Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1050/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia grupy uposażenia na poziomie 15C dla radcy prawnego.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy:
Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym nr 986 z dnia 9 sierpnia 2010 r., na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 1 i art. 37 ust. 2 i 5 oraz art. 44 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 2 pkt 1 i ust. 2a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 19 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz. U. Nr 218, poz. 1699), zwolnił L. P. z zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem [...] września 2010 r. wyznaczył na stanowisko służbowe radcy prawnego w [...] Szkole Oficerskiej [...], orzekając że na nowym stanowisku służbowym będzie mu przysługiwać uposażenie zasadnicze, wypłacane w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 15C.
W odwołaniu od powyższej decyzji L. P. podniósł, że w jego ocenie, na stanowisku służbowym radcy prawnego powinien otrzymywać uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 16A, albowiem w świetle art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) wynagrodzenie radcy prawnego nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska służbowego głównego specjalisty. W komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej oraz dowództwach rodzajów Sił Zbrojnych stanowiska służbowe głównych specjalistów są zaszeregowane do grupy uposażenia 16A.
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2010 r., powołując się na przepisy art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 i § 3 k.p.a. powyższy rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Na skutek skargi L. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 2026/10 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Departamentu Kadr MON w części dotyczącej określenia grupy uposażenia.
W uzasadnieniu Sąd uznał za błędne stanowisko organu, że porównania stanowisk służbowych można było dokonać tylko w ramach jednostki organizacyjnej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową, a nie w odniesieniu do wszystkich stanowisk służbowych, przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych, występujących w Siłach Zbrojnych RP. Przyznanie radcy prawnemu - żołnierzowi zawodowemu, uposażenia w wysokości niższej, niż przysługuje na stanowisku głównego specjalisty, świadczy w sposób oczywisty o naruszeniu art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy o radcach prawnych, które należy kwalifikować w kategoriach rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na skutek skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej wyrokiem z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 994/11, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2011 r. i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd kasacyjny stwierdził, iż istota sprawy sprowadza się do wyjaśnienia, czy w świetle art. 224 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 oraz art. 8 ust. 5 w zw. z art. 75 ustawy o radcach prawnych oraz w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sytuacji, gdy w jednostce wojskowej - [...] Szkole Oficerskiej [...], w której strona pełniła zawodową służbę wojskową na stanowisku radcy prawnego, nie było stanowiska głównego specjalisty, to przy ustalaniu jego uposażenia zasadniczego dla porównania należało sięgnąć do stanowiska głównego specjalisty występującego w strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych bez względu na jego usytuowanie w hierarchii organizacyjnej, czy też określić je na poziomie odpowiadającym innemu równorzędnemu stanowisku w tej jednostce.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, określone w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych powiązanie stanowiska służbowego z jednostką wojskową oznacza, że przy ocenie statusu prawnego żołnierza zawodowego uwzględnia się wyłącznie jednostkę organizacyjną, w której pełni on służbę. Dla skarżącego żołnierza zawodowego pełniącego służbę wojskową na stanowisku radcy prawnego w jednostce wojskowej - [...] Szkole Oficerskiej [...] jednostką organizacyjną, o której mowa w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych jest ta jednostka wojskowa. Zajmuje on w niej stanowisko samodzielne i podlega bezpośrednio Rektorowi - Komendantowi tej Szkoły oraz realizuje wskazane mu przez niego zadania. Okoliczność, że żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych oraz, że uprawnienie w zakresie wyznaczenia na stanowisko służbowe i określenia grupy uposażenia przysługuje Ministrowi Obrony Narodowej i innym organom wojskowym wskazanym w art. 44 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie stanowi podstawy do uznania, że dla skarżącego jednostką organizacyjną w rozumieniu powołanego przepisu ustawy o radcach prawnych są całe Siły Zbrojne.
Naczelny Sąd Administracyjny podniósł również, że w sprawie jest niesporne, iż w [...] Szkole Oficerskiej [...], w której skarżący pełnił służbę wojskową na stanowisku radcy prawnego, w strukturze organizacyjnej stanowisk służbowych nie było stanowiska głównego specjalisty. Oznacza to, że na podstawie obowiązujących w tej jednostce wojskowej przepisów regulujących uposażenie żołnierzy zawodowych nie można określić, do której grupy uposażenia stanowisko to byłoby zaszeregowane. Taka sytuacja nie uniemożliwia jednak poprawnego określenia uposażenia dla radcy prawnego - żołnierza zawodowego. Ocena przyjętego rozwiązania pod kątem realizacji normy zawartej w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych powinna być wówczas dokonana w oparciu o inne równorzędne stanowisko służbowe i odniesiona do stanowisk występujących w tej jednostce wojskowej.
Rozpoznając ponownie skargę L. P. na decyzję nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i wyznaczenia na inne stanowisko służbowe w części dotyczącej uposażenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 857/12, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż istota sprawy sprowadza się do wykonania wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia 6 lutego 2012r., wydanego w sprawie I OSK 994/11. Sąd I instancji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby w oparciu o nadany przez Ministra Obrony Narodowej etat określający strukturę wewnętrzną, liczbę, rodzaje i rangę wszystkich stanowisk służbowych występujących w [...] Szkole Oficerskiej [...], a także biorąc pod uwagę postanowienia regulaminu organizacyjnego wydanego na podstawie § 33 i 34 Statutu tej Szkoły, ustalić, czy określenie stanowiska służbowego radcy prawnego pod względem uposażenia zasadniczego zaszeregowanego na poziomie szefów niedydaktycznych komórek wewnętrznych tej Szkoły, spełnia wymagania zawarte w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.
W następstwie powołanego wyżej wyroku Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., powołując w podstawie prawnej art. 104 § 1 k.p.a., art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) w zw. z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie określenia grup uposażenia (Dz. U. Nr 50, poz. 487 ze zm.), stwierdził, iż ppłk L. P., w czasie zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego w [...] Szkole Oficerskiej [...], na które to stanowisko służbowe został wyznaczony rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., przysługiwało uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 15C.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Stanowiska służbowe wraz z ich zaszeregowaniem do grupy uposażenia są wskazywane w wewnętrznym dokumencie organizacyjnym, tj. etacie jednostki wojskowej. Zgodnie z etatem [...] Szkoły Oficerskiej [...] nr [...], stanowisko radcy prawnego zostało zaszeregowane do grupy uposażenia 15C. Należy jednak mieć na uwadze, że w odniesieniu do żołnierzy zawodowych - radców prawnych, w zakresie określania wysokości uposażenia pierwszeństwo w stosowaniu ma przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.
Następnie organ podał, iż w strukturze organizacyjnej [...] Szkoły Oficerskiej [...], jako uczelni wyższej, zgodnie z art. 107 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) występują stanowiska przeznaczone dla nauczycieli akademickich (do których ustawodawca zaliczył pracowników naukowo-dydaktycznych, pracowników dydaktycznych, pracowników naukowych, dyplomowanych bibliotekarzy oraz dyplomowanych pracowników dokumentacji i informacji naukowej) oraz stanowiska służbowe przeznaczone dla pracowników niebędących nauczycielami akademickimi. W grupie nauczycieli akademickich można wskazać stanowiska: rektora (grupa uposażenia 17A), prorektora (16C), dziekana (16B), stanowiska profesorów nadzwyczajnych (16B, 16A, 16), adiunktów (15B i 14B), starszych wykładowców i wykładowców (15B, 14B i 13B). Stanowisko służbowe radcy prawnego nie zostało zaliczone do grupy stanowisk służbowych przeznaczonych dla nauczycieli akademickich. Z tego względu, zdaniem organu, porównywalnego stanowiska nie można poszukiwać w ramach stanowisk przeznaczonych dla nauczycieli akademickich.
Wynagrodzenie radcy prawnego powinno być zatem określone przez porównanie do "innego równorzędnego stanowiska służbowego" występującego w jednostce wojskowej, w której L. P. pełnił służbę wojskową. Strukturę wewnętrzną jednostki wojskowej w tym liczbę, rodzaje i rangę stanowisk służbowych, na które są wyznaczani żołnierze zawodowi określa etat. Porównania wynagrodzenia radcy prawnego należy, zdaniem organu, dokonać w odniesieniu do stanowisk samodzielnych, do zajmowania których niezbędne jest posiadanie specjalistycznych kwalifikacji. Do tej grupy stanowisk służbowych można zaliczyć występujące w [...] Szkole Oficerskiej [...] stanowiska: szefów wydziałów (zaszeregowane do grupy uposażenia 15B), dowódców batalionów (15), specjalisty ds. ochrony informacji niejawnych (15).
Dalej organ wskazał, iż w dniu [...] września 2010 r. (z tym dniem L. P. został wyznaczony na stanowisko służbowe radcy prawnego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r.) w etacie [...] Szkoły Oficerskiej [...] funkcjonowało stanowisko służbowe kanclerza - zaszeregowane do grupy uposażenia 16A. Stanowisko to, jako przeznaczone dla żołnierza zawodowego, zostało zlikwidowane z dniem 31 grudnia 2011 r. Zgodnie z art. 81 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, kanclerz uczelni kieruje jej administracją i gospodarką w zakresie określonym przez statut oraz rektora, przy czym za swoją działalność odpowiada przed rektorem.
Z kolei kwestor uczelni publicznej pełni funkcję głównego księgowego i jest zastępcą kanclerza. Kwestora uczelni powołuje i odwołuje rektor na wniosek kanclerza. Skoro, jak wskazał organ, wynagrodzenie radcy prawnego powinno być porównywalne z wynagrodzeniem przysługującym na stanowisku kierownika znaczącej komórki organizacyjnej, to za takie stanowisko należy uznać stanowisko kwestora (kierownika działu ekonomicznego). Jednakże stanowisko służbowe kwestora, przeznaczone dla żołnierza zawodowego, zostało zlikwidowane przed datą wyznaczenia L. P. na stanowisko służbowe radcy prawnego. Z tego względu, ustalenia wysokości uposażenia zasadniczego należnego wymienionemu dokonano w odniesieniu do wskazanych powyżej niedydaktycznych stanowisk służbowych przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych.
W odwołaniu od powyższej decyzji L. P. wniósł o ustalenie uposażenia radcy prawnego w [...] Szkole Oficerskiej [...] na poziomie grupy 16A, tak jak stało się w [...] Szkole Oficerskiej [...] w D. Zarzucił organowi nieprawidłowe zastosowanie art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Zdaniem odwołującego, organ - wobec braku stanowiska służbowego głównego specjalisty w [...] Szkole Oficerskiej [...] - ustalając wysokość należnego mu uposażenia powinien przyrównać stanowisko radcy prawnego do stanowisk służbowych głównych specjalistów występujących w Siłach Zbrojnych RP. Dokonując porównania w obrębie stanowisk występujących w [...]SO[...] organ powinien wskazać, do którego stanowiska służbowego przyrównał stanowisko radcy prawnego. Przy czym organ nie wyjaśnił, do zajmowania którego ze stanowisk występujących w strukturze organizacyjnej [...]SO[...] wymagane jest posiadanie podobnych kwalifikacji i uprawnień jakie są przewidziane do zajmowania stanowiska radcy prawnego.
Skoro, zdaniem odwołującego, organ nie dokonał powyższych ustaleń, to nie dokonał ustalenia wysokości uposażenia radcy prawnego w odniesieniu do stanowisk służbowych posiadających cechy stanowiska służbowego głównego specjalisty.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, iż ponowna analiza stanu prawnego i faktycznego sprawy pozwala przyjąć, że ustalając wysokość uposażenia należnego L. P. organ pierwszej instancji zachował wszelkie ustawowe gwarancje przynależne stanowisku służbowemu radcy prawnego.
Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z wiążącą w niniejszej sprawie oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 857/12, organ ustalając wysokość uposażenia dokonał analizy zaszeregowania służbowego radcy prawnego na tle zaszeregowania stanowisk służbowych do grup uposażenia, występujących w [...] Szkole Oficerskiej [...]. W tym zakresie organ zastosował wykładnię przepisu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych dokonaną przez orzekający w sprawie sąd administracyjny. Nie jest zatem uzasadniony zarzut strony, iż ustalenia wysokości należnego stronie uposażenia zasadniczego należało dokonać poprzez porównanie do innych stanowisk radców prawnych występujących w Siłach Zbrojnych RP, np. w odniesieniu do stanowiska służbowego radcy prawnego występującego w [...] Szkole Oficerskiej [...].
Organ odwoławczy zauważył również, że dokonując oceny równorzędności stanowisk wzięto pod uwagę nie tylko - wskazywany przez stronę - wymagany poziom wykształcenia, lecz również poziom wiedzy oraz doświadczenie niezbędne do zajmowania tych stanowisk. Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowej dopuszczają możliwość, że na stanowisku służbowym, na którym wymagane jest wykształcenie na poziomie magisterskim przysługiwać będzie wyższe uposażenie zasadnicze niż na stanowisku służbowym, na którym wymagany jest wyższy poziom wykształcenia. To, że na danym stanowisku służbowym wymagany jest niższy poziom wykształcenia nie może prowadzić do wniosku, że jest to stanowisko niższe (a tym samym powinno być niżej uposażone) względem stanowiska służbowego, na którym wymagane jest wyższe wykształcenie. Nie można więc przyjmować, że skoro na stanowisku służbowym szefa wydziału jest wymagane wykształcenie na poziomie magisterskim, to jest to stanowisko niższe względem stanowiska radcy prawnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. P. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w zakresie, w jakim dotyczy zaszeregowania uposażenia radcy prawnego w stawce niższej niż 16A oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił błędy formalne, obrazę przepisów prawa materialnego poprzez nieprawidłową ich wykładnię oraz niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 857/12, błędne ustalenie stanu faktycznego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W motywach skargi skarżący wskazał, iż w całości podtrzymuje zarzuty podniesione w odwołaniu. Podniósł, iż organ nie wyjaśnił, jakimi kryteriami kierował się ustalając parametry stanowiska porównywalnego ze stanowiskiem głównego specjalisty - radcy prawnego, do czego został zobligowany wymienionym wyrokiem.
Nadto zauważył, iż twierdzenie organu, że stanowisko radcy prawnego należy porównywać jedynie do stanowisk szefów niedydaktycznych komórek wewnętrznych [...] Szkoły Oficerskiej [...] nie wynika z treści uzasadnienia ww. wyroku. Sąd nakazał bowiem zbadać, czy takie założenie nie narusza art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Jak określił Sąd, wynagrodzenie radcy prawnego mogło być porównywalne z wynagrodzeniem przysługującym na stanowisku kierownika znaczącej komórki organizacyjnej (bez precyzowania dydaktyczna czy niedydaktyczna).
Skarżący zaznaczył również, iż organ nie odniósł się do pytania, dlaczego w porównywalnej uczelni, jaką jest [...]SO[...] – D., stanowisko radcy prawnego zaszeregowane zostało do grupy 16A, zaś w [...]SO[...] – W. do grupy 15C.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę wskazano, iż kwestia - do których stanowisk służbowych należy przyrównać stanowisko służbowe radcy prawnego - została rozstrzygnięta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 994/11. Powiązanie stanowiska służbowego z jednostką wojskową oznacza, że przy ocenie statusu prawnego żołnierza zawodowego uwzględnia się wyłącznie jednostkę organizacyjną, w której żołnierz pełni służbę. Dla skarżącego żołnierza zawodowego pełniącego służbę wojskową na stanowisku radcy prawnego w jednostce wojskowej - [...] Szkole Oficerskiej [...] jednostką organizacyjną, o której mowa w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych jest ta jednostka wojskowa.
Z tego względu organ, ustalając wysokość uposażenia należnego skarżącemu, prawidłowo dokonał analizy zaszeregowania stanowiska służbowego radcy prawnego na tle zaszeregowania stanowisk służbowych do grup uposażenia występujących w [...] Szkole Oficerskiej [...]. Skoncentrował się przy tym na kwestii, czy zaszeregowanie stanowiska służbowego radcy prawnego na poziomie szefów wydziałów [...]SO[...] gwarantuje radcy prawnemu uposażenie w wysokości wynikającej z ustawy o radcach prawnych. Wobec powyższego skarżący nie może czynić organowi zarzutu zaniechania ustalenia wysokości należnego skarżącemu uposażenia zasadniczego poprzez porównanie do innych stanowisk radców prawnych występujących w Siłach Zbrojnych RP, np. w odniesieniu do stanowiska służbowego radcy prawnego występującego w [...] Szkole Oficerskiej [...].
W zakresie porównania stanowisk służbowych w ramach [...]SO[...] organ wskazał, że zgodnie z etatem jednostki wojskowej nr [...], stanowisko służbowe radcy prawnego jest zaszeregowane do grupy uposażenia 15C. Skarżący otrzymywał uposażenie zasadnicze na poziomie pomiędzy uposażeniem należnym na stanowisku służbowym kanclerza (grupa uposażenia 16A), a uposażeniem należnym na stanowiskach służbowych niedydaktycznych (np. szefów wydziałów zaszeregowanych do grupy uposażenia 15B). Organ stwierdził, iż zaszeregowanie stanowiska służbowego radcy prawnego do grupy uposażenia 15C odpowiada rygorom ustalania wysokości uposażenia radcy prawnego, zawartych w ustawie o radcach prawnych. Stanowisko organu jest w ocenie Sądu, prawidłowe.
Zdaniem Sądu organ orzekający prawidłowo wykonał wytyczne co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 857/12. Ustalając wysokość uposażenia zasadniczego należnego skarżącemu organ dokonał analizy zaszeregowania stanowiska służbowego radcy prawnego na tle innych stanowisk występujących w [...] Szkole Oficerskiej [...]. Wyjaśnił, z jakich powodów stanowisko służbowe radcy prawnego nie mogło zostać zaszeregowane na poziomie wyższych stanowisk nauczycieli akademickich oraz na poziomie stanowiska służbowego kanclerza.
Nadto organ przeprowadził szczegółową analizę zaszeregowania stanowiska służbowego radcy prawnego do niedydaktycznych stanowisk służbowych i wskazał stanowiska służbowe szefów wydziałów i dowódców batalionów jako porównywalne stanowiska służbowe. Jednocześnie omówił przesłanki, którymi kierował się ustalając równorzędne stanowiska służbowe. Nie ma zatem racji skarżący zarzucając organowi naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez brak wykazania jakimi kryteriami kierował się organ ustalając parametry stanowiska porównywalnego ze stanowiskiem głównego specjalisty - radcy prawnego.
Konkludując Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś argumentacja skargi nie zasługuje na jej uwzględnienie.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł L. P. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i decyzji organów obu instancji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 224 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 oraz art. 8 ust. 5 w zw. z art. 75 ustawy o radcach prawnych oraz w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W uzasadnieniu wskazano, że meritum sporu stanowi niewłaściwe usytuowanie grupy uposażenia (jest 15C) radcy prawnego żołnierza. Powołując się na wyrok NSA z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 994/11 Sąd I instancji bezkrytycznie przyjął, że [...]SO[...] jest jednostką organizacyjną zatrudniającą radcę prawnego żołnierza. Takie założenie stoi w konflikcie z prawomocnymi wyrokami w sprawach sporu o prawidłowość ustalenia grupy uposażenia przy tożsamości stron i tożsamym stanie prawnym i faktycznym, tj. żołnierz zawodowy radca prawny - MON - art. 224 ustawy o radcach prawnych. Moc wiążąca orzeczenia sprawia, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym rozstrzygnięciu. Inaczej zagrożone byłoby ratio legis art. 170 p.p.s.a., polegające na zagwarantowaniu spójności i logiki działania organów państwa oraz na zapobieżeniu współistnieniu w obrocie prawnym orzeczeń nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Rozbieżność decyzji przy tożsamym stanie faktycznym i prawnym generuje nierówne traktowanie żołnierzy-radców prawnych. W ocenie skarżącego prowadzi to wprost do naruszenia art. 32 ust 1 konstytucji.
Skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 224 ustawy o radcach prawnych wynagrodzenie radcy prawnego - pracownika cywilnego wojska kształtuje się w ramach jednostki organizacyjnej [...]SO[...] jako jednostki organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego i kształtuje się na poziomie wynagrodzenia głównego specjalisty pracownika cywilnego wojska [...]SO[...]. Pomimo sugestii WSA, że wynagrodzenie radcy prawnego żołnierza winno kształtować się ramach zasad wynagradzania w [...]SO[...] skarżący nie ma prawa korzystać z uprawnień płacowych ukształtowanych w tej jednostce organizacyjnej. Ograniczenia wynikają z zapisu art. 151 ust 5 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym. W przypadku ewentualnego sporu radcy prawnego pracownika cywilnego wojska na tle wynagrodzenia przeciwnikiem procesowym będzie jednostka organizacyjna zatrudniająca tj. [...]SO[...] (Rektor - Komendant). W przypadku radcy prawnego żołnierza sił zbrojnych RP wyznaczonego decyzją "pracodawcy" do wykonywania obowiązków na określonym stanowisku, [...]SO[...] jest jednostką organizacyjną sił zbrojnych (w rozumieniu art. 3 ust 5 o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej) nie jest jednak wbrew twierdzeniu sądu jednostką organizacyjną zatrudniającą w rozumieniu art. 22 ustawy o radcach prawnych.
O ile wynagrodzenie radcy prawnego pracownika cywilnego wojska wypłacane jest z budżetu [...]SO[...] jako jednostki wojskowej, o tyle uposażenie radcy prawnego żołnierza wypłacane jest z budżetu MON. Radca prawny żołnierz w żaden sposób nie jest związany stosunkiem służbowym rozumianym jako stosunek pracy z Rektorem Komendantem [...]SO[...]. MON posiada uprawnienia do kształtowania struktur organizacyjnych Sił Zbrojnych (w tym etaty poszczególnych komórek organizacyjnych i JW.). W przypadku sporu w kwestii uposażenia (jak w rozpatrywanym przypadku) to "kierownik" jednostki organizacyjnej zatrudniającej jest adwersarzem. Różny jest status prawny dwóch radców prawnych wykonujących zawód radcy prawnego w tej samej jednostce organizacyjnej. Dla jednego radcy prawnego - pracownika cywilnego wojska [...]SO[...] jest jednostką organizacyjną zatrudniającą, a dla drugiego [...]SO[...] jest jednostką organizacyjną sił zbrojnych w której organ ("zatrudniający") nakazał odpowiednią decyzją wykonywanie obowiązków służbowych.
Konsekwencją wyżej opisanego stanu prawnego jest zapis art. 151 ust 5 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym który wyłącza stosowanie tej ustawy do żołnierzy zawodowych, zarówno radców prawnych jak i żołnierzy na stanowiskach dydaktycznych, w kwestii uposażenia. Nadto art. 224 ustawy o radcach prawnych nie wskazuje do której grupy zawodowej należy porównywać, a do której nie, stanowisko radcy prawnego w przypadku braku stanowiska głównego specjalisty. WSA dokonując wykładni wyłączającej pewne grupy stanowisk (dydaktyczne) w ustalaniu właściwego porównywalnego stanowiska zrobił to w ocenie skarżącego w sposób dowolny. Taka interpretacja wyłącza uznawanie pracowników naukowych jako głównych specjalistów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny zarzutów powołanych w skardze kasacyjnej.
Skargę kasacyjną oparto wyłącznie na określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podstawie naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię.
Powołane w ramach powyższej podstawy kasacyjnej przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2010 Nr 10 poz. 65 ze zm.) stanowią co następuje:
Art. 9 ust. 1 - Radca prawny wykonujący zawód w ramach stosunku pracy zajmuje samodzielne stanowisko podległe bezpośrednio kierownikowi jednostki organizacyjnej.
Art. 8 ust. 5 - Ilekroć w ustawie jest mowa o "stosunku pracy", "zatrudnieniu", "wynagrodzeniu", rozumie się przez to również odpowiednio "stosunek służbowy", "pełnienie służby" i "uposażenie".
Art. 224 ust. 1 - Radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Jeżeli prawo do dodatków uzależnione jest od wymogu kierowania zespołem pracowników, wymogu tego nie stosuje się do radcy prawnego.
Art. 75 - Stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych i aplikantów radcowskich będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej w zakresie nieokreślonym niniejszą ustawą określają przepisy odrębnych ustaw.
Art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) stanowi zaś, że ilekroć w ustawie jest mowa o jednostce wojskowej - należy przez to rozumieć jednostkę organizacyjną Sił Zbrojnych funkcjonującą na podstawie nadanego przez Ministra Obrony Narodowej etatu określającego jej strukturę wewnętrzną, liczbę, rodzaje i rangę wszystkich stanowisk służbowych występujących w tej jednostce, jak również liczbę i rodzaje uzbrojenia, środków transportu i innego wyposażenia należnego jednostce, oraz posługującą się pieczęcią urzędową z godłem Rzeczypospolitej Polskiej i nazwą (numerem) jednostki, a także jednostkę organizacyjną podległą Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowaną, przedsiębiorstwo państwowe, dla którego jest on organem założycielskim, oraz komórkę organizacyjną Ministerstwa Obrony Narodowej.
Powołanie się w skardze kasacyjnej na zarzut naruszenia powołanych wyżej przepisów i treść uzasadnienia tej skargi wskazują jednoznacznie, że skarżący, pomimo wydanych już w sprawie prawomocnych rozstrzygnięć sądów administracyjnych obu instancji podtrzymuje swe stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji braku stanowiska głównego specjalisty w jednostce, w której pełni służbę ustalenie należnego mu uposażenia wymaga odniesienia się do uposażeń przypisanych do stanowisk głównych specjalistów istniejących w strukturze Sił Zbrojnych, niezależnie od tego w jakiej konkretnie jednostce stanowiska te występują.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma w tej sytuacji przepis art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Art. 190 p.p.s.a. stanowi zaś, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zatem ocena prawna dotycząca wykładni przepisu art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) w odniesieniu do radców prawnych - żołnierzy zawodowych, wyrażona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2012r. w sprawie II SA/Wa 857/12 pozostająca w zgodzie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2012r. w sprawie I OSK 994/11 była wiążąca dla sądu, który wydał kontrolowany w niniejszej sprawie wyrok. W świetle art. 153 i 190 p.p.s.a. nie ma żadnego znaczenia to, że wyrok NSA został wydany ze zdaniem odrębnym jednego z członków składu orzekającego ani to, że stanowisko w nim wyrażone odbiega od poglądu wyrażonego w niektórych wcześniejszych wyrokach sądów administracyjnych.
Orzekający w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie przesądził, że punktem odniesienia dla ustalenia uposażenia dla żołnierza zawodowego - radcy prawnego, pełniącego służbę w jednostce wojskowej, w której nie ma stanowiska głównego specjalisty, powinno być, zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych uposażenie przysługujące osobie zajmującej równorzędne stanowisko w tej jednostce, a nie w innej jednostce wchodzącej w skład Sił Zbrojnych. Moc wiążąca tego poglądu prawnego wyklucza możliwość odmiennej wykładni przepisów prawa na obecnym etapie sprawy i czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do polemicznych w tym zakresie argumentów skarżącego.
Ocena tego, jakie stanowisko istniejące w jednostce, w której skarżący pełnił służbę – czyli [...] Szkole Oficerskiej [...] należało uznać za równorzędne stanowisku głównego specjalisty w rozumieniu przepisu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych stanowi element ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd I instancji zaakceptował w zaskarżonym wyroku ocenę stanu faktycznego dokonaną przez orzekające w sprawie organy.
Skarżący wprawdzie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje, że "...WSA w skarżonym orzeczeniu w sposób tendencyjny ustalił stan faktyczny", lecz zarzutowi temu nie towarzyszy powołanie jako podstawy kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Uniemożliwia to Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zarówno ocenę uzasadnienia zaskarżonego wyroku w zakresie zgodności z wymogami określonymi w art. 141§4 p.p.s.a. jak i ocenę prawidłowości ustaleń faktycznych zaakceptowanych przez sąd I instancji.
W tym stanie sprawy, uznając, że skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sad Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a.