Postanowienie NSA z 4 lutego 2014 r., I OSK 2775/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 lutego 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 532/13

Skład

sędzia NSA Barbara Adamiak przewodniczący, sprawozdawca
sędzia NSA Jan Paweł Tarno przewodniczący
sędzia del. WSA Mirosław Gdesz przewodniczący
asystent sędziego Jan Wasilewski protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: zawiesić postępowanie sądowe.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 5 września 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 532/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Chojnice z [...] marca 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Po wykładni i ocenie zastosowania w sprawie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparło na zarzutach:

1. naruszenie prawa materialnego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mianowicie art. 16a ust. 1 i art. 16a ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, iż zachodzi podstawa do uchylenia decyzji obu instancji wobec stwierdzenia przez Sąd, że osoba bez pracy (zarejestrowana, jako osoba bezrobotna w urzędzie pracy) podejmując się stałej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym rezygnuje z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej i zachodzi podstawa do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego,
2. naruszenie prawa materialnego i procesowego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w zw. z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 7, art. 80 k.p.a. w związku uwzględnieniem skargi wobec błędnego ustalenia Sądu, że zaskarżona decyzja Kolegium Odwoławczego wydana została z naruszeniem prawa materialnego art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz że naruszono przepisy art. 7, art. 80 k.p.a. w sposób mający polegać na pominięciu, że chodzi o osobę bezrobotną zarejestrowaną w urzędzie pracy, jako osoba pozostająca w gotowości do podjęcia zatrudnienia, która podejmując się opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym rezygnując ze statusu osoby bezrobotnej rezygnuje z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej; jak również art. 32 Konstytucji RP wobec stwierdzenia w wyroku, iż zaskarżona decyzja narusza prawo biorąc pod uwagę sprzeczność przepisu art. 16a ustawy z zasadą równości, którą Sąd wadliwie odniósł do przesłanek przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego unormowanego w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych;
3. naruszenie art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec nie rozpatrzenia istoty sprawy, błędnej oceny stanu faktycznego i naruszenia przez Sąd ww. przepisów prawa materialnego, o czym mowa powyżej w pkt 1 i 2 niniejszej skargi,
4. naruszenie art. 141 § 4 i art. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak precyzyjnego wskazania, co do dalszego toku postępowania w związku z uchyleniem obu ww. decyzji wobec zaniechania wymaganej przez art. 1 ustawy kontroli legalności zaskarżonej decyzji, co mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku; uzasadnienie wyroku wskazuje na merytoryczną ocenę przez Sąd kwestii rezygnacji p. A. C., a także z ostrożności – na wypadek stwierdzenia, że organy administracji naruszyły art. 80 k.p.a., zarzuca, wadliwość uzasadnienia wyroku, gdy chodzi o interpretację pojęcia rezygnacji z zatrudnienia na gruncie art. 16a ustawy oświadczeniach rodzinnych sprowadzające się do rozszerzenia zastosowania tego przepisu na osoby bezrobotne podzielenie w tym względzie w przypadku stanowiska Sądu rozstrzygać będzie o sprawie mimo naruszenia przez Sąd zarzucanego w pkt 1 i 2 niniejszej skargi.

Na tych podstawach wnosiło:

1. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi A. C. na decyzję nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] kwietnia 2013 r.,
2. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji w celu ponownego rozpoznania skargi na decyzję Kolegium, biorąc pod uwagę brak wyjaśnienia w jaki sposób ustalenie dotyczące statusu osoby bezrobotnej zarejestrowanej w tym charakterze w urzędzie pracy ma wpływać na zastosowanie art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych i pominięcie rozważenia zasadności odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego z uwagi na stwierdzony przez organy administracji brak związku między rezygnacją z zatrudnienia a podjęciem opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.

Wnosiło również o rozważenie – na wypadek uznania, iż ma miejsce istotne zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości na tle stanu faktycznego i prawnego – zasadności podjęcia uchwały:

Czy w świetle art. 16a ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (...) dotyczy osób pozostających bez zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w chwili objęcia tej opieki, gdy nie ma związku między brakiem zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej a objęciem stałej opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym; względnie czy dotyczy osoby zarejestrowanej jako bezrobotna w powiatowym urzędzie pracy w chwili objęcia opieki, jeśli nie ma związku w zakresie przyczyny między brakiem zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej a objęciem stałej opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym?

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 125 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) "Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu:

1. jeżeli rozstrzygniecie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym".

W sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego była decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 12 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 1226/13 wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym:

"Czy art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".

Wynik oceny konstytucyjności tego rozwiązania prawnego ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy również wskazać, że ocenie konstytucyjności zostały poddane art. 16a ust. 2, 3, 4 i 5 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1548).

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 125 § 1 w związku z art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.