Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 maja 2015 r. (sygn. akt II SA/Wa 1787/14), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. R. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Wojewoda D., orzekając na skutek kolejnego wniosku Z. R. z dnia [...] lutego 2014 r., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. (nr [...]) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2013 r. (nr [...]) odmawiającego wydania zaświadczenia żądanej treści.
Następnie, działając na wniosek Z. R. z dnia [...] kwietnia 2014 r., Minister Pracy i Polityki Społecznej, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. (nr [...]) odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Wojewody. Na skutek zaś złożonego przez Z. R. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister, postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. (nr [...]) utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu stanowiska organ centralny wyjaśnił, że w sprawach rozpoznawanych w trybie stwierdzenia nieważności na organnie ciąży obowiązek skontrolowania, czy wydanie decyzji wiązało się zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 156 §1 k.p.a., przy czym organ i nie jest związany żądaniem strony. Jeżeli zatem w sprawie została wydana decyzja, orzekająca w przedmiocie stwierdzenia nieważności, to należy przez to rozumieć, iż sprawa została zbadana w całym jej zakresie i w związku z tym nie może być ponownie badana. Dopóki zatem orzeczenie, rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, to kolejne postępowanie – jak podkreślił organ - dotyczące tej samej materii jest bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego, w trybie prawem przewidzianym, takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Minister stwierdził, że skoro w sprawie wydano już decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności, to z uwagi na stan rzeczy osądzonej i nie było możliwe orzekanie w tym przedmiocie po raz kolejny. Merytoryczne rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2013 r. naruszałoby bowiem zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 k.p.a. i stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności tak wydanej decyzji.
Na wyżej przedstawione postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2014 r. Z. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w której zakwestionował jego prawidłowość stwierdzając, iż w niniejszym przypadku zachodziła nieważność postępowania, w toku którego wydano zakwestionowane postanowienie. Ponadto skarżący stwierdził, iż domaga się wznowienia postępowania "gdyż dowody okazały się fałszywe, zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez sąd a popełnione przestępstwo jest oczywiste i wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia".
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wnosił o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko.
Oddalając skargę – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) dalej "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W uzasadnieniu stanowiska Sąd wyjaśnił, że odmowa wszczęcia postępowania - dokonana na podstawie art. 61a k.p.a. - była wynikiem przyjęcia przez Wojewodę D., że postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2013 r. odmawiające wydania zaświadczenia żądanej treści, stanowiło wcześniej przedmiot, zainicjowanego przez Z. R., postępowania nieważnościwego, w wyniku którego, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. (nr [...]) Wojewoda D. odmówił stwierdzenia nieważności w/w postanowienia Prezydenta Miasta. Natomiast Minister Pracy i Polityki Społecznej, decyzją z dnia [...] marca 2014 r. (nr [...]), po rozpatrzeniu wniosku Z. R. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody D. z dnia [...] stycznia 2014 r., odmówił stwierdzenia jej nieważności.
W ocenie Sądu, Minister Pracy i Polityki Społecznej, uwzględniwszy powyższe, zasadnie zatem stwierdził, iż kwestionowane obecnie postanowienie Wojewody D. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nie zawierało wad uzasadniających stwierdzenie jego nieważności, skoro zostało ono wydane przez właściwy organ, skierowano je do właściwej strony postępowania, opierało się na istniejącej podstawie prawnej i przy jego wydaniu nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Sąd Wojewódzki stwierdził również, że jeżeli żądanie skarżącego dotyczyło sprawy już rozstrzygniętej decyzją, to - na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. - nie było podstaw do ponownego jego badania w tym zakresie.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o wznowienie postępowania, Sąd Wojewódzki wskazywał, że nie mógł on odnieść zamierzonego skutku, gdyż - zgodnie z art. 150 k.p.a. - organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Z. R. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez uchylenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie od oceny skutków prawnych naruszenia przez Wojewodę D. art. 66 § 1 k.p.a. poprzez brak zbadania, czy zawarty w skardze z dnia [...] sierpnia 2014 r. wniosek o wznowienie postępowania, a który wpłynął do Wojewody D., należy do jego właściwości czy też właściwości Ministra Pracy i Polityki Społecznej.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postepowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor wskazywał, że skarżący kasacyjnie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. zatytułowanym "Skarga Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie" wniósł o wznowienie postępowania. Poza wnioskiem o wznowienie postępowania, skarżący żądał rozpoznania innych wniosków, również wniosków dotyczących złożonej skargi na orzeczenie sądu administracyjnego. W piśmie tym skarżący domagał się zatem również "uchylenia postanowienia ze względu na nieważność postępowania", zwolnienia od kosztów sądowych, zarządzenia połączenia inicjowanej pismem z [...] sierpnia 2014 r. sprawy z inną sprawą jego dotyczącą oraz zawieszenia postępowania. Żądał więc rozpoznania kilku wniosków. Zgodnie natomiast z art. 66 § 1 k.p.a. Wojewoda D., do którego wpłynęło ww. pismo zobligowany był rozpoznać wniosek o wznowienie postępowania bądź samodzielnie, jeśli był organem właściwym do rozpoznania tego wniosku lub zawiadomić Z. R. o możliwości wniesienia odrębnego podania do właściwego organu.
Podobne decyzje winien podjąć Minister Pracy i Polityki Społecznej po otrzymaniu ww. pisma. Ustaleniu podlegać w tym powinno, czy żądanie wznowienia odnosi się do wskazanych w tytule pisma postępowania, dotyczącego postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] lipca 2014 r., czy też innego postępowania.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało więc wyłącznie na badaniu zasadności zarzutu kasacyjnego, który należało uznać za nieuzasadniony.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Te wymagania spełnia zaskarżony wyrok. Podkreślić przy tym bowiem należy, że Sąd Wojewódzki był zobowiązany orzekać w granicach danej sprawy a zatem w kwestii oceny zasadności skargi na postanowienie organu centralnego odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody D. z dnia [...] kwietnia 2014 r. odmawiającego wszczęcia postępowania nadzorczego od postanowienia Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2013 r. odmawiającego wydania zaświadczenia żądanej treści.
Zatem Sąd I instancji obowiązany był odnieść się wyłącznie do przedmiotu rozpoznawanej sprawy, wyznaczonego przez stronę w skardze, złożonej na podstawie art. 3 p.p.s.a. Obowiązkiem Sądu nie było natomiast analizowanie zagadnień nie dotyczących bezpośrednio przedmiotu zaskarżenia a podnoszonych jedynie dodatkowo przez skarżącego.
Powyższe oznacza, że w sytuacji, gdy skarżący w jednym piśmie wniósł skargę na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] oraz w tym samym piśmie domagał się wznowienia postępowania administracyjnego, to obowiązkiem Sądu I instancji było jedynie dokonanie kontroli legalności zaskarżonego w skardze orzeczenia. Należało więc uznać, że wyłączne zasygnalizowanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przez Sąd Wojewódzki, iż zawarty w skardze wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego nie mógł odnieść w postępowaniu sądowym zamierzonego skutku, wyczerpywało, wynikający z treści art. 141 § 4 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.