Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 4 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 2910/18

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2018r. sygn. akt II SAB/Gd 18/18 po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.K. na bezczynność Pomorskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, uwzględnił skargę i zobowiązał Pomorskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku do rozpatrzenia pisma M.K. z dnia [...] grudnia 2017 r. w zakresie objętym pkt. 1, 2, 3, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem, oddalił skargę w pozostałej części oraz stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny.

W uzasadnieniu Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

W dniu [...] stycznia 2018 r. do Pomorskiego Państwowego Inspektoratu Sanitarnego w Gdańsku wpłynął wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2018 r. o udzielenie, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, odpowiedzi na następujące pytania (wskazane w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r.):

1. 1. ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze, pneumokoki, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce (z podziałem na ilość i rodzaje);
2. 2. ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze, pneumokoki, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce (z podziałem na ilość i rodzaje);
3. 3. jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne;
4. 4. czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne;
5. 5. w jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok;
6. 6. czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością;
7. 7. czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej a jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to z jakiego powodu nie podlega kontroli;
8. 8. czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki);
9. 9. z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują;
10. 10. od którego roku dane te są gromadzone;
11. 11. czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy;
12. 12. czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne;
13. 13. wedle Światowej Organizacji Zdrowia wszczepialność na Ukrainie nie przekracza 50%, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele Ukrainy poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion. Czy w związku z powyższym odnotowaliście Państwo epidemie chorób, których przymus dotyczy wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju;
14. 14. czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pt), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38,1 (supl. 1):S 17 - S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz);
15. 15. czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w sytuacji przymusu szczepień i braku systemu odszkodowawczego;
16. 16. czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdyni została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Skarżąca wyjaśniła, że dane te są niezbędne w związku z treścią pisma Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdyni z dnia [...] grudnia 2017 r. (mającego na celu przymuszenie do szczepień), aby podjąć odpowiedzialną decyzję co do szczepień.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Gdańsku udzielił skarżącej odpowiedzi na:

1. - pytanie 1, 2 i 3 wskazując, że: "dane dotyczące liczby odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych (NOPów) po wykonaniu szczepień przeciw określonym chorobom, z podziałem na ilość i rodzaj stanowią informację przetworzoną, w związku z czym niezbędne jest wskazanie przez wnioskodawcę, w terminie 14 dni od otrzymania niniejszego pisma, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego w uzyskaniu tych danych przez wnioskodawcę. W przypadku niewykazania okoliczności uzasadniających udzielenie informacji przetworzonej w wyżej wskazanym terminie, zostanie wydana decyzja odmawiająca udzielenia informacji." Jednocześnie poinformował, że: "dane dotyczące liczby i rodzajów niepożądanych odczynów poszczepiennych dostępne są w Biuletynie "Szczepienia Ochronne w Polsce" dostępnym na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego - zakładka Zdrowie - Szczepienia ochronne, pod adresem: http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/index p.html#05";
2. - pytanie 4 wskazując, że: "wśród zarejestrowanych NOP-ów w województwie pomorskim nie było przypadków śmiertelnych";
3. - pytanie 7 wskazując, że: "rejestr NOP-ów nie podlega kontroli sądowej z uwagi na brak istnienia wymogu takiej kontroli";
4. - pytania 9 i 10 wskazując, że: "wnioskująca nie sprecyzowała jakich danych dotyczy pytanie 9 i 10. Wnosząc z charakteru wniosku PPWIS przyjął założenie, że pytania te dotyczą niepożądanych odczynów poszczepiennych - źródłem danych do rejestru NOP są formularze zgłoszenia NOP przekazywane przez PPIS województwa pomorskiego. Aktualny rejestr obejmuje dane od 2006 r. do chwili bieżącej";
5. - pytania 12 i 13 wskazując, że: "na terenie województwa pomorskiego nie stwierdzono epidemii chorób objętych Programem Szczepień Ochronnych, co świadczy o skuteczności powszechnych i obowiązkowych szczepień ochronnych".

Jednocześnie organ poinformował skarżącą, że odpowiedzi na pozostałe pytania nie leżą w jego kompetencji lub nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W wyniku rozpoznania skargi na bezczynność Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę. W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Gdańsku jest podmiotem zobowiązywanym do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Ponadto w przekonaniu sądu żądania zawarte w punkcie 1, 2, 3, 4, 7, 9, 10, 12 i 13 pisma skarżącej z dnia [...] grudnia 2017 r., jako dotyczące informacji związanej z działalnością Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku, wykonującego też obowiązki związane z egzekwowaniem obowiązków nałożonych ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm.), stanowiły żądanie udzielenia informacji publicznej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M.K. zaskarżając wyrok w części dotyczącej punktów 2 i 3 (tj. kolejno: oddalenie skargi w pozostałej części oraz stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa) i - na podstawie art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." - zarzuciła mu naruszenie:

1. 1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
2. a) art. 1 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 p.p.s.a. przez nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli legalności i zgodności z prawem działania administracji w niniejszej sprawie, polegające na dokonaniu jej w sposób dowolny, powierzchowny i fragmentaryczny, nie stwierdzając naruszeń prawa procesowego i materialnego;
3. b) art. 149 § 1a p.p.s.a. przez nieuwzględnienie przez sąd wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć wpływ na ocenę charakteru bezczynności, w szczególności istotności żądanych informacji oraz nieskorelowania terminu, w jakim organ może odpowiedzieć na wniosek z terminem wyznaczonym skarżącej do zaszczepienia dziecka;
4. c) art. 151 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie oraz art. 149 § 1 pkt 1 przez jego niezastosowanie i błędne uznanie, że organ nie pozostawał w bezczynności podczas gdy w odpowiedzi na pytanie nr 6 organ nie udzielił odpowiedzi;
5. 2) przepisów prawa materialnego:
6. a) art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez uznanie, że odpowiedź wyczerpuje pojęcie informacji publicznej podczas gdy skarżącej nie udzielono informacji na pytanie 6;
7. b) art. 13 ust. 1 oraz 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. przez ich niezastosowanie dla oceny działania organu, skutkujące uznaniem, że organ udostępnił skarżącej informacje publiczne, zgodnie z wnioskiem skarżącej podczas gdy organ administracji publicznej nie odpowiedział na pytanie 6.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie 2 i 3 oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jak również o przeprowadzenie rozprawy i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

W niniejszej sprawie strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na obu podstawach: naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie są uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie podnieść należy, że całkowicie nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Otóż przepis art. 1 § 2 p.u.s.a. ma charakter ustrojowy i może stanowić podstawę kasacyjną jedynie w drodze wyjątku, np. gdy sąd odmówił rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia, czy też orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne, albo rozpoznając prawidłowo wniesioną skargę dokonał kontroli w sprawie w oparciu o inne kryterium, niż kryterium legalności. Okoliczność, iż strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się ze stanowiskiem i argumentacją Sądu I instancji, przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie uzasadnia zarzutu naruszenia powyższego przepisu. Zwłaszcza, że przedmiotowa sprawa należy do kognicji sądów administracyjnych, została rozpoznana przez właściwy sąd, a fachowy pełnomocnik skarżących nie wskazał w skardze kasacyjnej jakie to inne kryteria kontroli (celowość, rzetelność, gospodarność itd.), zamiast kryterium legalności stosował Sąd I instancji w niniejszej sprawie.

Podobnie, jako nieuzasadniony, ocenić należy zarzut naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a. który ma także charakter ustrojowy. Nie stanowi on podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego, nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Dodać także należy, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117).

Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246). W tym kontekście zwrócić należy uwagę, że art. 3 § 2 p.p.s.a. składa się w ujęciu redakcyjnym tego przepisu jeszcze z punktów, które nie zostały wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej.

Również zarzuty naruszenie art.151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i art.149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art.149 § 1a p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie są nieuzasadnione. Wskazane przepisy określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, a więc mają charakter wynikowy. Ich zastosowanie przez Sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało, bądź nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby ich zastosowanie. Oznacza to także, że przepisy te, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej (zob. także wyroki NSA z 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 2551/16, z 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 859/15, z 30 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2671/14). Dla skuteczności zarzutu naruszenia tych przepisów konieczne jest ich powiązanie z zarzutem naruszenia konkretnie wskazanych przepisów postępowania sądowego lub administracyjnego – co w rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie miało miejsca.

Nieuzasadnione są także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 13 ust. 1 oraz 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia.

Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Odnośnie zarzutu naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. autor skargi kasacyjnej w ogóle nie wskazał czy chodzi o jego błędną wykładnię, czy niewłaściwe zastosowanie. Natomiast zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 oraz 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. powiązany został z ich niezastosowaniem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest również pogląd, iż w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa o ile jednak strona skarżąca kasacyjnie podnosząc w skardze kasacyjnej, że Sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, wskaże przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadni, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04, Lex 120212; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05, LEX nr 190971; wyrok NSA z dnia 15 marca 2011 r., II OSK 323/10, LEX nr 1080252). Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w konstruowaniu danego zarzutu kasacyjnego w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., II FSK 1020/12, LEX nr 1382183).

Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 400/10, LEX nr 1080145). Zarzut niezastosowania art. 13 ust. 1 oraz 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. przez Sąd I instancji strona skarżąca kasacyjnie odnosi tylko do pytania 6. Tymczasem Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (str.6 i 7) odniósł się do tego pytania uznając, że nie dotyczy ono informacji publicznej, zatem organ nie był zobowiązany do jej udzielenia oraz wskazując, że Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Gdańsku nie był nawet organem dysponującym informacjami o przeprowadzaniu badań nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia, czy dziecko urodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością.

Okoliczności tych skutecznie nie zakwestionowała strona skarżąca kasacyjnie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przywołane zostały wyroki sądów administracyjnych, z których jednak wynika, że sądy odnosiły bezczynność w zakresie pytań o tożsamej treści do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a nie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Sądy przyjęły bowiem, że organ szczebla powiatowego powinien takie informacje posiadać, gdyż wynikają one z faktu poszczególnych zgłoszeń wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego. Pytanie jednak nie dotyczyło faktów, zgromadzonej lub wytworzonej przez organ informacji (dotyczącej np, stwierdzenia liczby przypadków dzieci, które urodziły się z wrodzoną obniżoną odpornością na terenie województwa pomorskiego), lecz posiadanej przez organ wiedzy co do prowadzenia w ogóle w całej Polsce badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością.

W tym miejscu należy także podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne zarzutem naruszenia prawa materialnego kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369).

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.