Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 356/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Bydgoszcz po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w przedmiocie czasowej rejestracji samochodu osobowego.
Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku stan faktyczny sprawy, Sąd wyjaśnił:
Pismem z dnia 12 marca 2012 r. M. P. wniósł skargę na niewykonanie wyroku Sądu z dnia 12 października 2011 r., II SA/Bd 957/11, którym uchylona została decyzja o odmowie zarejestrowania pojazdu mechanicznego oraz o wymierzeniu organowi grzywny. W skardze wskazał, iż akta sprawy zostały zwrócone przez Sąd organowi 14 grudnia 2011 r. i mimo dwóch pisemnych wezwań postępowanie przedłużono do 14 marca 2012 r., pomimo iż dostarczył organowi z własnej inicjatywy urzędowe dokumenty zawierające odpowiedzi na pytania wskazane przez Sąd i wyjaśniające okoliczności, na które organ powoływał się w kolejnych postanowieniach o przedłużeniu postępowania. Odpowiadając na skargę organ przedstawił cały tok postępowania, zakończony wydaniem 14 marca 2012 r. decyzji o tymczasowym zarejestrowaniu pojazdu.
Oddalenie skargi Wojewódzki Sąd uzasadnił, po omówieniu art. 35 K.p.a., następująco:
Błędne jest stanowisko skarżącego, że organ ma maksymalnie 60 dni na załatwienie sprawy, bowiem terminy, o których mowa w art. 35 § 2 K.p.a. liczone są w miesiącach. Z akt sprawy wynika, że akta do organu zostały przekazane przez Sąd 14 grudnia 2012 r. i od tego dnia liczony był dwumiesięczny termin, który upływał w 14 lutego 2012 r., a nie 12 lutego 2012 r., jak wyliczył skarżący. Jednak postanowieniem z dnia 9 lutego 2012 r. organ, zgodnie z art. 36 K.p.a., powiadomił strony, że nie jest możliwe załatwienie sprawy do 14 lutego 2012 r. i wyznaczył termin załatwienia na 14 marca 2012 r., wyjaśniając przyczyny zwłoki.
Wyrok, który uchylił decyzję o odmowie rejestracji pojazdu nakładał na organ obowiązek zebrania niezbędnych dokumentów oraz podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia niejasnych kwestii, a Sąd w tym wyroku stwierdził też, że sprawa ma charakter skomplikowany. Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta Bydgoszcz niezwłocznie przystąpił do wykonania wyroku, kierując pismo do Starostwa Powiatowego w S., Konsulatu Generalnego RP w Monachium, Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych Komendy Głównej Policji oraz prośbę o zajęcie stanowiska przez Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, a odpowiedzi od tych instytucji wpływały sukcesywnie, już w następnym roku, przy czym niemieckie wymagały tłumaczenia. Z Konsulatu natomiast w ogóle nie nadeszła odpowiedź. Skomplikowany charakter sprawy nie budzi wątpliwości i uzasadnia przedłużanie terminu załatwienia sprawy – poinformowano zawiadomieniem z 12 stycznia 2012 r. – do 14 lutego z powodu nieuzyskania odpowiedzi z Konsulatu.
Z dalszej analizy postępowania organu wynika, iż skarżący został wezwany, pismem z 10 lutego 2012 r., do stawienia się 17 lutego 2012 r. celem złożenia wyjaśnień, a wezwanie to było doręczane pięciokrotnie, w rezultacie doręczone 24 lutego 2012 r., a przesłuchanie odbyło się dopiero 28 lutego 2012 r. Po uzyskaniu ze Starostwa Powiatowego w S. potwierdzenia rejestracji i przetłumaczenia na język polski oraz informacji o zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego i jego zniszczeniu mogła być wydana decyzja o czasowej rejestracji, co stało się 14 marca 2012 r. Należy podkreślić, że obowiązkiem pozyskania dokumentów został obarczony organ, a nie skarżący, wobec tego nie można było na dokumentacji dostarczonej przez skarżącego poprzestać. W takim stanie rzeczy nie można uznać, że nastąpiła przewlekłość postępowania.
Reprezentowany przez radcę prawnego, M. P. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania i zarzucając:
- 1) art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137) w związku z art. 5 i pkt 6 Preambuły Dyrektywy Rady 1999/37/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie dokumentów rejestracyjnych (Dz.Urz. L 138 z 1.06.1999 r., s.
- 57) polegającą na błędnej jego wykładni poprzez uznanie, że skarżący w toku rejestracji samochodu nie przedłożył względem organu wszelkich dokumentów w zakresie rejestracji, a organ w tym zakresie musiał zwracać się do innych organów krajowych i zagranicznych, co, w ocenie Sądu I instancji, miało w konsekwencji skutkować uzasadnionym przedłużeniem postępowania,
- 2) art. 35 § 3 i art. 36 K.p.a. w związku z art. 154 § 1 P.p.s.a., poprzez jego niewłaściwą interpretację prowadzącą do przyjęcia, że organ administracji nie prowadził postępowania w sposób przewlekły,
- 3) art. 78 § 1 K.p.a. w związku z art. 80 § 1 i art. 8 K.p.a. polegające na błędnym prowadzeniu przez organ administracji postępowania dowodowego w sprawie, na którym Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie, w szczególności pominięcie istotnych dla sprawy uchybień po stronie organu administracji, które doprowadziły do przekroczenia ustawowych terminów na załatwienie sprawy, a którą to przewlekłość Sąd uznał za uzasadnioną,
- 4) art. 106 § 2 P.p.s.a. polegające na prowadzeniu rozprawy w dniu 29 sierpnia 2012 r. w sposób znacznie utrudniający i uniemożliwiający czynny udział skarżącemu w rozprawie, poprzez uniemożliwienie tłumaczowi przysięgłemu rzetelnego tłumaczenia wypowiedzi Sądu i pełnomocnika organu administracji.
W obszernym uzasadnieniu stwierdzono: Wojewódzki Sąd doszedł do błędnych wniosków, że nie można było dokonać rejestracji samochodu w kodeksowym terminie i że sprawa miała skomplikowany charakter. Sąd natomiast nie wziął pod uwagę, że zwłoka w załatwieniu sprawy wynikała z winy pracowników organu, bowiem do pisma do Starostwa Powiatowego w S. nie dołączono niezbędnych dokumentów, co wymagało jego uzupełnienia, a uczyniono to po dwóch tygodniach. Pismo z niemieckiego ministerstwa odpowiedzialnego za rejestrację pojazdów oraz odpowiedź ze Starostwa S. i komplet dokumentów niezbędnych do rejestracji organ posiadał już 9 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd zignorował zupełnie zarzut, że oczekiwanie na odpowiedź z Konsulatu Generalnego RP w Monachium nie usprawiedliwiało przedłużenia postępowania, gdyż odpowiedź ta w ogóle nie była potrzebna, co organ przyznał, zwłaszcza, że wyrok z dnia 12 października 2011 r. obowiązku wystąpienia do Konsulatu nie nakładał.
Bezzasadne jest przerzucenie na niego odpowiedzialności za przedłużenie załatwienia sprawy z uwagi na niemożliwość przesłuchania, zwłaszcza, że decyzja zapadła po upływie kolejnych dwóch tygodni po przesłuchaniu. Podkreślenia wymaga, że skarżący dostarczył dokumenty, do których uzyskania organ był zobowiązany wyrokiem Sądu, już 20 stycznia 2012 r., a komplet dokumentów organ posiadał 9 lutego 2012 r. Natomiast art. 36 K.p.a. stanowi wyjątek od zasad wynikających z art. 35 K.p.a. i nie może być furtką do przedłużana postępowania, co miało miejsce w sprawie, a zostało przez Sąd uznane za zgodne z prawem.
Podkreślono też, że skarżący nie miał przez Sąd zapewnionego prawidłowego uczestnictwa w sprawie, gdyż Sąd poprzez sposób prowadzenia rozprawy uniemożliwiał tłumaczowi cały przekład czynności.
Prezydent Miasta Bydgoszcz wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Skarżący złożył dwa pisma procesowe z dnia 28 lutego 2013 r. i 1 marca 2013 r., stanowiące kontynuację zarzutów skargi i załączył do nich dwa oświadczenia dwóch osób, obecnych na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem z jego strony, które miałyby potwierdzać niemożność uczestnictwa przez skarżącego w rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w istocie odpowiada prawu, choć argumentację należałoby zmienić.
Z akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynika, iż M. P. wniósł skargę na niewykonanie wyroku tego Sądu z dnia 12 października 2011 r., II SA/Bd 957/11 – na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz o nałożeniu grzywny z tego tytułu, a jako podstawę powołał art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej "P.p.s.a." Wojewódzki Sąd zajmował się wyłącznie aspektem przewlekłości postępowania, pomijając kwestę wymierzenia grzywny, jednak, jak powiedziano wyżej, z rozstrzygnięciem należy się zgodzić.
Artykuł 154 § 1 P.p.s.a. stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona może wnieść skargę, żądając wymierzenia grzywny organowi. W świetle tego przepisu aby można było mówić o bezczynności lub przewlekłości postępowania winny upłynąć terminy, przewidziane przepisami na załatwienie sprawy. Kwestię terminów załatwienia sprawy regulują art. 35 i 36 K.p.a. Artykuł 35 określa terminy w jakich sprawa powinna być załatwiona, zaś art. 36 obliguje organ do zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy i upoważnia do wyznaczenia nowego terminu załatwienia.
W niniejszej sprawie organ administracji – Prezydent Miasta Bydgoszcz prowadził postępowanie w sprawie rejestracji samochodu skarżącego, bowiem ww. wyrokiem z dnia 12 października uchylona została decyzja odmawiająca rejestracji, wykonał obowiązek wynikający z art. 36 § 1 K.p.a., powiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczył nowy termin na wydanie rozstrzygnięcia. Z akt sprawy wynika, że termin ten organ wyznaczył na 14 marca 2012 r. zaś M. P. wniósł skargę na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. dnia 12 marca 2012 r. Organ w terminie wyznaczonym na podstawie art. 36 ust. 1 K.p.a. decyzję w sprawie wydał.
Celem regulacji zawartej w art. 154 P.p.s.a. jest dyscyplinowanie organów, poprzez wymierzenie grzywny, aby postępowanie nie było prowadzone przewlekle lub w ogóle. Jeśli skarga spełniła swoje zadanie, gdyż na skutek jej wniesienia wyrok został wykonany lub sprawa załatwiona to nie jest to podstawą do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego lub oddalenia skargi, jak wynika z § 3 art. 154. Jednak rozpoznanie skargi wniesionej w trybie art. 154 P.p.s.a. co do meritum może nastąpić, jeśli upłynęły terminy na załatwienie sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy uznać należy, że skarga zastała wniesiona przed upływem wyznaczonego terminu na załatwienie sprawy, zatem przedwcześnie. Oddalenie jej przez Wojewódzki Sąd, choć z innych przyczyn, nie naruszyło prawa.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.