Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Gd 404/04 oddalił skargę M. G. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie umorzenia pożyczki z Funduszu Pracy.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] – wydaną na podstawie art. 6 pkt 6 lit. d) i art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania pożyczek z Funduszu Pracy, wysokości stopy procentowej oraz warunków spłaty (Dz.U. z 1995 r. Nr 35, poz. 174 ze zm.) – którą odmówiono umorzenia M. G. zadłużenia z tytułu udzielonej pożyczki w łącznej wysokości 4 733,58 zł.
Organ odwoławczy wskazał, że podstawą prawną umorzenia przedmiotowej pożyczki jest art. 18 ust. 4 ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z którego wprost wynika, iż warunki umorzenia pożyczki mogą zostać indywidualnie określone w umowie łączącej pożyczkobiorcę oraz pożyczkodawcę. Nadmienił, że w § 15 ust. 4 zawartej przez odwołującego się i Powiatowy Urząd Pracy w [...] umowy strony postanowiły, że w zakresie nieuregulowanym umową zastosowanie mają odpowiednie przepisy regulaminu udzielania pożyczek i zasad ich umarzania. Treść przedmiotowej umowy pożyczki wskazuje, iż jednym z warunków jej umorzenia do 50% jest wywiązanie się w pełni z pozostałych warunków tej umowy, w tym terminowa spłata poszczególnych rat, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Ponadto wskazano, że strona nie odpowiadała na wezwania Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] uniemożliwiając tym samym przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. To zaś spowodowało, że nie było możliwe ustosunkowanie się do zarzutu skarżącego dotyczącego jego złej sytuacji materialnej.
M. G. złożył skargę na powyższą decyzję powołując się na naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz prawa materialnego – tj. art. 18 ust. 4 i 4a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Stanowisko zajęte przez Organy nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym sprawy, w ocenie skarżącego, gdyż spełnia on przesłanki określone w art. 18 ust. 4 powołanej ustawy.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaznaczył, iż skarżący bezspornie uchybił terminowi spłaty rat pożyczki, zaś regularna spłata pożyczki była jednym z warunków zastosowania ulgi w postaci umorzenia jej niespłaconej części, podobnie jak sformułowany w § 14 pkt 6 regulaminu warunek wywiązania się w pełni z pozostałych warunków umowy pożyczki. Sąd ponadto podkreślił, iż strona nie poinformował Powiatowego Urzędu Pracy o fakcie zaprzestania prowadzenia kancelarii w [...], do czego był zobligowany, zgodnie z § 8 pkt 1 lit. i) i § 10 umowy.
Odnosząc się zaś do zarzutów skargi dotyczących kwestionowania możliwości powoływania się przez Wojewodę na postanowienia regulaminu udzielania pożyczek i zasad ich umarzania, Sąd stwierdzi, że de facto zmierzają one do podważenia konstrukcji umowy i nie może się z nimi zgodzić.
M. G. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 3511 w związku z art. 384 k.c.
Skarżący podniósł, że umowa pożyczki, która nie zawierała żadnych warunków dodatkowych dotyczących przesłanek umorzenia pożyczki jednoznacznie określa tym samym, w ramach cywilnoprawnej swobody stron do kształtowania treści umowy, że jedyną przesłanką do wystąpienia z wnioskiem o umorzenie części pożyczki jest spełnienie warunku zawartego w art. 18 ust. 14 ustawy. Sąd zaś niesłusznie przyjął, że w sprawie mogą decydować okoliczności nie zawarte w umowie pożyczki, lecz m.in. w regulaminie, który nie został pożyczkobiorcy doręczony i nie stanowi integralnej części umowy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie podnosząc przede wszystkim, że – wbrew sugestiom strony – Regulamin udzielania pożyczek przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] stanowił integralną część umowy, ponieważ jej § 15 odsyłał właśnie do unormowań Regulaminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy i w związku z tym podlega oddaleniu.
Dokonana bowiem przez Sąd interpretacja przepisu art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) jest prawidłowa. Natomiast Kodeks cywilny nie zawiera przepisu art. 3511, a art. 351 k.c. odnosi się do przeniesienia posiadania samoistnego, który to przepis z oczywistych względów nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, a więc nie mógł być również związany z art. 384 k.c. odnoszącym się do wzorców umów konsumenckich.
Ponieważ zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej, to nie posiada uprawnień do precyzowania czy też zmiany wskazanych w kasacji przepisów, których naruszenia miałby dopuścić się Sąd I instancji.
W tej sytuacji gdy brak jest danego przepisu w podanym akcie prawnym, to oczywistym jest, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie ustosunkował się do tego zarzutu.
Natomiast jak to wskazano wyżej Sąd Wojewódzki prawidłowo zastosował przepis art. 18 ust. 4 ww. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepis ten reguluje warunki umorzenia pożyczki, przy czym poza przesłanką prowadzenia działalności przez okres 24 miesięcy, możliwość umorzenia pożyczki uzależniona jest od spełnienia innych warunków określonych w umowie. Przy takim zapisie ustawowym Sąd I instancji zasadnie uznał, iż organ zobligowany był ustalić czy pożyczkobiorca spełnił inne warunki określone w umowie.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w umowie pożyczki w jej § 15 pkt 4 jest jednoznaczne odniesienie do przepisów regulaminu udzielania pożyczek oraz zasad ich umarzania. Notabene kwestie konieczności spłacania pożyczki w określonych terminach zgodnie z planem spłaty zostały zawarte wprost w umowie a stanowi o tym m.in. § 3 pkt 1, § 5 pkt 4, a § 8 pkt 1 lit. f wręcz przewiduje w przypadku nieterminowej spłaty możliwość wypowiedzenia umowy, pkt 2 § 8 – konieczność niezwłocznego zwrócenia pożyczki. Tak więc warunek terminowej spłaty pożyczki nie wynika jedynie z regulaminu, ale wprost z umowy. Stosownie do § 16 skarżący oświadczył, iż zapoznał się z warunkami umowy i nie wniósł do niej żadnych zastrzeżeń, co oznacza, że żadnych zastrzeżeń nie wniósł również w zakresie stosowania warunków zawartych w regulaminie udzielania pożyczek oraz zasad ich umarzania.
Wskazać przy tym należy, iż w ramach postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku o umorzenie pożyczki, organ nie może dokonywać oceny samej treści umowy pożyczki i rozstrzygać sporów co do jej realizacji, a co za tym idzie sąd administracyjny takich kompetencji nie posiada.
Z tych wszystkich względów wynika, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.