Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt II SAB/Łd 150/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę Ogólnopolskiego Stowarzyszenia "[...]" w Cz. na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie uznania skarżącego za stronę postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Gminę Cz. własności nieruchomości Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że w dniu 28 lutego 2011 r. Ogólnopolskie Stowarzyszenie "[...]" w Cz. reprezentowane przez Prezesa R. S. złożyło do Wojewody Łódzkiego wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu komunalizacyjnym, w trybie art. 31 § 1 k.p.a.
W piśmie z dnia 30 marca 2011 r. Wojewoda Łódzki poinformował Stowarzyszenie, że w dniu 21 lutego 2011 r. toczące się postępowanie komunalizacyjne zostało zakończone decyzją stwierdzającą nieodpłatne nabycie nieruchomości przez Gminę Cz., co czyni wniosek Stowarzyszenia bezprzedmiotowy.
W dniu 12 kwietnia 2011 r. Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie organizacji społecznej.
Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2012 r. (II SAB/Łd 26/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę z uwagi na niewyczerpanie przez stronę skarżącą środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (art. 37 § 1 k.p.a.).
Pismem z dnia 19 kwietnia 2011 r. R. S. wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej uznania Stowarzyszenia za stronę postępowania komunalizacyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Minister uznał zażalenie za nieuzasadnione wskazując, że właściwość organu I instancji w kwestii rozpatrzenia wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w sprawie na zasadzie art. 31 § 2 k.p.a. trwa wyłącznie do chwili wydania decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną.
Pismem z dnia 15 listopada 2012 r. Ogólnopolskie Stowarzyszenie "[...]" w Cz. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o uznanie za stronę postępowania komunalizacyjnego. Zdaniem strony skarżącej, organ zamiast informować Stowarzyszenie na piśmie o bezprzedmiotowości wniosku, winien był wydać w sprawie zaskarżalne rozstrzygnięcie, a wobec braku takiego rozstrzygnięcia pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za niedopuszczalną.
Sąd stwierdził, że wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w sprawie, w której postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji był niedopuszczalny. Wojewoda nie miał w tej sprawie podstaw do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji lub postanowienia. Prawidłowo więc udzielił wnioskodawcy informacji w formie pisma.
Nie jest bowiem dopuszczalna skarga na bezczynność, gdy załatwienie sprawy nie może nastąpić w drodze decyzji lub postanowienia i nie dotyczy aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. W takim przypadku skarga na bezczynność jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Bowiem zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji postanowień oraz aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyło Ogólnopolskie Stowarzyszenie "[...]" w Cz. reprezentowane przez radcę prawnego.
Postanowienie zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 31 § 2 k.p.a.
W oparciu o powyższy zarzut kasacyjny wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają miedzy innymi wymienione w art. 176 ustawy podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z istoty skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od wyroku Sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika natomiast, że podstawą skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego jest naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd też zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 31 § 2 k.p.a. należy uznać za nieusprawiedliwiony albowiem przepisy te nie mogły zostać naruszone przez Sąd pierwszej instancji, gdyż Sąd administracyjny nie stosuje przepisów procesowych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego wobec wyczerpującego uregulowania postępowania sądowoadministracyjnego w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przypomnieć jedynie należy, iż rozwiązania prawne wprowadzone ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulują w pełni postępowanie przed sądami administracyjnymi, odchodząc od rozwiązania przyjętego w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Bowiem w art. 59 tej ustawy znajdowało się odesłanie do enumeratywnie wyliczonych tam przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), w tym do zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Wprowadzenie pełnej regulacji ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoduje, że Sąd administracyjny rozpoznając skargę nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem nie można czyniąc Sądowi pierwszej instancji zarzut kasacyjny naruszenia prawa procesowego wywodzić go z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a tak właśnie wadliwie uczyniono w tej sprawie.
Strona, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, powinna wskazać przepisy prawa, które przy stosowaniu przez Sąd I instancji, zostały naruszone w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że w skardze kasacyjnej należy wskazać konkretne przepisy procedury sądowej, którym uchybił Sąd. Odrzucenie skargi przez Sąd I instancji jest konsekwencją zastosowania przepisów postępowania sądowego, a przepisy procedury administracyjnej nie są przepisami regulującymi proces dochodzenia do rozstrzygnięcia. Zatem zarzut naruszenia art. 31 § 2 k.p.a. bez powiązania go z odpowiednim zarzutem naruszenia przepisów procedury sądowoadministracyjnej nie może być skuteczny, ponieważ przepis ten nie reguluje postępowania przed sądami administracyjnymi. Podstawą odrzucenia skargi przez Sąd I instancji był przepis art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na jej niedopuszczalność. W takiej sytuacji pełnomocnik skarżącego kwestionując zasadność odrzucenia skargi przez Sąd I instancji winien odnieść się do naruszenia przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W tym kontekście stwierdzić należy, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji bezpośredniego zastosowania nie znajdywały, są merytorycznie nietrafne z punktu widzenia kontroli postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odrzucającego skargę. Stąd w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy uznać, że skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw pozwalających na jej uwzględnienie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem art. 204 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy sytuacji oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu I instancji, a więc nie dotyczy sytuacji oddalenia skargi kasacyjnej od postanowienia sądu I instancji o odrzuceniu skargi.