Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 22 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 317/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego.
W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik M. H. zarzucił:
- I. naruszenie prawa materialnego, tj.:
- - art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 poz. 1508) przez błędną wykładnię i przyjęcie jako prawidłowej stawki miesięcznej zasiłku okresowego za okres od 1 grudnia 2018 r. do 31 stycznia 2019 r. na kwotę 350,50 złotych, tj. w minimalnej ustawowo dopuszczalnej kwocie, co nie pozwala na przyjęcie, że przyznana pomoc spełnia swoje cele, to jest ma charakter subsydiarny, uzupełniający, podczas gdy w rzeczywistości taka forma pomocy w rzeczywistości nie ma żadnego wymiernego znaczenia dla skarżącego, a zasadne jest przyznanie skarżącemu zasiłku w kwocie maksymalnej, tj. 418,00 złotych miesięcznie;
- - art. 38 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej przez ustalenie okresu przyznania zasiłku okresowego wyłącznie od 1 grudnia 2018 r. do 31 stycznia 2019 r., podczas gdy ze względu na okoliczności sprawy, tj. długotrwałe bezrobocie, brak we wspólnym gospodarstwie domowym osób najbliższych, zasadne było przyznanie tego zasiłku w okresie od 1 grudnia 2018 r. do 30 listopada 2019 r., gdyż dopiero taki okres stanowiłby o przyznaniu skarżącemu pomocy spełniającej cele takiego zasiłku;
- - art. 38 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej przez ustalenie okresu przyznania zasiłku okresowego w ramach uznania administracyjnego, podczas gdy organ ustala okres, na jaki przyznany ma być zasiłek okresowy, na podstawie okoliczności sprawy, powoduje, że organ jest zobowiązany do wskazania konkretnych, wyszczególnionych w uzasadnieniu decyzji okoliczności sprawy, pozostających w związku z czasem, w jakim skarżący powinien korzystać z pomocy społecznej;
- - art. 38 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej przez błędną wykładnię i przyjęcie jako kryterium ustalenia okresu, na który przyznano zasiłek okresowy, możliwości finansowych organu, podczas gdy ta okoliczność nie stanowi ustawowego kryterium ustalenia tego okresu, a przez to niezasadne ustalenie rażąco krótkiego okresu przyznanego zasiłku okresowego;
- II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej ppsa, i art. 113 § 1 ppsa w zw. z art. 141 § 4 ppsa polegające na lakonicznym i ogólnikowym uzasadnieniu skarżonego wyroku, pozbawiające informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, co miało wpływ na rozstrzygnięcie postępowania prowadząc do nierozpoznania istoty sprawy;
- III. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z:
- - art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 8, 9 i 11 kpa,
- - art. 7 kpa, art. 86 kpa oraz art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa, mające istotny wpływ na wynik sprawy przez oddalenie skargi i brak uchylenia zaskarżonej decyzji wskutek błędnego przyjęcia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. prawidłowo ustaliło, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku w większym wymiarze co do wysokości jak i okresu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto argumenty mające przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.
Sąd I instancji nie zastosował - powołanego w zarzucie skargi kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, lecz wydał wyrok na podstawie art. 151 ppsa. Nie mógł więc naruszyć przepisu postępowania, którego nie stosował, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tego przepisu w powiązaniu z innymi przepisami prawa w sposób wskazany w zarzucie skargi kasacyjnej. W skardze tej nie wskazano i nie wykazano natomiast, aby doszło do naruszenia, zastosowanego przez Sąd I instancji, art. 151 ppsa w jakimkolwiek powiązaniu z innymi przepisami prawa.
Również zarzut dotyczący lakonicznego i ogólnikowego uzasadnienia wyroku Sądu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znalazły się bowiem wszystkie elementy określone w art. 141 § 4 ppsa - zawiera ono wystarczającą argumentację dotyczącą oceny decyzji organów obu instancji oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie.
W odniesieniu zaś do zarzutów kasacyjnych naruszenia przepisów prawa materialnego należy wskazać, że w art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej określona jest wysokość w jakiej może być przyznany zasiłek celowy. Skarżącemu został przyznany zasiłek w wymiarze mieszczącym się w granicach wyznaczonych tymi przepisami. Nie można zatem uznać, że decyzja organu administracji przyznająca zasiłek w tej wysokości wydana została z naruszeniem prawa.
Organy administracji przyznające zasiłek celowy wydają decyzję na zasadach uznania administracyjnego. Zgodnie z art. 38 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Organy administracyjne obu instancji, badając okoliczności sprawy, wskazały przyczyny ustalenia zasiłku w tej wysokości, wskazując na to, że skarżący został już objęty szerszym zakresem pomocy społecznej, oraz że skarżący ([...] lata) jest zdrowy, a więc nie ma przeciwskazań aby podjął zatrudnienie w celu poprawienia własnej sytuacji bytowej i finansowej. Nie można więc uznać, że organy administracji wydały decyzje z naruszeniem prawa, czy też z przekroczeniem uznania administracyjnego.
Zaznaczyć należy, że przy określaniu celów pomocy społecznej nie można pomijać wytycznych ustawodawcy, wynikających z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, że pomoc ta ma umożliwić osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna nie służy więc stałemu zaspokajaniu wszelkich oczekiwań osób o to wnioskujących, lecz jedynie wspieraniu ich do czasu uzyskania przez te osoby możliwości samodzielnego zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych.
W związku z powyższym, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla skarżącego do Sądu I instancji nie orzeczono, ponieważ według art. 254 § 1 ppsa wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.