Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lipca 2015r., sygn. akt II SA/Wa 2185/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. Z. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Sprawa Wewnętrznych z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie niezdolności do służby w Policji, w pkt 1. oddalił skargę w części dotyczącej orzeczenia o niezdolności do służby w Policji; w pkt 2. odrzucił skargę w pozostałym zakresie.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Białymstoku orzeczeniem nr [...] z dnia [...]sierpnia 2014 r., po dokonaniu badania lekarskiego I. Z. rozpoznała u wymienionej:
A.1. Zespół uzależnienia spowodowany nadużywaniem alkoholu § 73 p. 2 kat. D,
B.2. Dyskopatię L3-L4 z okresowym zespołem bólowo-korzeniowym § 63 p. 2 kat. C. W rezultacie Komisja uznała, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, że strona jest całkowicie niezdolna do służby w Policji. Komisja stwierdziła, że badana może wykonywać pracę zarobkową, przeciwskazane są prace z bronią palną. Zaliczyła funkcjonariusza do trzeciej grupy inwalidów i stwierdziła, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Komisja podała też, że inwalidztwo istnieje od 28 sierpnia 2014 r.
Uzasadniając orzeczenie Komisja stwierdziła, że nadużywanie alkoholu trwające od ok. 2 lat, potwierdzone pobytem szpitalnym w Oddziale Uzależnień oraz związane z dolegliwościami (ciągi alkoholowe 2-tygodniowe, objawy abstynencji, wymagające nadal systematycznego leczenia w poradni specjalistycznej) wyklucza całkowicie zdolność do służby w Policji, a tym samym daje podstawę do zaliczenia badanej do trzeciej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą na okres 3 lat.
Od powyższego orzeczenia strona złożyła odwołanie do Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Warszawie, która orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2014 r., po przeprowadzonym badaniu lekarskim, rozpoznała u niej:
A.1. Zespół uzależnienia spowodowany nadużywaniem alkoholu § 73p2r9D,
B.2. Dyskopatię L3-L4 z okresowym zespołem bólowo-korzeniowym § 63p2r9C.
Komisja uznała, że strona jest całkowicie niezdolna do służby w Policji. Badając związek schorzeń ze służbą, potwierdziła jego istnienie w zakresie pkt 2 rozpoznania. Komisja zaliczyła badaną do trzeciej grupy inwalidów i orzekła, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą.
Uzasadniając orzeczenie Okręgowa Komisja Lekarska podała, że po zapoznaniu się z odwołaniem, dokumentacją orzeczniczo-lekarską oraz po badaniu własnym strony, stwierdziła, że schorzenie opisane w pkt 1 rozpoznania, potwierdzone kartą informacyjną z Wojewódzkiego Ośrodka Profilaktyki i Terapii Uzależnień w Ł., powoduje całkowitą niezdolność do służby – zgodnie z zał. Nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 2 listopada 1995 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 146, poz. 712), w którym w paragrafie 73, punkt 2 w rubryce 9 widnieje litera "D" oznaczająca całkowitą niezdolność do służby. Komisja stwierdziła też, że ocena stanu zdrowia dokonana przez WKL w Białymstoku nie zawiera w sobie błędów ani nie jest oceną dowolną. Została poparta kartą zdrowia z ośrodka referencyjnego i nie zawiera błędów pod względem formalnoprawnym.
W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie obu wydanych orzeczeń i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie:
- 1. przepisu § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. wobec uznania jej za całkowicie niezdolną do służby w Policji, mimo że wyniki przeprowadzonych badań specjalistycznych, w tym badań psychiatrycznych oraz zgromadzona w sprawie dokumentacja lekarska potwierdza zdolność skarżącej do służby w Policji,
- 2. przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia oraz § 73 pkt 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że stwierdzone przez komisję lekarską schorzenie w postaci zespołu uzależnienia od alkoholu, mimo podjętej i kontynuowanej terapii oraz utrzymującej się abstynencji, w świetle wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 2 do wskazanego rozporządzenia, przesądza o całkowitej niezdolności do służby w Policji,
- 3. przepisu § 73 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 października 1992 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych poprzez rozpoznanie choroby uzależnienia od alkoholu bez zasięgnięcia opinii poradni przeciwalkoholowej lub poradni zdrowia psychicznego, ewentualnie nieprzeprowadzenia badań specjalistycznych, pomimo że wymóg taki określa rozporządzenie,
- 4. przepisu § 23 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na braku należytego uzasadnienia tak prawnego, jak i faktycznego zaskarżonej decyzji, a nadto szczegółowego uzasadnienia przyczyn niezdolności do służby w Policji skarżącej, podczas gdy taki wymóg wprowadza powyższe rozporządzenie.
Ponadto skarżąca wniosła o przedstawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w sprawie zgodności § 73 pkt 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych w zakresie, w jakim stwierdzenie u policjanta zespołu uzależnienia od alkoholu powoduje uznanie go za całkowicie niezdolnego do pełnienia służby bez względu na jego stan zdrowia z art. 60 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska MSW w Warszawie wniosła o jej oddalenie.
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w zakresie orzeczenia o niezdolności do służby, zaś w pozostałym zakresie skargę odrzucił.
Sąd wskazał, że o zdolności fizycznej i psychicznej policjantów do pełnienia służby w Policji orzekają wojewódzkie komisje lekarskie (w pierwszej instancji) i okręgowe komisje lekarskie (w drugiej instancji). Czynią to, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r., wydanego z upoważnienia art. 26 ust. 2 w związku z art. 40 i art. 86 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.). Charakter prawny orzeczeń o zdolności do służby w Policji nosi cechy decyzji administracyjnej, zawierającej rozstrzygnięcie o zdolności do służby i uzasadnienie. Ich doniosłość prawną determinuje walor zawartego w nich rozstrzygnięcia, który stwarza wszelkie podstawy do przyjęcia, iż powinny być poddane kontroli sądowoadministracyjnej.
Sąd I instancji podkreślił, że orzeczenia komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji można podzielić na dwie główne odrębne grupy. Pierwsza grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby, to jest zagadnień ustalania i oceny stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby. Te orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny, bowiem ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla organu właściwego w sprawach powołania określonej osoby do służby albo do zwolnienia ze służby, przy czym przyjęcie do służby lub zwolnienie ze służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Natomiast druga grupa orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji to orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia i jednocześnie ustalenia związku stwierdzonego schorzenia funkcjonariusza ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego przysługującego na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Orzeczenia z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne, w związku z czym nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.
Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżąca przedmiotem skargi uczyniła orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Warszawie w całości. Mając zatem na uwadze złożony przedmiot zawartych w nim rozstrzygnięć należy stwierdzić, iż tak sformułowana skarga podlegała kognicji sądu administracyjnego jedynie w zakresie orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby.
Sąd zaznaczył, że postępowanie przed komisjami lekarskimi, z uwagi na jego specyfikę, ma charakter szczególny i nie podlega rygorom Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w toku postępowania przepisów postępowania administracyjnego nie znajdują uzasadnienia.
Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie rozpoznany u skarżącej zespół uzależnienia spowodowany nadużywaniem alkoholu został potwierdzony kartą informacyjną leczenia w Wojewódzkim Ośrodku Profilaktyki i Terapii Uzależnień z dnia 25 lipca 2014 r. i zawartym w karcie rozpoznaniem: Zespół uzależnienia spowodowany używaniem alkoholu (F10.2). Rozpoznanie ustalone zostało więc na podstawie dokumentacji i spełnia wymogi, o których mowa w § 73 załącznika do rozporządzenia. Sąd podkreślił przy tym, że w niniejszej sprawie skarżąca nie kwestionuje swojego stanu uzależnienia od alkoholu, podnosi natomiast, iż przeprowadzone badania specjalistyczne oraz konsultacje z psychologiem i psychiatrą potwierdzają, że jest ona zdolna do służby w Policji.
Sąd wskazał, że – jak wynika z załącznika Nr 2 do niniejszego rozporządzenia – stwierdzona zależność alkoholowa w każdym przypadku (w fazie początkowej, czy z cechami psychodegradacji – Dział XVI pt. Stan psychiczny – § 73 pkt 2 i 3 załącznika) powoduje całkowitą niezdolność do służby w Policji.
W ocenie Sądu powyższe rozważania wskazują, że w sprawie brak jest podstaw do formułowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o co wnosiła strona skarżąca. Jednocześnie wynika z nich, że zaskarżone orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Warszawie w zakresie określającym stopień zdolności do służby odpowiada prawu, co czyni zarzuty skargi niezasadnymi.
W skardze kasacyjnej strona, reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Na postawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1/ art. 1 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. polegające na nieprzedstawieniu przez Sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie zgodności § 73 pkt 2 załącznika nr 2 do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych z art. 60 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w sytuacji, gdy wskazany przepis stanowi ograniczenie w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, przez co uniemożliwia komisjom lekarskim dokonanie rzeczywistej oceny zdolności psychofizycznej policjantów, w przeciwieństwie do oceny zdolności do służby np. funkcjonariuszy służby więziennej, albowiem komisje – niezależnie od stanu zdrowia funkcjonariusza policji – muszą uznać, że osoba uzależniona od alkoholu w dobrym ogólnym stanie zdrowia, jest zawsze niezdolna do służby w Policji na jakimkolwiek stanowisku;
2/ § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych oraz § 73 pkt 2 załącznika nr 2 do wskazanego rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż stwierdzone przez komisję lekarską schorzenie w postaci zespołu uzależnienia od alkoholu, mimo podjętej i kontynuowanej terapii, pozytywnej opinii psychologia i psychiatry oraz utrzymującej się abstynencji, w świetle wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 2 do wskazanego rozporządzenia, przesądza o całkowitej niezdolności funkcjonariusza do służby w Policji na jakimkolwiek stanowisku;
3/ § 73 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 października 1992r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych poprzez rozpoznanie choroby uzależnienia od alkoholu bez zasięgnięcia opinii poradni przeciwalkoholowej lub poradni zdrowia psychicznego, ewentualnie nie przeprowadzenia badań specjalistycznych pomimo, że wymóg taki określa rozporządzenie;
4/ § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. wobec uznania skarżącej za całkowicie niezdolną do służby w Policji mimo, że wyniki przeprowadzonych badań specjalistycznych, w tym badań psychiatrycznych oraz zgromadzona w sprawie dokumentacja lekarska potwierdza zdolność skarżącej do służby w Policji;
5/ art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec sporządzenia uzasadnienia wyroku bez wyczerpującego przedstawienia podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, braku odniesienia się do zarzutów wskazanych w skardze, a nadto wskazań co do dalszego postępowania, co w praktyce uniemożliwia stronie ocenę i kontrolę toku rozumowania Sądu, a co za tym idzie - pozbawia ją możliwości instancyjnej kontroli orzeczenia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że § 73 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych rozporządzenia jest sprzeczny z treścią przepisu ogólnego wskazanego rozporządzenia, tj. § 1 ust. 1 pkt 2, który nakłada na organy konieczność przeprowadzenia odpowiednich badań w celu ustalenia możliwości pełnienia służby w Policji. Zdaniem skarżącej przepis ten należy uznać za niezgodny z Konstytucją. W ocenie skarżącej rozwiązania przyjęte § 73 pkt 2 powołanego rozporządzenia nie spełniają warunku proporcjonalności ograniczenia praw konstytucyjnych, ponieważ wprowadzają nadmierne restrykcje w dostępie do służby w Policji. Bezpośrednim przejawem tego rygoryzmu w niniejszej sprawie jest automatyczne kwalifikowanie osób uzależnionych od alkoholu do kategorii zdrowia D i brak możliwości orzekania w takiej sytuacji innej kategorii zdrowia.
W ocenie autora skargi kasacyjnej organy wydając orzeczenie powinny mieć na uwadze fakt, że skarżąca regularnie chodzi na terapię uzależnień alkoholowych w Wojewódzkim Ośrodku Profilaktyki i Terapii Uzależnień w Ł. Zgłosiła się do Szpitala Wojewódzkiego im. [...] w Ł. na wykonanie badań. Lekarz psychiatra potwierdził, że stan zdrowia skarżącej umożliwia jej wykonywanie dotychczasowej pracy. Ponadto od czasu spotkań w grupach anonimowych alkoholików skarżąca całkowicie zaprzestała picia alkoholu. Przeprowadzone badania specjalistyczne oraz konsultacje z psychologiem i psychiatrą potwierdzają, że jest ona zdolna do służby w Policji.
Podniesiono ponadto, że § 4 pkt 1 ppkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie zdolności fizycznej i psychicznej do Służby Więziennej, potwierdza, że nie we wszystkich służbach osoby z uzależnieniem alkoholowym automatycznie zwalniane są z pracy. W Służbie Więziennej istnieje możliwość orzekania zarówno zupełnej niezdolności do służby, jak i przyznawanie kategorii C - zdolny do służby z ograniczeniami. Powyższy przepis potwierdza – w ocenie skarżącej – wątpliwości co do zgodności z Konstytucją § 73 pkt 2 w/w rozporządzenia oraz potwierdza, że sytuacja policjantów jest znacząco gorsza na tle innych podobnych służb.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art.176 p.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Nie znajduje potwierdzenia zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie stanowi podstawy do przedstawienia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Przepis art. 1 p.p.s.a. określa przedmiot regulacji zawartej w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazując, że ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
Natomiast przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. określa rzeczową właściwość sądów administracyjnych, zgodnie z którą sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Nie zakwestionowano, że Sąd I instancji poddał kontroli orzeczenie podlegające kognicji sądu administracyjnego, Sąd zastosował także środek przewidziany w ustawie procesowej. Zarzut naruszenia wskazanych przepisów nie mógł zatem odnieść skutku. Natomiast kwestia ewentualnej niezgodności przepisu aktu wykonawczego z Konstytucją w zakresie przyjętego kryterium niezdolności do służby dotyczy unormowania materialnoprawnego, co łączy ją z zarzutem błędnej wykładni prawa materialnego.
Nie jest także uzasadniony zarzut odnoszący się do art. 141 § 4 p.p.s.a. Oddalając skargę Sąd I instancji nie miał podstaw do zawierania w uzasadnieniu wskazań co do dalszego postępowania, zatem w tym zakresie oczekiwania strony skarżącej nie są zrozumiałe, skoro ponowne prowadzenie w sprawie postępowania przez organ nie będzie miało miejsca. Przedstawienie stanu faktycznego sprawy i zarzutów strony jest koniecznym elementem uzasadnienia i nie można skutecznie kwestionować zawarcia takich elementów w uzasadnieniu. Nie jest natomiast obowiązkiem sądu powoływanie w uzasadnieniu orzecznictwa. Zarzut naruszenia przepisów postępowania wymaga wykazania wpływu naruszenia na wynik sprawy, konieczne zatem byłoby wykazanie, że stanowisko sądu bezzasadnie pomija jakąś ukształtowaną praktykę interpretacyjną. Takich argumentów skarga kasacyjna nie zawiera.
Sąd administracyjny nie prowadzi także postępowania dowodowego w sprawie, nie ocenia zatem samodzielnie dowodów, lecz dokonuje oceny postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ, w tym ocenia zgodność przeprowadzonej oceny dowodów z przepisami prawa. Akceptacja przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy jest wystarczająca dla poznania jego stanowiska w tym zakresie i umożliwia kontrolę instancyjną. Natomiast zakwestionowanie stanowiska Sądu I instancji w zakresie przeprowadzonej kontroli przestrzegania przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające przed organami wymaga zawarcia w skardze kasacyjnej zarzutów odnoszących się do przepisów regulujących prowadzenie takiego postępowania, wyłączne powołanie art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć podważeniu ustaleń faktycznych przyjętych w sprawie.
Za odnoszący się do kwestii ustaleń faktycznych w sprawie uznać należy zarzut dotyczący art. 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 9 lipca 1991 r. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. Zasadnie jednak Sąd I instancji wskazał, że postępowanie przed komisjami lekarskimi ma szczególny charakter, jest odrębnie uregulowane, bez wskazania na stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i nie podlega jego rygorom. Z tego względu nie mógł mieć zastosowania w sprawie art. 77 § 1 k.p.a., a zarzut jego naruszenia nie jest skuteczny. Natomiast zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 9 lipca 1991 r. komisje lekarskie oceniają stan zdrowia policjantów na podstawie badań lekarskich. Badania takie zostały przeprowadzone, zgromadzono też dokumentację lekarską. Zgodnie z § 12 rozporządzenia, komisje wydają orzeczenie na podstawie wykazu chorób i ułomności, po wszechstronnym zbadaniu przez członków komisji, z uwzględnieniem badań specjalistycznych, w tym psychiatrycznych, psychologicznych i dodatkowych, a gdy zachodzi potrzeba - po przeprowadzeniu obserwacji.
Zgodnie z wyjaśnieniami szczegółowymi do § 73 załącznika nr 2 do rozporządzenia, rozpoznanie w zakresie zależności alkoholowej należy ustalić na podstawie dokumentacji z poradni przeciwalkoholowej lub poradni zdrowia psychicznego, a w wypadkach wątpliwych kierować na badanie specjalistyczne. Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie tych zasad stawiając tezę, że zgromadzona dokumentacja potwierdza zdolność do służby. Należy zwrócić uwagę, że przytoczone przepisy określają sposób i materiały, w oparciu o jakie należy ustalać stan zdrowia w zakresie uzależnienia od alkoholu, wymagając udziału specjalistów, co skarżąca podkreśla. Wadliwy byłby zatem wniosek komisji o istnieniu uzależnienia, który nie znajdowałby potwierdzenia w specjalistycznych badaniach. Ponieważ komisja lekarska ma na celu ustalenie stanu zdrowia, prawodawca przewiduje sytuacje, w których dokumentacja lekarska będzie wymagała dopiero wytworzenia lub uzupełnienia.
Przepisy powyżej przytoczone nie wymagają jednak wytworzenia dokumentacji lekarskiej dopiero po skierowaniu, komisja lekarska może opierać się na wynikach badań już przeprowadzonych i dokumentacji istniejącej. W materiale sprawy znajduje się zaś karta informacyjna z leczenia wystawiona 25 lipca 2014 r. przez Wojewódzki Ośrodek Profilaktyki i Terapii Uzależnień w Ł. Oddział Dzienny Terapii Uzależnień, podpisana przez psychologa, lekarza psychiatrę oraz specjalistę psychoterapii uzależnień, zawierająca rozpoznanie zespołu uzależnienia spowodowanego używaniem alkoholu. Spełniony został zatem wymóg uwzględnienia wyników badań specjalistycznych i dokumentacji wyspecjalizowanych jednostek z zakresu opieki zdrowotnej.
Należy przy tym podkreślić, że wymagana dokumentacja ma dotyczyć stanu zdrowia badanego, a nie kwestii zdolności do pełnienia służby, to należy do kompetencji komisji lekarskiej orzekającej o takiej zdolności. Z tego powodu powoływanie się przez stronę na rzekome stanowisko lekarza psychiatry o możliwości wykonywania dotychczasowej pracy nie ma znaczenia, albowiem do orzekania o takie zdolności jest uprawniona wyłącznie właściwa komisja lekarska w oparciu o wyniki badań i przy uwzględnieniu stwierdzonego stanu zdrowia, a nie w oparciu o ocenę innego lekarza o takiej zdolności. Stan zdrowia i przyjęte rozpoznanie zostało zatem ustalone prawidłowo, nie jest też w istocie kwestionowane przez stronę, która uważa jedynie, że mimo stwierdzonego schorzenia zachowała zdolność do pełnienia służby.
Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia § 73 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 9 października 1992 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. nr 83, poz. 425). Rozporządzenie to nie zawiera takiej jednostki redakcyjnej. Natomiast z uzasadnienia zarzutu wynika, że stronie skarżącej chodzi o treść objaśnień szczegółowych do § 73 załącznika nr 2 do rozporządzenia z 9 lipca 1991 r. Rozporządzenie zmieniające z 9 października 1992 dokonało w tym zakresie zmiany, co zostało uwzględnione w brzmieniu przepisu rozporządzenia będącego podstawą orzekania o zdolności do służby. Prawidłowość uwzględnionej dokumentacji z leczenia została powyżej opisana.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia § 12 ust. 1 rozporządzenia w związku z § 73 załącznika nr 2 do rozporządzenia z 9 lipca 1991 r. poprzez jego błędną wykładnię. Uzasadnienie zarzutu błędnej wykładni związane jest z wykazaniem, że przyjęte przez Sąd I instancji rozumienie określonego przepisu narusza uznane dyrektywy interpretacyjne. Wymaga zatem z jednej strony wskazania, na czym polega błąd Sądu w interpretacji przepisu, jakie dyrektywy zostały naruszone, zaś z drugiej strony wykazania, jakie winno być prawidłowe rozumienie przepisu. Argumentacja skargi kasacyjnej bazuje na tezach o sprzeczności przyjętego rozwiązania z normami Konstytucji. Nie budzi wątpliwości, że przepis § 73 załącznika nr 2 do rozporządzenia w przypadku rozpoznania zależności alkoholowej w fazie początkowej, w odniesieniu do policjantów przewiduje kategorię D, co zgodnie z § 11 pkt 1 rozporządzenia oznacza całkowitą niezdolność do służby (stwierdzone u osoby badanej schorzenia uniemożliwiają jej pełnienie służby).
Przyjęte rozwiązanie cechuje automatyzm, albowiem komisja lekarska nie ma możliwości ważenia, czy takie schorzenie ma wpływ na możliwość pełnienia służby na określonym stanowisku, co akcentuje strona skarżąca, uważając za rozwiązanie wadliwe i naruszające art. 60 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji, a także odbiegające od rozwiązań przyjętych dla Służby Więziennej.
Zgodnie z powołanymi przepisami Konstytucji, obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach, a ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Zapisane w Konstytucji warunki ograniczania praw wyłączają wprowadzanie ograniczeń o charakterze dyskryminującym, w szczególności związanych z cechami czy właściwościami niezależnymi od osoby. Dopuszczają także ustawowe ograniczenia konieczne ze względów określonych w Konstytucji. Przepis art. 25 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że służbę w Policji może pełnić obywatel polski posiadający zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
Wskazane w warunki nie mogą zostać uznane za mające charakter dyskryminujący, stawianie funkcjonariuszom formacji uzbrojonych wymogu odpowiedniej zdolności fizycznej i psychicznej do służby cechującej się szczególną specyfiką jest uzasadnione ze względu na bezpieczeństwo i porządek publiczny, czemu służy sprawne wykonywania zadań przez Policję. Stanowisko Sądu I instancji o braku dostatecznych powodów do kwestionowania konstytucyjności przyjętego w rozporządzeniu rygoryzmu i automatyzmu względem funkcjonariuszy Policji jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnione. Nie stanowi nadmiernej restrykcji i nie narusza zasady proporcjonalności wymóg, aby funkcjonariusze Policji nie byli uzależnienie od alkoholu lub innych środków odurzających. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest uprawnione czynienie analogii poprzez odwołanie się do wyroku TK z 23 listopada 2009 r. P.61/08, odnoszącego się do nosicielstwa wirusa HIV.
W wyroku tym Trybunał zakwestionował regulację § 57 pkt 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia z 9 lipca 1991 r. wskazując, że ze względu na zasadą proporcjonalności nie jest właściwe automatyczne wykluczenie nosicieli wirusa z możliwości pełnienia służby w Policji. Trybunał przyjął jednak, że celem regulacji § 57 pkt 4 załącznika nr 2 do rozporządzenia jest minimalizacja zagrożenia zakażenia wirusem, co może być zrealizowane w inny sposób, niż wykluczenie zarażonych z grona funkcjonariuszy. Nie można takiego celu przypisać regulacji § 73 załącznika nr 2 do rozporządzenia, niewątpliwie to nie zagrożenie epidemiologiczne stanowi podstawę do uznania uzależnień za mające wpływ na zdolność do pełnienia służby. Powołany argument nie uzasadnia zatem zgłoszonych wątpliwości co do zgodności z Konstytucją przyjętego rozumienia zakwestionowanego przepisu. Przyjęte przez Sąd I instancji rozumienie przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia z 9 lipca 1991 r. w związku z § 73 pkt 2 załącznika nr 2 do tego rozporządzenia nie naruszają zasad wykładni systemowej, w tym nakazu wykładni z zgodzie z aktami wyższego rzędu, w tym z Konstytucją.
Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.