Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 590/12 oddalił skargę Z.Z. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przyznania świadczeń pieniężnych.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Dowódca [...] Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] wypowiedział Z.Z. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Następnie rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] stwierdził, że wyżej wymieniony zostaje zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2004r. wskutek upływu okresu wypowiedzenia. W związku ze zwolnieniem Z.Z. ze służby Wojewódzki Sztab Wojskowy [...] wypłacił mu należne z tego tytułu świadczenia, a Wojskowe Biuro Emerytalne [...] na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2002 r., Nr 76 poz. 693 ze zm.) wypłaciło mu 12 miesięczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w łącznej kwocie [...] zł.
Następnie Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] o wypowiedzeniu Z.Z. stosunku służbowego.
Po powrocie wyżej wymienionego do służby Szef Sztabu Generalnego rozkazem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] ponownie zwolnił go ze służby z dniem [...] sierpnia 2007 r. wskutek upływu skróconego okresu wypowiedzenia. Na podstawie zestawienia należności pieniężnych zwolnionego z zawodowej służby wojskowej, podpisanego przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...], Jednostka Wojskowa Nr [...] w [...], na której zaopatrzeniu finansowym pozostawała jednostka, w której Z.Z. ostatnio pełnił służbę, wypłacono mu należności pieniężne na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.).
Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], na podstawie art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 11 września 2003 r. przyznał Z.Z. także prawo do wypłaty świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym w kwocie [...] zł miesięcznie, w kwocie rocznej [...] zł, za okres od dnia [...] września 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2008 r. Powyższe świadczenie miało wypłacić Wojskowe Biuro Emerytalne [...].
Następnie Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wyżej wymienioną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] o przyznaniu Z.Z. prawa do świadczenia pieniężnego przez okres 12 miesięcy po zwolnieniu ze służby. Jako podstawę wznowienia postępowania administracyjnego wskazał ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności i dowodów mających wpływ na określenie uprawnień wyżej wymienionego do przedmiotowego świadczenia. Po przeprowadzeniu postępowania o którym mowa w art. 149 § 2 K.p.a. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] oraz orzekł o przyznaniu Z.Z. prawa do świadczenia pieniężnego za okres od dnia [...] września 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2008 r. w kwocie [...] zł stanowiącej różnicę między kwotą roczną [...] zł ustaloną uchyloną decyzją i kwotą [...] zł wypłacaną mu w 2004 r. przez Wojskowe Biuro Emerytalne w [...].
Dowódca [...] Okręgu Wojskowego po rozpatrzeniu wniosku Z.Z. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że organ który wydał kwestionowaną decyzję już nie istnieje, a jego następcą prawnym jest Kierownik [...], w stosunku do którego organem wyższego stopnia jest Dowódca [...] Okręgu Wojskowego. Jest on zatem organem właściwym do prowadzenia postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie.
W ocenie Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego, brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...]. Świadczenie pieniężne należne przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby ma charakter jednorazowy i jest związane z faktycznym rozwiązaniem stosunku służbowego. Z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ma możliwości wypłaty żołnierzowi dwóch świadczeń. Oznacza to, że skoro zwolnienie Z.Z. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2004 r. okazało się nieskuteczne, to dokonana wówczas na jego rzecz wypłata przedmiotowego świadczenia w kwocie [...]zł była przedwczesna.
W konsekwencji stała się ona pewnego rodzaju zaliczką na poczet świadczenia, które przysługiwało mu dopiero w dniu [...] sierpnia 2007 r. Ponadto organ nadzoru wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie nie dokonano potrącenia, a jedynie zaliczono kwotę wcześniej mu wypłaconą na poczet świadczenia przysługującego w dacie skutecznego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z.Z. stwierdził między innymi, że świadczenie pieniężne należne mu przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, które otrzymał w 2004 r. nie podlega zwrotowi, gdyż zostało wypłacone zgodnie z obowiązującymi wówczas zasadami. Brak jest podstaw do domagania się przez organ ich zwrotu, czy też dokonywania ich potrącenia. W sprawie nie zachodzą bowiem przesłanki określone odpowiednio w art. 77 i art. 103 § 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 87 § 1 Kodeksu pracy. W ocenie odwołującego, w sprawie nie wystąpiły również przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż nie zaistniały nowe okoliczności, o jakich mowa w tym przepisie.
Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że świadczenia z tytułu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej mają charakter jednorazowy. W związku z tym rozliczenie finansowe po skutecznym zwolnieniu Z.Z. ze służby w 2007 r. obejmowało zaliczenie na poczet przysługujących wówczas należności kwoty [...] zł wypłaconej mu w 2004 r. Ponadto wskazał, że Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...], wydając w dniu [...] sierpnia 2007r. decyzję nr [...], mógł nie posiadać wiedzy w sprawie wcześniej pobranego przez wyżej wymienionego 12 miesięcznego świadczenia pieniężnego. Informacja przekazana temu Dowódcy przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego [...] w piśmie z dnia [...] kwietnia 2007 r. bez wątpienia stanowi istotną dla sprawy okoliczność faktyczną, istniejącą w dniu wydania decyzji, a nieznaną organowi, stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Powyższa decyzja Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Z.Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 77, art. 95 pkt 1, art. 96 ust. 1 i art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu.
Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 200/10 oddalił skargę. Na skutek wniesionej przez Z.Z. skargi kasacyjnej sprawę rozpoznawał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 993/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 13/11 oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 1837/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, stwierdzając, że w składzie sądu, który wydał zaskarżony wyrok brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznając sprawę po raz kolejny stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku podał, że przedmiotem sprawy jest ocena legalności decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania Z.Z., w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej 12 miesięcznego świadczenia pieniężnego. Wskazał, że Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...] przyznającą skarżącemu świadczenie pieniężne w łącznej kwocie [...] zł za okres od dnia [...] września 2007r. do dnia [...] sierpnia 2008 r. i za ten sam okres i z tego samego tytułu (świadczenie pieniężne w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej) przyznał mu prawo do tego świadczenia w łącznej kwocie [...] zł stanowiącej różnicę między kwotą [...] zł ustaloną uchyloną decyzją a kwotą [...] zł wypłaconą mu przez Wojskowe Biuro Emerytalne w [...] w 2004 r. w związku z wcześniejszym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Wskazał, iż w sprawie jest niesporne, że zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej nastąpiło dwukrotnie. Po raz pierwszy w następstwie decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego. Wojskowe Biuro Emerytalne w [...] wypłaciło wówczas, tj. w 2004 r. 12 miesięczne świadczenie pieniężne w łącznej kwocie [...] zł. Na skutek decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] stwierdzającej nieważność w/w decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] o wypowiedzeniu stosunku służbowego skarżący powrócił do służby. Po raz drugi został zwolniony rozkazem Szefa Sztabu Generalnego z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] z dniem [...] sierpnia 2007 r. wskutek upływu skróconego okresu wypowiedzenia.
W związku z tym zwolnieniem Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...] przyznał mu świadczenie pieniężne w łącznej kwocie [...] zł za okres od dnia [...] września 2007r. do dnia [...] sierpnia 2008 r. (k. 34), które miało wypłacić Wojskowe Biuro Emerytalne [...].
Następnie Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] uznając, że wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej w/w decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2007 r. [...] (k. 47). Podstawą wznowienia było ujawnienie istotnych faktów mających wpływ na treść decyzji o przyznaniu skarżącemu prawa do świadczenia pieniężnego za okres 12 miesięcy po zwolnieniu ze służby.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji ocena organu nadzoru uznająca, że decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia [...] października 2007 nr [...] w przedmiocie przyznania Z.Z. 12 miesięcznego świadczenia pieniężnego w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej nie zawiera przesłanek pozwalających na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego z powodu nieważności jest prawidłowa.
Dla Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego była nowa okoliczność w postaci informacji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...] (k.
22) o uprzednim wypłaceniu skarżącemu 12 miesięcznego świadczenia pieniężnego w związku z wcześniejszym zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej. Fakt wypłacenia mu tego świadczenia w kwocie [...] zł jest między stronami bezsporny. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] marca 2004 r. kierowane do skarżącego o wypłaconych należnościach po zwolnieniu ze służby (w tym kwoty [...] zł, k. 44). Sąd pierwszej instancji zauważył, iż organ wydający decyzję o przyznaniu skarżącemu tego świadczenia nie jest jednocześnie organem wpłacającym to świadczenie. W związku z tym stwierdził, że fakt wypłacenia skarżącemu uprzednio 12 miesięcznego świadczenia pieniężnego mógł zostać przez organ zakwalifikowany jako okoliczność faktyczna, oparta na nowym dowodzie (informacji WBE o wypłacie), który nie był znany organowi ustalającemu (dowódcy JW) w chwili wydania decyzji, a więc stanowił określoną w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że organ wznawiając postępowanie administracyjne (postanowienie z dnia [...] października 2007 r. k.
47) i wydając nową decyzję prawa nie naruszył. Podkreślił, że oceniając ten fakt z punktu widzenia wad określonych w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. musiałoby dojść do rażącego naruszenia prawa, a więc kwalifikowanej wady decyzji, która mogła stanowić podstawę do zakwestionowana przez Sąd procedury nieważnościowej prowadzonej przez organ.
Skarżący zarzucił, że w istocie chodzi o odmienną interpretację przepisów, nie było zatem podstaw do wznowienia postępowania. Odnosząc się do tego zarzutu Sąd pierwszej instancji zauważył, iż odmienna interpretacja przepisów nie może być podstawą stwierdzenia nieważności, a w tym przypadku w grę wchodziło wskazanie podstaw wznowienia z art. 145 § 1 K.p.a.
W rozpoznawanej sprawie Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...], po wznowieniu postępowania administracyjnego w dniu [...] października 2007 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] o przyznaniu skarżącemu na podstawie art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych świadczenia pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, za okres od dnia [...] września 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2008 r. (w łącznej kwocie [...] zł) i przyznał je za ten sam okres w kwocie [...] zł, pomniejszonej o uprzednio wypłaconą mu z tego tytułu kwotę [...] zł.
W związku z zarzutami skarżącego w sprawie należało ocenić, czy przy wydaniu tej decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa, czy też braku podstawy prawnej, a więc okoliczności stanowiących podstawy do stwierdzenia jej nieważności.
Zdaniem skarżącego, uwzględniając treść art. 77 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, organ niesłusznie dokonał zaliczenia kwoty wcześniej wypłaconej na poczet 12 miesięcznego świadczenia pieniężnego przysługującego mu z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, gdyż uposażenie i inne należności, o których mowa w art. 73 tej ustawy, pobrane przez żołnierza zawodowego, przysługujące mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty, nie podlegają zwrotowi.
Sąd pierwszej instancji wskazując na art. 94 ust. 1 i 2 w/w ustawy, wyjaśnił, że jednorazowość odprawy, o której mowa w tym artykule jako świadczenia związanego ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej nie wyklucza prawa żołnierza do przyznania odprawy uzupełniającej. W sytuacji, w której żołnierz został zwolniony ze służby na mocy decyzji, której następnie została stwierdzona nieważność i w związku z tym został do służby przywrócony, po czym został ponownie zwolniony nabywa prawo do odprawy uzupełniającej, stanowiącej równowartość różnicy pomiędzy odprawą późniejszą, w wyższej wysokości, a odprawą wcześniejszą. Przy czym "zaliczenia na poczet świadczenia" nie należy traktować tożsamo jak "potrącenia", o którym mowa w art. 103 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia przez organ art. 77 tej ustawy.
Stwierdził, że w świetle prawa skarżący został skutecznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej tylko raz i w związku z tym tylko raz przysługiwało mu z tego tytułu 12 miesięczne świadczenie pieniężne. Fakt uchylenia w trybie nadzwyczajnym – nieważnościowym decyzji o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, powrót do służby i ponowne wypowiedzenie tego stosunku nie oznacza uprawnienia do otrzymania przez niego ponownie tego świadczenia w pełnej wysokości.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy organ wydając decyzję o uchyleniu poprzedniej decyzji i przyznaniu świadczenia pieniężnego skorygowanego wcześniejszą wypłatą nie doprowadził do powstania kwalifikowanej wady rozstrzygnięcia, a zatem Dowódca [...] Okręgu Wojskowego wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] o odmowie stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...] oraz Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją z dnia z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] utrzymując wyżej wymienioną decyzję w mocy prawa nie naruszył.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Z.Z., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie norm prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) poprzez wykroczenie poza granice rozpoznawanej sprawy i badanie merytoryczne zasadności przyznania skarżącemu przez organy wojskowe prawa do spornego świadczenia w konkretnej wysokości, podczas gdy sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie kontroli legalności poddanych im ustawowo pod ocenę aktów administracyjnych i innych czynności organów administracji.
Autor skargi kasacyjnej wskazując na powyższą podstawę wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, skierowanie sprawy na rozprawę i prowadzenie jej także pod nieobecność skarżącego lub jego pełnomocnika oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że wprawdzie tym razem Sąd pierwszej instancji rozpatrzył zarzuty skargi odnoszące się do nieprawidłowości wznowienia postępowania administracyjnego, to jednak uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, przede wszystkim skupił się na zagadnieniach materialoprawnych, a kwestię zasadniczą w tej sprawie, to jest ocenę, czy organy wojskowe wznawiając postępowanie nie naruszyły prawa w stopniu rażącym ograniczył do jednego zdania zawartego w uzasadnieniu skarżonego wyroku. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie zbadał i nie wyjaśnił w sposób wystarczający, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, podniesionego w odwołaniu oraz w skardze zarzutu naruszenia przez organy wojskowe art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.
Badanie przez Sąd pierwszej instancji sprawy w jej granicach, oznacza konieczność ograniczenia się jedynie do okoliczności natury prawnej, które wyznaczają, przedmiot sprawy. W niniejszej sprawie przedmiotem tym była wyłącznie kwestia wznowienia postępowania administracyjnego i jego podstawy. Należało zatem ocenić, czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji wydanej wskutek wznowienia postępowania nie narusza prawa. Zdaniem autora skargi kasacyjnej w tej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wykroczył poza granice sprawy, gdyż merytorycznie oceniał zasadność przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego w konkretnej wysokości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Na wstępie zauważyć należy, iż w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy kontrolował legalność decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności winien zatem ocenić, czy zachodziły przesłanki do wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. postępowania zakończonego decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...], a następnie rozważyć, czy decyzja kończąca postępowanie wznowieniowe jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a.
Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wskazać należy, iż art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny są wyznaczone przez granice sprawy administracyjnej. Rozstrzyganie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Natomiast niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in. dokonanie oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem, niezależnie od sformułowanych w skardze zarzutów i wniosków. Zakres sądowej kontroli wyznacza przedmiot danej sprawy administracyjnej zdeterminowany prawnymi podstawami wydanego w niej rozstrzygnięcia. Granice orzekania Sądu pierwszej instancji wyznacza sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym. Tak określony w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza jednocześnie wiążące granice sprawy rozpoznawanej przez sąd. Oznacza to, że granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia.
Natomiast z art.1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wynika, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej wskazane przepisy nie stanowią podstawy do zwalczania dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem przestrzegania obowiązujących przepisów postępowania. Z konstrukcji art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że powołanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być powiązane z przepisami, których naruszenia przez organ Sąd pierwszej instancji nie zauważył z urzędu. Ponadto zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że Sąd pierwszej instancji powinien je dostrzec i uwzględnić, bez względu na treść zarzutów sformułowanych w skardze wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Tymczasem stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie postawiony przez autora skargi kasacyjnej zarzut naruszenia omawianego przepisu i jego uzasadnienie takich wymogów nie spełniają.
W kontekście treści analizowanego zarzutu skargi kasacyjnej oraz sposobu jego uzasadnienia, jako błędne uznać należy twierdzenie jej autora, iż przedmiotem sprawy była wyłącznie kwestia wznowienia postępowania administracyjnego i jego podstawy oraz, że Sąd pierwszej instancji wykroczył poza granice sprawy, albowiem oceniał merytorycznie zasadność przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego w konkretnej wysokości. Wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawidłowo zaaprobował stanowisko organu, który uznał, że w sprawie wystąpiła przesłanka do wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania skarżącemu 12 miesięcznego świadczenia pieniężnego w określonej wysokości. Uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest nie tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Wynik tego postępowania musi nastąpić w formie decyzji rozstrzygającej istotę sprawy. Oznacza to, że decyzja kończąca postępowanie w sprawie wznowienia rozstrzyga zarówno co do podstaw wznowienia, jak i istotę sprawy administracyjnej. W związku z powyższym w tej sprawie Sąd pierwszej instancji, dokonując oceny decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe pod kątem, czy nie jest ona dotknięta jedną z kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a., rozważając kwestię zasadności przyznania skarżącemu 12 miesięcznego świadczenia pieniężnego w konkretnej wysokości nie wykroczył poza granice sprawy.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia powołanych w niej przepisów nie mógł odnieść zamierzonego skutku i na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę oddalił.