Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 379/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy zwrotu części nieruchomości, oddalił skargę.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne:
Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., orzekł o zwrocie na rzecz skarżącej nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów m. [...], obr. [...] jako działka nr [...] o pow. [...] ha i działka nr [...] o pow. [...] ha, wydzielonych z działki nr [...], jako niewykorzystanych zgodnie z celem nabycia tj. pod budowę Technikum Gastronomicznego w [...] oraz działki nr [...] o pow. [...] ha, wydzielonej z działki nr [...], jako niewykorzystanej zgodnie z celem nabycia tj. pod budownictwo [...] Spółdzielni Mieszkaniowej.
Zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją, Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Gminę [...], uchylił decyzję organu I instancji w całości i odmówił zwrotu przedmiotowych nieruchomości.
Organ odwoławczy podał, że umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego w dniu [...] października 1964 r. Skarb Państwa nabył w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. od I. R. vel R., część nieruchomości: oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, na planie zatwierdzonym przez PMRN w [...][...] lipca 1964 r. pod nr [...], z przeznaczeniem pod budowę Technikum Gastronomicznego w [...] oraz oznaczonej jako działka nr [...], na planie zatwierdzonym przez PMRN w [...][...] września 1963 r. pod nr [...], z przeznaczeniem pod budownictwo [...] Spółdzielni Mieszkaniowej.
Wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. skarżąca, jako spadkobierczyni I. R., wystąpiła o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, która nie została wykorzystana zgodnie z celem, na który została nabyta.
Wojewoda wskazał, że fakt zrealizowania inwestycji Zespołu Szkół [...] w [...] na powyższych działkach nie budzi wątpliwości. Funkcjonowanie w nowopowstałym obiekcie szkoły rozpoczęło się w 1967 r. Tak więc realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła w ciągu trzech lat od nabycia nieruchomości.
Zdaniem organu odwoławczego, za zgodne z planem zagospodarowania terenu należy przyjąć usytuowanie budynku szkoły, wjazdów i wejścia głównego do szkoły, jak i infrastruktury towarzyszącej w postaci dojazdu do szkoły i zieleni izolacyjnej. Natomiast zmiany odnośnie usytuowania boiska sportowego, a nawet utworzenie go w innym miejscu nie mają istotnego znaczenia, wobec zrealizowania celu wywłaszczenia, jakim była budowa szkoły gastronomicznej. Infrastrukturą towarzyszącą szkole jest urządzenie boiska sportowego czy bieżni, na których odbywają się zajęcia lekcyjne. Nie ulega również wątpliwości, że posadzenie na części nieruchomości roślinności, bądź drzew, które służą izolacji od dróg, hałasu, bądź są strefą ochronną, choć nie są wykorzystywane sensu stricte do prowadzenia zajęć lekcyjnych, stanowią infrastrukturę towarzyszącą szkole.
Zatem przebiegająca przez część wywłaszczonej działki hip. nr [...] droga dojazdowa do szkoły, prowadząca do głównego wejścia i wjazdu do szkoły, stanowi niezbędną infrastrukturę, umożliwiającą dojazd z ul. [...] do Zespołu Szkół [...] w [...].
Z kolei celem nabycia działki hip. nr [...] o pow. [...] ha, której część o pow. 0,0205 ha uznana została przez organ I instancji za niewykorzystaną zgodnie z celem przejęcia, było przeznaczenie pod budownictwo [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Wojewoda podkreślił, że w przypadku ogólnego sformułowania celu wywłaszczenia np. budownictwo mieszkaniowe, należy uznać za nie nie tylko obiekty mieszkalne, ale także infrastrukturę z nimi związaną jak: szkoły, boiska sportowe, przedszkola, przychodnie lekarskie, garaże, kina, zieleń osiedlowa, parki, ciągi komunikacyjne, a także wszelkie instalacje podziemne.
Wobec tego okoliczność, iż np. z terenu zielonego znajdującego się na nieruchomości, na której został zrealizowany cel wywłaszczenia, korzystają nie tylko mieszkańcy osiedla mieszkaniowego, w żaden sposób nie podważa ustalenia, że cel wywłaszczenia nieruchomości został zrealizowany. Dlatego organ odwoławczy przyjął, że zrealizowanie boiska sportowego, stanowiącego integralną część szkoły, nie prowadzi do zmiany jakościowej celu wywłaszczenia - budownictwa mieszkaniowego, na niewielkiej części przejętej działki hip. nr [...] i nie jest zmianą celu wywłaszczenia, a co najwyżej jego modyfikacją.
Podzielając pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z 27 stycznia 1988 r. III AZP 11/87, Wojewody stwierdził, że wykonanie boiska sportowego w miejscu, w którym według planu zagospodarowania terenu szkoły zaprojektowano zadrzewienie nie jest zmianą celu wywłaszczenia, i to zarówno biorąc pod uwagę cel - budowa szkoły, jak i cel, którym miało być budownictwo mieszkaniowe, gdyż jest jedynie modyfikacją celu wywłaszczenia, niezmieniającą jego charakteru.
Organ odwoławczy oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz mając na uwadze orzecznictwo sądowoadministracyjne, w sposób odmienny od organu I instancji stwierdził, że wskazane we wniosku części nieruchomości zostały wykorzystane zgodnie z celem wywłaszczenia i jako takie nie podlegają zwrotowi. Wojewoda uznał za słuszne przedstawione w odwołaniu stanowisko, że nie można zgodzić się z twierdzeniem organu I instancji, że na podstawie znajdującego się w aktach sprawy planu zagospodarowania Technikum Gospodarczego i Zasadniczej Szkoły Zawodowej w [...] nie można określić jednoznacznie co miało powstać na dawnej działce nr hip. [...], której część po wybudowaniu szkoły w 1967 r. znalazła się poza ogrodzeniem szkoły i wykorzystywana jest jako droga dojazdowa do szkoły i do targowiska, zwłaszcza z tego powodu, że na planie znajduje się szkoła podstawowa, której nigdy nie wybudowano. Organ dodał, że droga dojazdowa do szkoły jest niezbędną infrastrukturą szkoły, bez której ta nie mogłaby w pełni funkcjonować, nawet jeśli nie posiada kategorii drogi publicznej, to pozostaje drogą powszechnego korzystania.
Bez znaczenia jest, że istnieje dodatkowy wjazd do szkoły, na jej zaplecze, gdzie pracownicy szkoły parkują samochody. Charakteru drogi dojazdowej nie pozbawia również podnoszony przez skarżącą fakt czasowego ustawiania stoisk z przenośnym handlem, jak i wyznaczenia w pasie drogowym kilku miejsc postojowych dla Centrum Integracyjno-Rehabilitacyjnego Osób Niepełnosprawnych, które w budynku szkolnym korzystają z sali konsumpcyjnej i sanitariatów.
Wojewoda nadto zauważył, że w granicach zajętej przez drogę dojazdową działki nr [...], przebiegają linie sieci uzbrojenia podziemnego: energetyczne, gaz, linia telefoniczna, doprowadzające media do budynku szkoły i kanalizacja sanitarna.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie:
- - art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 2204), zwanej dalej u.g.n., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że część działki nr [...] (obecnie nr [...]) nie jest zbędna na cel określony w umowie notarialnej, a zrealizowanie boiska sportowego na części tej działki nie prowadzi do zmiany jakościowej celu wywłaszczenia i nie jest zmianą celu wywłaszczenia, a co najwyżej jego modyfikacją, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wymaga przyjęcia, iż cel wywłaszczenia określony w decyzji o wywłaszczeniu powinien być interpretowany ściśle i konkretnie i nie należy go interpretować rozszerzająco, co uniemożliwia uznanie, że realizacja boiska sportowego w świetle przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości pod budownictwo [...] Spółdzielni Mieszkaniowej nie jest zmianą celu wywłaszczenia, a w konsekwencji należy uznać, że część działki nr [...] jest zbędna na cel wywłaszczenia;
- - przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na braku wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia, w szczególności niewyjaśnienie czy cel wywłaszczenia działki [...] (na planie [...]) w stosunku do jej części stanowiących obecnie działkę nr [...] oraz część działki nr [...] został kiedykolwiek zrealizowany.
Skarżąca podniosła również, że innymi decyzjami zostały zwrócone byłym właścicielom jako niewykorzystane, działki nr [...],[...] i [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., wskazał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji na wstępie swoich rozważań przedstawił ogólne zasady stosowania art. 137 u.g.n. oraz jego wykładnię na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych.
Odnosząc te rozważania do realiów niniejszej sprawy odnośnie części dawnej działki nr [...], stanowiącej obecnie część boiska sportowego znajdującego się wewnątrz ogrodzenia Zespołu Szkół [...], Sąd pierwszej instancji zgodził się z ustaleniami organu odwoławczego, że cel wywłaszczenia na tej części działki został zrealizowany. Co prawda w akcie notarialnym wskazano, że jest ona wywłaszczana na potrzeby [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, jednakże w świetle okoliczności, że obie działki, tj. nr [...] i [...] graniczyły ze sobą, że granica pomiędzy nimi przebiegała ukośnie i że na załączniku graficznym do decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia z [...] sierpnia 1963 r., w granicach obszaru określającego teren przeznaczony pod budowę Technikum Gastronomicznego, znajduje się również niewielka część działki hip. nr [...], zdaniem Sądu należy dojść do przekonania, że w samym akcie notarialnym, poprzez operowanie w nim numerami całych działek, doszło do nieprecyzyjnego określenia celu wywłaszczenia części działki nr [...], która to część faktycznie została wywłaszczony pod budowę Technikum Gastronomicznego.
Ponadto nawet gdyby faktycznie ta niewielka część dawnej działki nr [...] była przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, a zostałaby przeznaczona pod budowę boiska sportowego, to należałoby uznać, że tak ogólny cel jakim jest budownictwo mieszkaniowe obejmuje również szeroko rozumianą infrastrukturę, w której mieszczą się tereny zielone, urządzenia sportowe itp.
Z kolei odnosząc się do działek znajdujących się poza ogrodzeniem Zespołu Szkół, stanowiących część drogi dojazdowej prowadzącej do głównego wejścia do szkoły z miejscami postojowymi oraz wąski pas zieleni pomiędzy ogrodzeniem szkoły a tą drogą, to zdaniem Sądu prawidłowe są ustalenia Wojewody [...], że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Bez znaczenia bowiem w ocenie Sądu jest okoliczność, że droga ta prowadzi również do bazarów jak też okoliczność, że na teren szkoły od strony zaplecza istnieje inny dojazd. Również to, że obecnie na części działki nr [...] o powierzchni [...] m2 urządzone są miejsca postojowe przeznaczone wyłącznie dla Centrum Integracyjno – Rehabilitacyjnego Osób Niepełnosprawnych, które to Centrum ma siedzibę w [...]., od którego wynajmuje dwa pomieszczenia, nie zmienia faktu, że wcześniej działka ta służyła jako dojazd i dojście do głównego wejścia do szkoły i nadal taką funkcję spełnia.
Faktem jest, że organy nie ustaliły dokładnej daty budowy drogi, to jest położenia na niej asfaltu. Tym niemniej, ponieważ niewątpliwie dojazd do szkoły jak i zieleń izolacyjna wchodzi w skład infrastruktury szkoły, okoliczność, kiedy dokładnie na tym dojeździe położono asfalt nie jest konieczna do ustalenia, skoro niewątpliwie poczynając od daty oddania szkoły do użytku, co mało miejsce pod koniec lat 60-tych ub. wieku, działka była wykorzystywana jako dojście (dojazd) do głównego wejścia prowadzącego na teren szkoły, a co więcej, jak wynika z niekwestionowanych ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy, przebiegają przez nią sieci uzbrojenia podziemnego, a mianowicie linie energetyczne, gaz, kanalizacja sanitarna, linia telefoniczna, doprowadzające media do budynku szkoły.
Sąd dodał, że inne części drogi dojazdowej dlatego zostały zwrócone byłym właścicielom, gdyż pierwotnie nieruchomości te były przeznaczone pod budowę szkoły podstawowej, która to inwestycja nie została zrealizowana.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego:
- 1) art. 137 ust. 1 u.g.n. przez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że część działki nr [...] (obecnie działka nr [...]o pow. [...] ha) na planie [...] nabytej przez Skarb Państwa umową notarialną z dnia [...] października 1964 r. z przeznaczeniem pod budownictwo [...] Spółdzielni Mieszkaniowej nie jest zbędna na cel określony w w/w umowie;
- 2) art. 137 ust. 1 u.g.n. przez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że część działki nr [...] (obecnie działka nr [...] oraz część działki nr [...]) nabytej przez Skarb Państwa umową notarialną z dnia [...] października 1964 r. z przeznaczeniem pod budowę Technikum Gastronomicznego nie jest zbędna na cel określony w w/w umowie.
Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o zmianę skarżonego wyroku poprzez uchylenie tego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed Sądem pierwszej instancji, a ponadto o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie swoich zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina [...] wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że w jej ocenie zaskarżony wyrok odpowiada prawu i przedstawiła argumenty na poparcie tej tezy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.
W skardze kasacyjnej jej autorka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, w okolicznościach faktycznych tej konkretnej sprawy, że na przedmiotowych działkach zrealizowane zostały cele publiczne.
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego mógłby odnieść zamierzony przez skarżącą skutek, o ile udałoby się wykazać, że Sąd pierwszej instancji w sposób niewłaściwy zdekodował treść konkretnej normy prawnej. Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) nie może natomiast opierać się na podważeniu ustaleń faktycznych, dokonanych przez organ i przyjętych przez Sąd pierwszej instancji jako jeden z elementów kontroli prawidłowości rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji. Próba podważenia tych ustaleń ewentualnie może być skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Kwestionowanie prawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego ma bowiem charakter wtórny względem ustalenia stanu faktycznego, co z kolei jest pochodną zastosowania przepisów procesowych. Wypada zwrócić uwagę, że podnoszenie zarzutu naruszenia prawa materialnego w niewątpliwy sposób odnosi się do tzw. błędu subsumpcji - a więc sytuacji, w której w sposób nieprawidłowy uznano, że okoliczności sprawy odpowiadają hipotezie konkretnej normy prawnej. Jednakże aby można było skutecznie ów błąd subsumpcji podnosić, należy milcząco przyjąć, że stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Zarazem oparcie skargi kasacyjnej na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wymaga powołania konkretnych argumentów na poparcie tezy, że bezspornie ustalone okoliczności nie są kompatybilne z treścią normy prawnej. Strona skarżąca formułując zarzut błędnej wykładni prawa materialnego powinna wskazać argumenty przemawiające za odmiennym od przyjętego przez Sąd rozumieniem przepisu, precyzując zarazem w czym tkwi błąd: w wywiedzionej treści normy, w przebiegu procesu wykładni, w sposobie wykorzystania poszczególnych dyrektyw wykładni itp.
Co więcej, jak już wcześniej wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny nie dysponuje uprawnieniem pozwalającym mu na badanie, czy Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy inne aniżeli wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej. Tym bardziej Sąd ten nie może również zastępować strony i precyzować bądź też uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skuteczne powoływanie się na naruszenie prawa materialnego oznacza bowiem: po pierwsze odwołanie się do normy kreującej konkretny i realny stosunek administracyjny, po drugie zaś należy wskazać w jaki sposób norma ta została naruszona – tj. odwołać się do błędnej wykładni lub błędnego zastosowania tego przepisu.
Z tak określonej perspektywy skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie mogła odnieść zamierzonego przez stronę skarżącą skutku. Podkreślić trzeba, że cały zawarty w niej wywód opiera się na próbie podważenia ustaleń faktycznych – poczynionych przez organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym i zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji. W szczególności zwrócono uwagę na niezgodne z celem wykorzystanie i zagospodarowanie nieruchomości objętych wnioskiem, zwracając uwagę, że celu wywłaszczenia nie można interpretować w sposób szeroki, abstrahując od rzeczywistych intencji beneficjenta wywłaszczenia.
Autorka skargi kasacyjnej co prawda wskazuje na to, że treść art. 137 ust. 1 u.g.n. nie może być interpretowana w sposób dowolny (vide str. 4 uzasadnienia skargi kasacyjnej), jednakże formułując zarzuty względem orzeczenia Sądu pierwszej instancji, kwestionuje ustalenia faktyczne przyjęte w toku postępowania administracyjnego. Z twierdzenia strony, że na obu wskazanych wyżej nieruchomościach cel wywłaszczenia nie został w istocie zrealizowany, a ich obecne zagospodarowanie nie odpowiada treści umowy, mocą której poprzedniczka prawna skarżącej przeniosła własność na Skarb Państwa, nie sposób wywieść skutecznego zarzutu naruszenia art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię, bez jednoczesnego wykazania naruszenia przepisów postępowania w kontekście nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Niemożliwym jest bowiem sformułowanie zarzutu błędnej wykładni kontestując jednocześnie ustalenia faktyczne, które legły u podstaw zakończenia postępowania w taki, a nie inny sposób.
W istocie bowiem, chcąc zakwestionować przyjęte przez Sąd pierwszej instancji rozumienie pojęcia "cel publiczny" na tle ustalonego stanu faktycznego, należało jednocześnie powołać się na naruszenie przepisów postępowania, którego wynikiem było wydanie rozstrzygnięcia nieodpowiadającego prawu. Tego zarzutu w skardze kasacyjnej wszakże nie podniesiono, co oznaczało, że wszelkie rozważania dotyczące sposobu zagospodarowania wspomnianych nieruchomości leżały poza zakresem analizy dokonywanej w ramach kontroli kasacyjnej. Tylko zaś w takim aspekcie możliwe byłoby badanie zaskarżonego orzeczenia z uwzględnieniem argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej.
Dodać wypadnie, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2747/12; z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1171/12; z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2747/12; z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2327/11; z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1661/18; z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1661/18, a także M. Wierzbowski, R. Hauser (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3. Warszawa 2015, str. 676; elektroniczny Komentarz do art. 174 p.p.s.a. (w:) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami adminsitracyjnymi. Komentarz. Wyd. VII, LEX/el). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2328/11 i z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11). Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2391/11).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzeczono pomimo złożenia stosownego wniosku w odpowiedzi na skargę kasacyjną, albowiem przepis art. 204 p.p.s.a. nie przewiduje możliwości zasądzenia tych kosztów na rzecz uczestnika postępowania.
Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl