Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 200/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w N. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 6 lutego 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej: 1. stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. w pozostałym zakresie umorzył postepowanie w sprawie, 3. zasądził od Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w N. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 6 lutego 2012 r. K., dalej także skarżąca, powołując się na art. 4 pkt 1 w zw. z art. 5 pkt 1 i 2 i w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej u.d.i.p., wystąpiła do Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w N., dalej Dyrektora SP ZOZ, o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: odpisów wszelkich umów zawartych w roku 2012 przez SP ZOZ w N., dotyczących udzielenia zamówienia na udzielanie w określonym zakresie świadczeń zdrowotnych w zakresie diagnostyki laboratoryjnej. We wniosku nadto podała, że gdyby treść żadnej z umów, o których mowa wyżej, nie wskazywała jednoznacznie na fakt objęcia zamówieniem badania "morfologia krwi", wnosi również o udostępnienie informacji, czy i na jakiej podstawie Szpital realizuje powyższego rodzaju badania poprzez inny podmiot oraz podanie danych tego podmiotu.
Wobec braku reakcji Dyrektora SP ZOZ na powyższy wniosek skarżąca złożyła skargę do Sądu na bezczynność Dyrektora SP ZOZ w N., w której domagała się zobowiązania organu do udzielenia żądanych informacji; stwierdzenia, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenia organowi grzywny w kwocie 15 000 zł, a także zasądzenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor SP ZOZ w N. wniósł o jej oddalenie.
Na żądanie Sądu, organ przy piśmie z dnia 20 maja 2013 r. przedłożył Sądowi żądane przez stronę skarżącą dokumenty, a następnie pismem z dnia 27 czerwca 2013 r. poinformował Sąd, że przesłał skarżącej żądane we wniosku dokumenty. Wniósł jednocześnie o umorzenie postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi.
W odpowiedzi skarżąca podniosła, że doręczone jej przez organ dokumenty nie wyczerpują zakresu żądanych informacji publicznych.
Pismem z dnia 15 lipca 2013 r. organ poinformował Sąd, że w dniu 15 lipca 2013 r. przesłał skarżącej żądane we wniosku dokumenty, których omyłkowo nie dołączył do pisma z dnia 27 czerwca 2013 r. Uznając, że żądane informacje zostały udzielone, ponownie wniósł o umorzenie postępowania, względnie o oddalenie skargi.
Rozpatrując skargę Sąd I instancji podał, że stan faktyczny sprawy jest niesporny. Pełnomocnik strony skarżącej przyznał bowiem na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 r., że Dyrektor SP ZOZ w N. udzielił skarżącemu żądanej informacji publicznej. W tej sytuacji w dniu orzekania przez ten Sąd organ nie pozostawał w bezczynności. Niewątpliwie pozostawał bezczynny w dniu wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd ten uznał, że w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej postępowanie w sprawie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a.
Sąd I instancji podał, że w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał, że wobec stwierdzenia, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, brak było podstaw do wymierzenia grzywny.
Odnośnie pkt 1 wyroku wyjaśnił, że dokonanie żądanej czynności przed rozpoznaniem przez Sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wyjaśnił, że z tych względów wydał rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. zdanie drugie, stwierdzając w punkcie 1 wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd ten podał, że dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne, bądź przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Takiego zarzutu dyrektorowi Szpitala (chirurgowi) w kontekście skomplikowanej materii i specyfiki przepisów prawa z zakresu dostępu do informacji publicznej i prowadzonej ze stroną korespondencji (profesjonalna kancelaria prawna) postawić racjonalnie, zdaniem Sądu I instancji, nie można. O kosztach postępowania Sąd ten orzekł na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.
Powyższy wyrok został zaskarżony przez K. w zakresie punktu 1 i 3 w całości oraz w zakresie punktu 2 w zakresie umorzenia postępowania w przedmiocie nałożenia na organ grzywny, to jest w zakresie rozstrzygnięć o:
- 1) stwierdzeniu, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,
- 2) odstąpieniu od nałożenia na organ grzywny poprzez umorzenie postępowania w tym zakresie,
- 3) kosztach postępowania.
W skardze kasacyjnej strona skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść orzeczenia:
- 1) w zakresie orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w przedmiocie grzywny:
- - naruszenie art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że pomimo okoliczności przemawiających za stwierdzeniem istnienia rażącego naruszenia prawa przez organ, w oparciu wyłącznie o domniemaną nieporadność piastuna stanowiska dyrektora SP ZOZ w N. w zakresie interpretacji prawa nie można stwierdzić istnienia rażącego naruszenia prawa przy popadnięciu przez organ w bezczynność,
- - w konsekwencji ww. uchybienia art. 149 § 1 p.p.s.a. bezpodstawne niezastosowanie art. 149 § 2 p.p.s.a. pomimo okoliczności świadczących o znacznym nasileniu złej woli po stronie organu,
- 2) w zakresie orzeczenia o kosztach procesu:
- - art. 201 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że koszty stawiennictwa pełnomocnika strony na rozprawie nie są kosztami niezbędnymi do celowego dochodzenia praw strony,
- - art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że zwrot kosztów stawiennictwa na rozprawie uzależniony jest od treści zarządzenia sądu w przedmiocie stawiennictwa strony nie tylko w odniesieniu do kosztów osobistego stawiennictwa strony ale również w odniesieniu do kosztów stawiennictwa jej pełnomocnika,
- - art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że koszt zakupu biletów kolejowych umożliwiających stawiennictwo na rozprawie radcy prawnego (lub aplikanta) nie stanowi wydatków radcy prawnego będącego pełnomocnikiem w sprawie.
Powołując się na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o:
- 1) zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonym zakresie poprzez:
- - stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- - nałożenie na organ - w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. - grzywny w wysokości 20.000,00 zł,
- - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów procesu w kwocie 431,58 zł,
- 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Strona skarżąca kasacyjnie złożyła też pismo procesowe z dnia 18.10.2013 r. nazwane uzupełnienie skargi, w którym wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci pisma Dyrektora SP ZOZ w N. z dnia 01.10.2013 r. (nadanego w dniu 11.10.2013 r.), wydanego w trybie udzielenia informacji publicznej, dotyczącego sposobu organizacji obsługi prawnej ww. Szpitala w roku 2013 - na okoliczność, że w okresie, w jakim strona skarżąca zwróciła się do organu o udzielenie informacji publicznej, organ dysponował profesjonalną pomocą prawną m.in. na zasadach stałej obsługi prawnej, mógł zatem bez żadnej trudności uzyskać profesjonalną poradę prawną w zakresie istnienia obowiązku udostępnienia informacji objętych wnioskiem skarżącej.
Pismem procesowym z dnia 29 sierpnia 2014 r. strona skarżąca kasacyjnie cofnęła wniesioną skargę kasacyjną. W piśmie tym wniosła o umorzenie postępowania prowadzonego przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz o zwrot uiszczonych opłat.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Przepis ten ma również odpowiednie zastosowanie do skarg kasacyjnych na mocy art. 193 p.p.s.a.
Skarżący kasacyjnie może więc rozporządzać skargą kasacyjną po jej wniesieniu, ponieważ jego oświadczenie w tej kwestii jest, co do zasady, wiążące dla sądu. Natomiast odpowiednie stosowanie w postępowaniu kasacyjnym art. 60 p.p.s.a. oznacza, że należy odmówić uwzględnienia żądania skarżącego w sytuacji, gdy cofnięcie spowodowałoby uprawomocnienie się zaskarżonego orzeczenia wydanego w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotkniętym wadą nieważności, którą stosownie do art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod rozwagę z urzędu, niezależnie od granic skargi kasacyjnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20.06.2008 r., sygn. akt II FSK 575/07 - lex nr 479000; z dnia 27.06.2008 r., sygn. akt II FSK 573/07 - lex nr 475575; z dnia 23.09.2010 r., sygn. akt I OSK 1517/10 - lex nr 741557).
W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że zachodzi jakakolwiek z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak również, że cofnięcie zmierza do obejścia prawa. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że cofnięcie skargi kasacyjnej jest dopuszczalne.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 postanowienia.
O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.