Uzasadnienie
Wyrokiem z 28 września 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 890/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi W. T., uchylił decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z [...] lipca 2017 r. nr [...].
Decyzją tą została utrzymana w mocy decyzja Starosty G. z [...] maja 2017 r. nr [...] o uznaniu W. T. za osobę bezrobotną z dniem [...] maja 2017 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku od tego dnia.
Organy wyjaśniły, że w przypadku rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, na mocy art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zasiłek dla bezrobotnych przysługuje po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania, chyba że rozwiązanie stosunku pracy w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Z akt sprawy wynika, że W. T. była zatrudniona w firmie F. Sp. z o.o. od 7 marca 2016 r. do 2 grudnia 2016 r., a stosunek pracy rozwiązała na podstawie art. 30 § 1 pkt 1 k.p., tj. porozumienie stron (świadectwo pracy), powodem zaś rozwiązania stosunku pracy nie były okoliczności umożliwiające pominięcie okresu karencji (likwidacja, upadłość pracodawcy, zmniejszenie zatrudnienia), przy czym bez znaczenia jest fakt, że praca w tej firmie nie była ostatnim okresem zatrudnienia przed dokonaniem rejestracji w urzędzie pracy – stwierdził Wojewoda.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu W. T. podniosła, że nie była w ogóle informowana o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, że informację dla osób rejestrujących się otrzymała już po dokonaniu czynności i okazało się, że działała na własną szkodę, bowiem rejestrowała się przed 3 czerwca 2017 r., będąc jeszcze w okresie 6-miesięcznym poprzedzającym datę rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron.
Uwzględniając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że decyzje zapadły bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co do istotnych okoliczności z punktu widzenia przyczyn rozwiązania stosunku pracy przez skarżącą. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu ustawodawca uzależnił przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, a w zasadzie okresu, od którego to świadczenie ma przysługiwać od przyczyny i trybu rozwiązania stosunku pracy, bowiem rozróżnił dwie sytuacje – z jednej rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, a z drugiej leżących po stronie pracownika.
Sąd stwierdził, że w sprawie jest istotna przyczyna rozwiązania przez skarżącą stosunku pracy, bowiem wskazywała ona w odwołaniach, że nie może trzymać się pracy, w której nie przestrzega się praw pracowniczych, uprawia mobbing, oszukuje na wynagrodzeniach, a nadto, że zachowana została ciągłość zatrudnienia, gdyż stosunek pracy został rozwiązany 2 grudnia 2016 r., a nowe zatrudnienie podjęte 1 grudnia 2016 r., a te okoliczności nie zostały należycie wyjaśnione.
Skargę kasacyjną wniósł Wojewoda Zachodniopomorski, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie po uchyleniu – rozpoznanie skargi i zarzucając:
- – na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.):
- 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 75 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1065 ze zm.) oraz w związku z przepisami § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U. z 2012 r. poz. 1299) poprzez przyjęcie, iż treść art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia nakłada na organ obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w kierunku ustalenia, czy porozumienie stron doprowadziło do dobrowolnego bezrobocia, spowodowanego przez skarżącą;
- – na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:
- 2) naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy w postaci przepisów art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co do okoliczności istotnych z punktu widzenia czy rozwiązanie stosunku pracy przez skarżącą na mocy porozumienia stron było brakiem woli kontynuowania stosunku pracy.
Wojewoda zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Odpowiadając na skargę kasacyjną, W.T. wniosła o jej oddalenie, oświadczając, że zrzeka się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna mogła być rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym, bowiem obie strony zrzekły się przeprowadzenia rozprawy.
Nie można zgodzić się z zarzutami skargi kasacyjnej, rację bowiem ma Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, iż sprawa nie została należycie wyjaśniona. Art. 7 k.p.a. nakazuje organom administracji podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, tak aby mogła ona być załatwiona co do jej istoty, z uwzględnieniem interesu tak społecznego jak i indywidualnego. W sprawie Wojewódzki Sąd wskazał, że w odwołaniu W. T. podnosiła okoliczności, które jej zdaniem są ważne w sprawie i były przyczyną zmiany pracy, a do których organ odwoławczy się nie odniósł, mimo że miał taki obowiązek. Obowiązek wynikający zarówno z tego powodu, że organ nie może pozostawić wątpliwości strony bez odpowiedzi, a także z uwagi na to, że odwołanie przenosi na organ drugiej instancji sprawę do rozpoznania we wszystkich jej aspektach co do istoty.
W sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że W. T. w dacie składania wniosku miała uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych, jako spełniająca przesłanki z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017 r. poz. 1065 ze zm.), dalej: ustawa, a sporny jest tylko okres, od którego zasiłek ten jej przysługuje. Kwestię tę reguluje art. 75, określając przypadki nieprzysługiwania prawa do zasiłku – ust. 1, a także okresy, po upływie których on przysługuje – ust. 2.
Art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie to nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy, albo rozwiązanie za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę w trybie art. 55 § 11 k.p. W takim przypadku zasiłek przysługuje bezrobotnemu, z mocy pkt 2 ust. 2 art. 75, ale po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy.
Z przepisów tych Wojewódzki Sąd wyprowadził wniosek, że "racjonalny ustawodawca uzależnił przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, a w zasadzie okresu, od którego to świadczenie będzie przysługiwało, od przyczyny i trybu rozwiązania z pracownikiem stosunku pracy". Zdaniem Wojewódzkiego Sądu przepisy te rozróżniają dwie sytuacje z różnymi skutkami prawnymi dla bezrobotnego, bowiem w zależności od przyczyn rozwiązania stosunku pracy – z przyczyn leżących po stronie pracodawcy lub po stronie pracownika – bowiem w pierwszym przypadku zasiłek przysługuje za każdy dzień kalendarzowy, a w drugim – po upływie 90 dni od zarejestrowania.
Należy się zgodzić z Wojewódzkim Sądem co do rozumienia tych przepisów, a także co do tego, że w ich świetle w sprawie istotną okolicznością była przyczyna rozwiązania stosunku pracy. Nie można tez w sprawie tracić z oczu tego, że praca, w której rozwiązany został stosunek pracy za porozumieniem stron nie była ostatnią przed zarejestrowaniem w urzędzie pracy, gdyż po niej, co podkreślił Wojewódzki Sąd, została ciągłość pracy zachowana z uwagi na podjęcie nowej pracy. Dopiero zakończenie tej nowej pracy spowodowało konieczność zarejestrowania się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna.
Rację ma zatem Wojewódzki Sąd w sytuacji, gdy nie zostały zbadane przyczyny rozwiązania stosunku pracy przez W. T., i niewzięcia pod uwagę faktu, że nie miała ona zamiaru zaprzestania pracy i skorzystania z zasiłku, ale podjęła nową pracę, to ograniczenie się tylko do przytoczenia przepisów, co w istocie miało miejsce jeżeli idzie o decyzje organów obu instancji i uznanie, że zasiłek przysługuje po okresie 90 dni od zarejestrowania nie jest należytym wyjaśnieniem sprawy, aby miała on być rozstrzygnięta co do jej istoty.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369).