Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z dnia 30 września 2014 r. (sygn. akt II SA/Ol 566/14), oddalił skargę D.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014r. D. P. zwrócił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o przyznanie zasiłku celowego na zakup jednej tony węgla do ogrzewania pomieszczenia tymczasowego w okresie od [...] stycznia do[...] marca 2014 r.
Burmistrz Miasta M. - decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U z 2013 r., poz. 182 ze zm.) dalej "u.p.s.", oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) r. - przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy w kwocie [...] zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu opału oraz odmówił uwzględnienia w/w żądania w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu stanowiska organ wyjaśnił, że wnioskodawca prowadził samodzielne gospodarstwo domowe i miał ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności na czas określony tj. do dnia [...] listopada 2014 r. i z tego tytułu, otrzymywał zasiłek stały w kwocie [...] zł miesięcznie. Nadto podkreślono, że D. P. zajmował mieszkanie jednoizbowe, ogrzewane piecem o powierzchni użytkowej [...] m2 Lokal ten wnioskodawca zajmował bez tytułu prawnego, gdyż odmówił podpisania umowy najmu z zarządcą [...] i brak było w nim energii elektrycznej, z uwagi na brak zawarcia przez lokatora umowy z zakładem energetycznym.
W związku z powyższym Burmistrz Miasta M. uznał, że wprawdzie strona spełniała przesłanki do przyznania jej zasiłku celowego, to jednak przyznanie zainteresowanemu wsparcia w całej wnioskowanej przez niego kwocie, wobec ograniczonych własnych środków finansowych, jakimi organ dysponował, przy stale zwiększającej się liczbie osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy, było niemożliwe. Organ wskazał w tym miejscu, że od początku 2014 r. do MOPS wpłynęło [...] podań o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego oraz [...] wniosków o przyznanie zasiłku okresowego. Z uwagi zaś na wysokość posiadanych środków oraz niezbędnych wydatków, takich jak: konieczność pokrycia kosztów utrzymania mieszkańców Miasta M. w DPS i części kosztów utrzymania dzieci z terenu miasta M. w placówkach opiekuńczych, przewidywany koszt zapewnienia niezbędnego schronienia osobom jego pozbawionym, konieczność pokrycia kosztów posiłków dla dzieci i uczniów w szkołach oraz realizację nowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania w latach 2014-2020", Ośrodek posiadał znacznie mniej realnych środków na wsparcie celowe.
Organ stwierdził również, iż nie posiada informacji odnośnie daty dokonania przez Wojewodę podziału środków na dofinansowanie dożywiania i przekazaniu pierwszej transzy ewentualnej dotacji. Do tego czasu działanie to musi być więc finansowane ze środków własnych gminy. Mając zaś na uwadze wydatki, poniesione na ten cel w roku 2013 – w tym m.in. zabezpieczenie posiłków dla dzieci i młodzieży oraz dofinansowanie zakupu niezbędnych leków, a które to cele uznano za priorytetowe - organ postanowił, że wsparcie na inne cele będzie udzielane w sytuacjach szczególnie uzasadnionych. Uwzględnienie zaś wniosku strony w całości – zdaniem organu - musiałoby spowodować odmowę udzielenia pomocy osobom znajdującym się w trudniejszej sytuacji. Wskazano przy tym, że w M. sytuacja na rynku pracy była trudna, co skutkowało powiększeniem się liczby osób potrzebujących wsparcia i zmniejszeniem wpływów do budżetu gminy.
Ponadto, Burmistrz Miasta M. zaakcentował, iż wnioskodawca otrzymał w dniu [...] października 2013 r. wsparcie w kwocie [...] zł na zakup jednej tony opału a zatem, przy racjonalnym dysponowaniu przyznanym wsparciem, powinno mu ono zabezpieczyć potrzebę ogrzania mieszkania przez okres znacznie dłuższy, niż podawał to we wniosku. Poza tym stwierdzono, że zainteresowany co miesiąc otrzymywał dofinansowanie na zakup dwóch butli gazu do przygotowywania posiłków, w trakcie czego pomieszczenie też się ogrzewało.
Organ uwzględnił także, że wnioskodawca prowadził samodzielne gospodarstwo domowe, dysponował stałym, miesięcznym dochodem w postaci zasiłku stałego w kwocie [...] zł i był systematycznie wspierany zasiłkami, przyznawanymi na różne cele (w 2013 r. otrzymał wsparcie w łącznej kwocie [...] zł, w styczniu 2014 r. przyznano mu zasiłki celowe na: zakup dwóch butli gazu – [...] zł i [...] zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków, zasiłek stały – [...] zł oraz zasiłek celowy na dożywianie – [...] zł).
Na skutek wniesionego przez D. P. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium podniosło, iż zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze fakultatywnym, nieobowiązkowym, co powoduje, że o jego przyznaniu i wysokości decyduje organ udzielający pomocy. Zasiłek celowy może, ale nie musi zatem być przyznany, nawet wówczas, gdy strona spełniła wszystkie, ustawowe wymagania, uprawniające do ubiegania się o tę formę pomocy. Jednocześnie podkreślono, że zasiłek celowy, przeznaczony jest na zaspokojenie określonej potrzeby, dlatego nie może mieć charakteru świadczenia wypłacanego w sposób stały i systematyczny. Organ przyznając to świadczenie musi mieć więc na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interes innych osób, będących w trudnej sytuacji materialnej. Kolegium podzieliło przy tym w całości ustalenia i argumenty organu I instancji i zaakcentowało, że odwołujący się był jednym z wielu podopiecznych MOPS, a zatem posiadane w dyspozycji organu środki musiały być tak podzielone, aby trafiły również do osób i rodzin, które były w gorszej od niego sytuacji, bo pozostawały bez własnego źródła dochodu.
Na wyżej przedstawioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] marca 2014 r. D. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę, w której zarzucił organowi naruszenie art. 7, ar. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz prawa materialnego regulującego prawo do uzyskania środków społecznych na ogrzanie mieszkania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał ją za nieuzasadnioną.
Zdaniem Sądu, przyznawanie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., nie było uzależnione tylko od spełnienia przez skarżącego, przewidzianych w tym przepisie warunków, lecz także od oceny, czy przyznanie wnioskowanego świadczenia pozostawało w zgodzie z przesłankami, określonymi innych przepisach omawianej ustawy, w tym. w art. 2, 3, 4 i art. 8 ust.1 pkt 1. Spełnianie bowiem – co do zasady - przez skarżącego kryteriów do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, nie oznaczało automatycznego przyznania mu żądanej przez niego kwoty pieniężnej. Zasiłek celowy, jak wyjaśnił Sąd, miał charakter uznaniowy, a tym samym, spełnienie przez skarżącego kryteriów, warunkujących przyznania tej formy pomocy, nie oznaczało istnienia po jego stronie roszczenia.
Sąd zwrócił też uwagę, iż kwestionowana przez skarżącego decyzja, uwzględniła jego wniosek – co do kwoty [...] zł - na zakup 300 kg węgla. Organ nie negował przy tym, że przyznane świadczenie – było – co do zasady – stronie potrzebne i nie określił, na jaki czas taka ilość opału powinna jej wystarczyć. Przyczyną odmowy przyznania pomocy ponad przyznaną kwotę był natomiast głównie brak posiadania wystarczających środków i duża ilość osób potrzebujących tej pomocy.
Skarżący – jak wywodził Sąd – otrzymał zatem takie świadczenie, jakie organ był w stanie mu udzielić, gdyż rozpoznając wniosek skarżącego, musiał także mieć na względzie interesy innych osób, będących w trudnej sytuacji materialnej (art. 3 ust. 4 u.p.s. i art. 7 k.p.a.)
W ocenie Sądu, organ odwoławczy dokonał także w niniejszej sprawie wszechstronnej analizy okoliczności faktycznych a jej wyniki przedstawił w sposób niebudzący wątpliwości. Decyzji tej nie można było zatem zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego. W szczególności, nie budziło zastrzeżeń zwrócenie przez Kolegium uwagi na stałe korzystanie przez skarżącego z różnych form i znacznego wsparcia finansowego ze strony pomocy społecznej a także zaakcentowanie, że nie miał on nikogo na utrzymaniu a posiadał stałe źródło dochodu, z którego mógł wygospodarować część środków na zakup węgla. Pogląd skarżącego, iż nie powinien wydatkować na opał środków otrzymywanych z tytułu zasiłku stałego bo środki te w pierwszej kolejności winny być przeznaczane na zaspokajanie niezbędnych potrzeb bytowych, Sąd uznał za bezpodstawny i ostatecznie przyjął, że częściowe w tym przypadku uwzględnienie wniosku było zgodne z prawem.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, D. P., zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie naruszenie:
- 1. prawa materialnego - poprzez brak zastosowania art. 3 ust. 3 u.p.s., zgodnie z którym rozmiar przyznanego świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy,
- 2. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
- - art. 151 p.p.s.a. w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszono wskazane przepisy postępowania administracyjnego, bowiem nie podjęto wszystkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (oględziny lokalu mieszkalnego) zaś taki sposób prowadzenia postępowania nie budził zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto nie zebrano i nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (w odniesieniu do kwestii zapotrzebowania skarżącego na węgiel),
- - art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez przyjęcie stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistością, co doprowadziło do błędnego ustalenia przez Sąd, że odmowa przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup opału powyżej kwoty [...] zł była uzasadniona i nie przekraczała granic uznania administracyjnego.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jaj autor podnosił, że organy obu instancji, przyznając skarżącemu pomoc w niższym niż żądany wymiarze, powinny były oprzeć rozstrzygniecie na szczegółowym ustaleniu potrzeb poszczególnych osób ubiegających się o udzielenie pomocy. Tylko bowiem w takiej sytuacji możliwe byłoby ustalenie potrzeb najpilniejszych i najistotniejszych - z punktu widzenia interesu społecznego - oraz podjęcie decyzji, w oparciu o dyrektywę zawartą w art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.
Poza tym podnoszono, że okolicznością, która powinna zostać ustalona był stan lokalu mieszkalnego skarżącego oraz ilość węgla, która dziennie byłaby niezbędna do utrzymania w nim temperatury odpowiedniej dla osoby w wieku i stanie zdrowia skarżącego. Ustalenie tych faktów powinno zatem nastąpić w drodze odpowiednio przeprowadzonych i wnikliwych oględzin lokalu, a których zaniechanie skutkowało naruszeniem: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., czego Sąd I instancji nie wziął pod uwagę.
Skarżący twierdził zatem, iż stan faktyczny, ustalony w toku postępowania przeprowadzonego z naruszeniem podstawowych obowiązków w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, nie został dostatecznie wyjaśniony. W konsekwencji Sąd I instancji powielił błędne ustalenia faktyczne, dokonane przez organy administracyjne. Przejawem przyjęcia stanu faktycznego, niezgodnego z rzeczywistością, był zaś pogląd Sądu, że kwota zasiłku stałego, który otrzymuje skarżący, była wystarczająca, aby po zaspokojeniu podstawowych potrzeb, część jego skarżący mógł przeznaczyć na zakup opału. Brak było przy tym podstaw do przyjęcia, że fakt korzystania przez skarżącego z innych form wsparcia finansowego umożliwiało mu pokrywanie w jakiejkolwiek części kosztów zakupu węgla, zwłaszcza, że kwota [...] zł, przyznana skarżącemu na zakup leków, pokrywała ich koszt jedynie częściowo.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, a które to podstawy należy uznać za nieusprawiedliwione.
Skarżący oparł zarzuty kasacyjne na naruszeniu przepisu prawa materialnego, w postaci art. 3 ust. 3 u.p.s. oraz na naruszeniu przepisów procesowych, to jest: art. 151 w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. a także art. 141 § 4 p.p.s.a.. Zmierzał przy tym do wykazania, iż Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej oceny kontrolowanych decyzji, które - zdaniem skarżącego – organy wydały na skutek wadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w którym pominęły czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (oględziny zajmowanego przez skarżącego lokalu mieszkalnego). Organy nie zebrały więc prawidłowo materiału dowodowego i nie rozpatrzyły go w sposób wyczerpujący. W rezultacie postępowanie administracyjne było prowadzone w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej i nie wzięto w nim pod uwagę faktu, że rozmiar przyznanego stronie świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
Zdaniem skarżącego, Sąd Wojewódzki naruszył też art. 141 § 4 p.p.s.a. bowiem zaakceptował stan faktyczny, który był niezgodny z rzeczywistością, a co ostatecznie doprowadziło do błędnego ustalenia, że odmowa przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup opału powyżej kwoty [...] zł była uzasadniona i nie przekraczała granic uznania administracyjnego.
Zdaniem składu orzekającego powyższe zarzuty nie były zasadne. Wyjaśnić bowiem należy, że materialnoprawną podstawę, wydanej w tej sprawie decyzji administracyjnej, stanowił art. 39 ust. 1 u.p.s. Zgodnie zaś z jego treścią, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie: części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Z przepisów tych wynika zatem, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku celowego podejmowane jest przez organy w ramach uznania administracyjnego. Podnieść jednocześnie należy, że art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. nie może być interpretowany z pominięciem innych przepisów powołanej ustawy, w tym m. in. art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1-4. O ile zatem należy zgodzić się ze skarżącym, że obowiązkiem organów, przy uznaniu że wnioskodawca kwalifikuje się do otrzymania tego rodzaju wsparcia, było dostosowanie - zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.s. - jego rodzaju, formy i rozmiaru do okoliczności uzasadniających udzielenie mu wnioskowanej pomocy, to jednak nie można pomijać, że organy były również zobligowane do równoczesnego uwzględnienia własnych możliwości finansowych (art. 3 ust. 4 u.p.s.).
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zwraca uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować zadania z zakresu pomocy społecznej. W związku z tym są one zobligowane dokonywać oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych możliwości finansowych. Organy pomocy społecznej są więc upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób, wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń.
W takich sytuacjach odmowa ich przyznania (lub przyznanie w niższej od oczekiwanej wysokości) osobie ubiegającej się o tego rodzaju świadczenia może być podyktowana wyłącznie brakiem dostatecznych środków na ich pokrycie i to nawet wówczas, gdy potencjalny beneficjent, z uwagi na swoją sytuację osobistą i majątkową, spełnia kryteria niezbędne do ich otrzymania. Takie rozstrzygnięcie jest przy tym dodatkowo uzasadnione w sytuacji, gdy ubiegający się o pomoc, korzystał z niej w ostatnim okresie czasu w identycznej lub innej formie.
Wskazane okoliczności oznaczają zatem, że nawet trudna sytuacja skarżącego (której zarówno organy obu instancji, jak również Sąd Wojewódzki nie kwestionowały), który ubiegał się w tym przypadku o przyznanie pomocy społecznej na zakup opału, nie musiała skutkować obowiązkiem jej przyznania w pełnej wysokości. Nie można było więc twierdzić, że w analizowanej sprawie wyrok Sądu Wojewódzkiego został wydany z obrazą prawa materialnego. Choć bowiem skarżący spełniał kryteria, uprawniające go do otrzymania zasiłku celowego, to z powodów ograniczonych możliwości finansowych organu, a które to powody organ w sposób rzetelny przedstawił, oraz z uwagi na wysokość dotychczas przyznanej stronie pomocy, skarżący nie musiał jej otrzymać w oczekiwanej przez siebie wysokości.
Należy przy tym także zaznaczyć, iż wskazane wyżej przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują obligatoryjnego obowiązku zawarcia w uzasadnieniu decyzji, wydawanej w przedmiocie zasiłku celowego, danych dotyczących możliwości finansowych organu pomocy społecznej oraz ilości środków finansowych, jakimi organ dysponuje - w skali miesiąca - na potrzeby związane z przyznawaniem takiej pomocy, wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego i ilości osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy.
Ograniczenie więc przez organy obu instancji przyznanej D. P. pomocy finansowej na zakup opału, nawet w sytuacji, gdyby okazało się, iż byłaby ona niewystarczająca do zaspokojenia jego potrzeb w tym zakresie, nie świadczyło o naruszeniu art. 3 ust. 3 u.p.s. i nie stanowiło przekroczenia granic uznania administracyjnego. Brak było zatem podstaw aby oczekiwać od Sądu I instancji uchylenia decyzji z tego powodu.
W takiej sytuacji brak było także przesłanek do kwestionowania prawidłowości przez Sąd Wojewódzki sposobu przeprowadzenia przez organy obu instancji postępowania wyjaśniającego, w tym zgromadzenia i oceny dowodów. Nawet bowiem bardziej skrupulatne ustalenie rozmiaru potrzeb wnioskodawcy w powyższym zakresie, nie skutkowałoby - z uwagi na ograniczone możliwości finansowe organu pomocy społecznej - przyznaniem mu pomocy w wyższej wysokości.
Powyższe skutkowało więc uznaniem, że zarzuty procesowe w postaci naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. były niezasadne. Wbrew stanowisku skarżącego, zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy był dostateczny do wydania rozstrzygnięcia. Należało zatem przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy, a zatem również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie był usprawiedliwiony.
W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi wnoszącego skargę kasacyjną wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.