Postanowienie NSA z 4 lutego 2014 r., I OSK 2829/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 lutego 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 408/13

Skład

sędzia NSA Barbara Adamiak przewodniczący, sprawozdawca
sędzia NSA Jan Paweł Tarno przewodniczący
sędzia del. WSA Mirosław Gdesz przewodniczący
asystent sędziego Jan Wasilewski protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: zawiesić postępowanie sądowe.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 19 września 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 408/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Słupska z [...] lutego 2013 r. [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Po wykładni i ocenie zastosowania w sprawie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości.

Skargę kasacyjną oparło na zarzutach:

1. naruszenia prawa materialnego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mianowicie art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, iż zachodzi podstawa do uchylenia decyzji obu instancji wobec stwierdzenia przez Sąd, że osoba bez pracy podejmując się stałej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym rezygnuje z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej i zachodzi podstawa do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego;
2. naruszenia prawa materialnego i procesowego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w zw. z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 7, art. 80 k.p.a. w związku uwzględnieniem skargi wobec błędnego ustalenia Sądu, że zaskarżona decyzja Kolegium Odwoławczego wydana została z naruszeniem prawa materialnego art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych; jak również art. 32 Konstytucji RP wobec stwierdzenia w wyroku, iż zaskarżona decyzja narusza prawo biorąc podnoszoną przez Sąd sprzeczność przepisu art. 16a ustawy z zasadą równości, w odniesieniu do przesłanek przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego unormowanego w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych;
3. naruszenia art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec naruszenia przez Sąd ww. przepisu prawa materialnego, o czym mowa powyżej w pkt 1 i 2 niniejszej skargi i uchylenie obu ww. decyzji;
4. naruszenia art. 141 § 4 i art. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wadliwe wskazanie, co do dalszego toku postępowania w związku z uchyleniem obu ww. decyzji w sposób naruszający zakres kontroli legalności zaskarżonej decyzji, co miało istotny wpływ na treść wyroku; z ostrożności zarzucało wadliwość uzasadnienia wyroku, gdy chodzi o interpretację pojęcia rezygnacji z zatrudnienia na gruncie art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych sprowadzające się do rozszerzenia zastosowania tego przepisu.

Wskazując na powyższe wnosiło:

1. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi E. B. na decyzję nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] marca 2013 r., ewentualnie
2. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji w celu ponownego rozpoznania skargi na decyzję Kolegium, biorąc pod uwagę brak wyjaśnienia w jaki sposób ustalenie braku zatrudnienia osoby podejmującej się stałej opieki nad członkiem rodziny niepełnosprawnym w stopniu znacznym ma wpływać na zastosowanie art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych w sytuacji stwierdzonego przez organy administracji braku związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a podjęciem tej opieki.

Wnosiło również o rozważenie – na wypadek uznania, iż ma miejsce istotne zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości na tle stanu faktycznego i prawnego sprawy – zasadności podjęcia uchwały:

Czy w świetle art. 16a ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (...) dotyczy osób pozostających bez zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w chwili objęcia tej opieki, gdy nie ma związku między brakiem zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej a objęciem stałej opieki nad członkiem rodzin niepełnosprawnym w stopniu znacznym; względnie czy może dotyczyć osoby zarejestrowanej jako bezrobotna w powiatowym urzędzie pracy w chwili objęcia opieki, jeśli nadal nie ma związku między brakiem zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej a objęciem stałej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym?

W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. B. nie zgodziła się ze stanowiskiem organu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 125 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) "Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu:

1. jeżeli rozstrzygniecie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym".

W sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego była decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 12 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 1226/13 wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym:

"Czy art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".

Wynik oceny konstytucyjności tego rozwiązania prawnego ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy również wskazać, że ocenie konstytucyjności zostały poddane art. 16a ust. 2, 3, 4 i 5 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1548).

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 125 § 1 w związku z art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.