Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 156/14 w pkt 1. zobowiązał Orange Polska S.A. z siedzibą w Warszawie do rozpatrzenia wniosku S. I. z dnia 3 lipca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w pkt 2. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 3. zasądził od Orange Polska S.A. z siedzibą w Warszawie na rzecz skarżącego S. I. kwotę 357 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wnioskiem z dnia 3 lipca 2013 r. S. I. (dalej "skarżący") wezwał Telekomunikację Polską S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: "Spółka") do zawarcia umowy w przedmiocie ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu, dotyczącej urządzeń telekomunikacyjnych posadowionych na nieruchomości stanowiącej jego własność, działce nr 49/2 opisanej w prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim IV Wydział Ksiąg Wieczystych księdze wieczystej KW nr [...]. Zwrócił się również, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. – dalej: "u.d.i.p."), o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń usytuowanych na ww. działce, w tym protokołów z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planów z mapkami. Pismem z dnia 21 listopada 2013 r. skarżący ponowił swój wniosek.
W odpowiedzi z dnia 23 grudnia 2013 r. Spółka poinformowała skarżącego, że znajdująca się w jej posiadaniu dokumentacja nie stanowi informacji publicznej i jednocześnie podkreśliła, że stanowi ona tajemnicę przedsiębiorstwa i nie jest udostępniana osobom trzecim.
Pismem z dnia 14 lutego 2014 r. S. I. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Orange Polska S.A. z siedzibą w Warszawie w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 3 lipca 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Orange Polska S.A. z siedzibą w Warszawie (do dnia 31 grudnia 2013 r. działająca pod firmą Telekomunikacja Polska S.A. z siedzibą w Warszawie) wniosła o odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości Sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy. Podniosła, że jest prywatnym podmiotem gospodarczym, prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o swobodzie gospodarczej i nie wykonuje zadań publicznych. Nie zalicza się również do osób prawnych, w których Skarb Państwa lub inne podmioty wskazane w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.). Skarb Państwa nie jest również akcjonariuszem Spółki.
W konsekwencji w stosunku do Spółki nie mają zastosowania postanowienia ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Spółki skarga nie jest zasadna również dlatego, że informacje, których żąda skarżący nie należą do katalogu informacji z art. 1 u.d.i.p., tj. nie są informacjami o sprawach publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Orange Polska S.A. jako podmiot wykonujący zadania publiczne, jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, co wynika z treści art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy (porównaj wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05), zaś żądana przez skarżącego informacja – stanowi informację publiczną. Żądana informacja wiąże się wprost z publiczną sferą działania Spółki. Wynika to wprost z treści orzeczeń NSA w sprawach o sygn. akt I OSK 851/10 i I OSP 1/05 (uchwały z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OPS 1/05 podjętej w składzie 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego).
Działalności Orange Polska S.A. dla potrzeby prawidłowego zakwalifikowania jej jako "innego podmiotu wykonującego zadania publiczne" (w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej) nie można oceniać jedynie z punktu widzenia spraw kapitałowych, jakkolwiek jest to nadal jedna z największych Spółek prawa handlowego w Polsce, ani z punktu uregulowań ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037). Istotne jest znaczenie tego przedsiębiorstwa w zakresie zadań telekomunikacyjnych uregulowanych w ustawie z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo Telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.).
Sąd podkreślił, że nie każde przedsiębiorstwo telekomunikacyjne ma tak ważną dla tej dziedziny rolę jak Orange Polska S.A. Wskazał liczbę abonentów ale także fakt dysponowania przez tę Spółkę znaczną ilością sieci telekomunikacyjnych w tym tzw. "światłowodów", która to sieć służy nie tylko abonentom przejętym od TP S.A. ale także stanowi nośniki informacyjne wykorzystywane przez inne przedsiębiorstwa telekomunikacyjne. Jeżeli zważy się, iż sieć ta służy nie tylko potrzebom telefonii (rozumianej zarówno tradycyjnie czy mobilnie) ale także łączności internetowej oraz rozprowadzeniu sygnałów telewizyjnych oraz radiowych (a jedynie sieć światłowodowa umożliwia rozprowadzenie tzw. "szybkiego internetu"), to Orange Polska S.A. jawi się jako bardzo istotny podmiot organizujący telekomunikację w Polsce. Powyżej opisanych okoliczności nie sposób nie dostrzegać podczas analizowania zagadnienia wykonywania przez tę Spółkę zadań publicznych.
Powyższe okoliczności powinny zdecydować o zakwalifikowaniu Orange Polska S.A. do grona podmiotów określonych w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 5) ustawy o dostępie do informacji publicznej, natomiast zagadnienia kapitałowe (brak udziału Skarbu Państwa w tej Spółce) nie mogą stanowić jedynego kryterium, co do powyższej kwalifikacji.
Sąd podkreślił, że w pkt 5 omawianego przepisu jako podmiot zobowiązany ustawodawca wskazał m.in. jednostki organizacyjne wykonujące zadania publiczne. Termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadania władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyraźne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadania publiczne" użyte w art. 4 ustawy zamiast pojęcia "zadania władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i - co należy podkreślić - bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadania publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiągnięciu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli.
Orange Polska S.A. jest podmiotem działającym na rynku telekomunikacyjnym i wykonuje czynności podlegające regulacji przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2014 r. poz. 243 ze zm.). Jak wynika z art. 1 pkt 1 tej ustawy, działalnością telekomunikacyjną jest świadczenie usług telekomunikacyjnych, dostarczanie sieci telekomunikacyjnych lub świadczenie usług towarzyszących. W rozumieniu art. 2 pkt 27 ww. ustawy Spółka jest zarówno dostawcą usług, jak i operatorem, zatem prowadzi pełną działalność regulowaną w tej materii. Świadcząc usługi w powyższym zakresie czyni to na użytek publiczny, bowiem dysponuje siecią telekomunikacyjną wykorzystywaną do świadczenia publicznie dostępnych i powszechnych usług telekomunikacyjnych, telefonicznych (art. 2 pkt 29, 30, 31 ww. ustawy). W sferze łączności publicznej ustawodawca polski zrezygnował z utrzymania monopolu państwa. Na tym polu mamy do czynienia z prywatyzacją zadań publicznych, co wiąże się z dopuszczeniem podmiotów niepublicznych do wykonywania zadań publicznych, jakimi są usługi telekomunikacyjne.
Uwzględniając powyższe regulacje, Sąd stwierdził, że Spółka, jakkolwiek jest podmiotem prywatnym, wykonuje zadania umożliwiające szeroką, publicznie dostępną łączność telefoniczną. Zatem, Orange Polska S.A. powinna, zgodnie z trybem przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, rozpatrzyć wniosek skarżącego z dnia 5 lipca 2013 r., dotyczący przedstawienia mu kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii telekomunikacyjnych na działce stanowiącej jego własność, zgodnie z treścią ustawy o dostępie do informacji publicznej i w terminie wskazanym w wyroku.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazana wyżej bezczynność Orange Polska S.A. nie miała rażącego charakteru. Błąd Spółki polegał jedynie na wadliwym rozumieniu ustawy o udostępnieniu informacji publicznej, co do spoczywającego na Spółce obowiązku informacyjnego w związku z wykonywaniem zadań publicznych. Ten aspekt sprawy mógł być tak rozumiany przez Spółkę, tym bardziej, iż prezentowany przez nią pogląd znajdował poparcie w treści niektórych orzeczeń sądów administracyjnych.
W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc alternatywnie o jego uchylenie i odrzucenie skargi lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:
- - art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. oraz art. 61 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że Orange Polska S.A. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu tych przepisów i w konsekwencji uznanie, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej mają do tej Spółki zastosowanie,
- - art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że informacje żądane przez wnoszącego skargę stanowią informację publiczną,
- - art. 20 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie Orange Polska S.A. względem innych podmiotów gospodarczych, które również wykonują działalność gospodarczą na użytek publiczny (społeczeństwa) opartą na powszechności świadczonych usług, lecz nie są zobowiązane do udzielania informacji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, co narusza konstytucyjne zasady wolności prowadzenia działalności gospodarczej, równości wobec prawa i zakazu dyskryminowania w życiu gospodarczym.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wyrokowi zarzucono także naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- - 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieodrzucenie skargi, pomimo, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych,
- - art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że sąd administracyjny posiada kognicję w sprawie dotyczącej rzekomej bezczynności Orange Polska S.A. w udzieleniu informacji żądanej przez skarżącego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że błędne jest stanowisko Sądu I instancji, jakoby Orange Polska S.A. wykonywała zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., bowiem Spółka nie jest żadnym z podmiotów, o których mowa w tym przepisie. Wskazano, że Orange Polska S.A. jest spółką prawa handlowego, której przedmiot działalności określony w Dziale 3 Rejestru Przedsiębiorców KRS dotyczy prawa prywatnego, a nie publicznoprawnego, a Skarb Państwa w tej spółce nie ma pozycji dominującej w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 10 ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.).
W ocenie skarżącej kasacyjnie Spółki przyjęcie interpretacji zakresu pojęcia "zadań publicznych" szerszej niż zakres konstytucyjnego pojęcia "zadań władzy publicznej", polegającej na objęciu nim podmiotów prywatnych (przedsiębiorców), działających poza sferą państwowego imperium oraz w których emanacja państwa nie przejawia się w jakikolwiek sposób, godzi w konstytucyjne zasady wolności gospodarczej i równego traktowania przedsiębiorców (art. 20 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Podkreślono także, iż Orange Polska S.A. nie jest operatorem telekomunikacyjnym publicznym, ani operatorem telekomunikacyjnym wyznaczonym w rozumieniu ustawy Prawo telekomunikacyjne. Wskazano, że nie można "wykonywania zadań publicznych" w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p utożsamiać z powszechną (publiczną) dostępnością usługi telekomunikacyjnej bądź jej znaczeniem dla społeczeństwa. Wykonywanie przez przedsiębiorcę działalności telekomunikacyjnej (w tym przesyłu informacji, do której każdy obywatel ma konstytucyjne prawo) nie oznacza – w ocenie skarżącego – automatycznie, że przedsiębiorca telekomunikacyjny wykonuje zadania władzy publicznej.
Ponadto wskazano, że żądane przez skarżących informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., mają bowiem wyłącznie związek z działalnością Spółki w zakresie prawa prywatnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną reprezentowany przez pełnomocnika S. I. wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od Orange Polska S.A. na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzuty skargi kasacyjnej oceniono jako niezasadne i wyrażono akceptację dla stanowiska Sądu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy, zatem przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności odniesienia wymaga zarzut procesowy.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., poprzez rozpoznanie sprawy niepodlegającej kognicji sądów administracyjnych. Sąd pierwszej instancji rozpoznawał skargę na bezczynność (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Abstrahując od oceny jaki charakter miały zagadnienia będące przedmiotem pytań wnioskodawców, można przypomnieć, że także w przypadku zajęcia przez adresata wniosku stanowiska, według którego żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., wnioskodawcy przysługuje skarga na bezczynność (por. m.in. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 83/10, niepublikowany, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W razie podzielenia przez sąd administracyjny stanowiska zaskarżonego podmiotu, skarga na bezczynność podlega oddaleniu, a nie odrzuceniu.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Natomiast w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Skład orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za wielokrotnie wyrażonym w orzecznictwie poglądem, według którego Telekomunikacja Polska S.A. (obecnie Orange Polska S.A.) realizuje zadania publiczne, a zatem na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Pojęcie zadań publicznych nie jest definiowane w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rozważania w tym zakresie rozpocząć można od podzielenia wyrażonego w orzecznictwie poglądu, według którego zadaniami publicznymi, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, są zadania mające na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli oraz istotne z punktu widzenia celów państwa (por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2994/13). W orzecznictwie do zadań publicznych zalicza się między innymi wykonywanie funkcji operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego (por. wyroki NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 102/13 i z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt I OSK 831/13).
W ramach wykładni systemowej zauważyć można, że w myśl przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji: Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm. - obecnie: Dz. U. z 2015 r. poz. 782 ze zm.), celem publicznym w rozumieniu ustawy jest między innymi budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych obiektów i urządzeń transportu publicznego łączności publicznej i sygnalizacji. Natomiast według art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (poprzednio: Dz. U. z 2012 r. Nr 647 ze zm. - obecnie: Dz. U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.), pod pojęciem "inwestycji celu publicznego" rozumieć należy działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Orange Polska S.A. jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym – dostawcą i operatorem publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2014 r. poz. 243 ze zm.). Przepis art. 176 tej ustawy stanowi, że przedsiębiorca telekomunikacyjny jest obowiązany do wykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego w zakresie i na warunkach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych. Kolejne przepisy ustawy konkretyzują nałożone na przedsiębiorców w powyższym zakresie obowiązki. Dostęp do środków łączności, w tym łączności telefonicznej i internetowej stanowi zatem nie tylko niezbędną potrzebę społeczną, ale także jest istotny w funkcjonowaniu państwa. Skoro wnosząca kasację Spółka jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym to jej zadania jako dostawcy i operatora publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych mają charakter zadań publicznych (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2080/14; wyrok NSA z dnia 15 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 312/15; wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2847/14; wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1582/14; wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 792/15; wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1672/14, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Wobec tego zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 61 Konstytucji RP uznać należy za nieusprawiedliwiony.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 20 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zaskarżony wyrok nie stanowi bowiem przejawu nierównego traktowania skarżącej kasacyjnie Spółki względem innych podmiotów gospodarczych, które również wykonują działalność gospodarczą na użytek publiczny opartą na powszechności świadczonych usług. Skarżąca Spółka nie jest traktowana odmiennie od innych podmiotów świadczących usługi telekomunikacyjne. Zauważyć należy, iż podane przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dodatkowe okoliczności dotyczące specyfiki funkcjonowania Orange Polska S.A. miały na celu wsparcie argumentów przemawiających za publicznym charakterem realizowanych przez nią zadań.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.