Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1090/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi W. G. uchylił decyzję nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2010 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję nr [...] Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] marca 2010 r.
Decyzjami tymi umorzone zostało postępowanie z wniosku W. G. o wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wymiarze 45 dni za rok 2007. Organ I instancji uznał, że informował pisemnie wnioskodawcę o braku podstaw do wypłaty ekwiwalentu, stan sprawy nie zmienił się, a wszelkich roszczeń może dochodzić na drodze sądowej. Z kolei Komendant Główny stwierdził, że postępowanie od początku było bezprzedmiotowe, bowiem w przypadku zwolnienia ze służby w sytuacji, która miała miejsce w przypadku W. G. ekwiwalent za urlop nie przysługuje, natomiast samo naliczenie ekwiwalentu jest czynnością materialno-techniczną, co nie wymaga wydania decyzji.
Uchylając decyzje organów obu instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie w sprawie świadczenia o jakie wystąpił W. G. na żadnym jego etapie nie było bezprzedmiotowe, a ponieważ dotyczyło ustalenia prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, powinno zakończyć się wydaniem decyzji w takim przedmiocie, tj. przyznającej bądź odmawiającej przyznania świadczenia.
Komendant Główny Straży Granicznej, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i oddalenia skargi bądź – po uchyleniu – przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zarzucając:
- – naruszenie art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1399 ze zm.) przez błędną jego wykładnię oraz pozostałych przepisów tej ustawy,
- – naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które miało istotny wpływ na wyrok przez przyjęcie, że organy naruszyły art. 105 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu podniesiono, że art. 118 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej ani inny jej przepis nie daje podstawy do wypłaty żądanego przez W. G. świadczenia, bo nawet, jeżeli istotnie w takiej sytuacji organy popełniły błąd umarzając postępowanie, to Wojewódzki Sąd nie orzekł czy i jaki miało to wpływ na wynik sprawy.
W. G. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na zasadność jej zarzutu dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a."
Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonych decyzji na podstawie tego przepisu wymaga wykazania przez wojewódzki sąd administracyjny, iż naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Istotny zatem taki, że gdyby przepisy postępowania nie zostały naruszone mogłoby zapaść inne rozstrzygniecie co do istoty sprawy.
W niniejszej sprawie zgodzić należy się z zarzutem skargi kasacyjnej, że tej przesłanki, tj. wykazania istotności naruszenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku nie wykazał. Kwestię tę w istocie zupełnie pominął, nie odnosząc się do niej w ogóle.
Zaskarżone przez W. G. decyzje umarzały postępowanie administracyjne w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby. Organy obu instancji, odnosząc się do przepisów prawa materialnego regulującego kwestie prawa do świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby, art. 118 i art. 45 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (w brzmieniu z Dz.U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), wyraźnie wyjaśniły, co legło u podstaw takiego rozstrzygnięcia, oba organy wskazały zatem dlaczego uznały postępowanie w sprawie za bezprzedmiotowe, podając argumenty co do meritum, tj. braku podstawy do wypłaty ekwiwalentu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że postępowanie w sprawie nie jest bezprzedmiotowe, nakazując wydać decyzję pozytywną bądź negatywną dla skarżącego W. G.. Takie rozstrzygnięcie oznacza, że Sąd nie ocenił w ogóle argumentacji organów, która legła u podstaw rozstrzygnięcia.
Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. dopuszcza uchylenie zaskarżonych decyzji tylko w przypadku, gdy naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie zawsze zatem naruszenie będzie pociągać za sobą uchylenie decyzji. Jeżeli do umorzenia postępowania nie było podstaw, jak to uznał Sąd, to należało jeszcze ocenić przyczyny umorzenia. Konieczne było zatem dokonanie analizy przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę umorzenia przez organy, że ekwiwalent nie przysługuje, a wobec tego postępowanie należy umorzyć. Takie dokonanie kontroli zaskarżonych decyzji pozwoliłoby na ocenę czy W. G. służy prawo do świadczenia, którego się domagał czy też nie. Rzutowałoby to przecież na uznanie, czy rzeczywiście konieczne jest ponowne wydawanie decyzji przez organy, bowiem popełniły one błąd istotny umarzając postępowanie, czy też powinny może wydać rozstrzygnięcie inaczej formułując sentencję, tj. merytorycznie, jednak zaskarżone orzeczenie w istocie odpowiada prawu.
Z powyższych względów należało uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. i wobec tego orzec jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.