorskim (Dz. U. Nr 60, poz. 566) poprzez niezastosowanie;
art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym w dniu 9 czerwca 2005 r. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego;
art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym w dniu 9 czerwca 2005 r. poprzez przyjęcie, iż skarżąca nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały (z ostrożności procesowej);
- 2. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 3 § 1, art. 151, art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym w dniu 9 czerwca 2005 r. poprzez przyjęcie, iż skarżąca nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Istota w sprawie jest to, czy M. A. posiadała legitymację do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miasta T. z dnia [...] nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, analizując art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), który stanowi podstawę do wnoszenia skarg na uchwały rad gmin, doszedł do wniosku, iż skarżąca nie miała interesu prawnego do zaskarżenia tej uchwały.
Przepis ten stanowi, że każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd uznał, że treść tego przepisu uprawnia do wniesienia skargi tylko tego, czyj interes prawny lub uprawnienie uchwała rady gminy naruszyła, a to naruszenie musi istnieć w dacie wnoszenia skargi. Zgodzić należy się z takim stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
Brzmienie tego przepisu jest klarowne, stanowi on, że interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjęta przez organ gminy, zatem rzeczywiście naruszenie to musiało zaistnieć przez podjęcie uchwały. Naruszenie interesu konkretnej osoby ma polegać na stworzeniu realnego zagrożenia, istniejącego już w chwili wejścia w życie uchwały, a jeżeli nie zostanie zniwelowane na skutek wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Naruszenie to, w rozumieniu cyt. art. 101 ust. 1, nie może polegać na tym, że w przyszłości uchwała mogłaby wywołać skutki bliżej nieokreślone, czyli, jak to określił Wojewódzki Sąd, stwarzać zagrożenie wystąpienia naruszenia w przyszłości.
Wojewódzki Sąd nie naruszył zatem art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, i tego zarzutu skargi kasacyjnej nie można uznać za usprawiedliwiony. Natomiast pozostałe zarzuty odnosiły się w istocie do samej uchwały Rady Miasta T., zaś Wojewódzki Sąd pod takim kątem, tj. merytorycznie, skargi nie rozpoznawał, oddalając skargę z uwagi na brak legitymacji do jej wniesienia. Z tego względu również te zarzuty należy uznać za nieusprawiedliwione.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).