Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 23 lipca 2019 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z [...] 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z [...] 2018 r. odmawiającą prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej D. K. Odmowa świadczenia nastąpiła z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, określonego w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018 r. poz. 554).
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku J. K., reprezentowana przez radcę prawnego, podniosła następujące zarzuty:
- I. naruszenie przepisów postępowania polegające na niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na oczywiste naruszenie art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, art. 32 oraz art. 71 Konstytucji RP. Wskazane uchybienie - w ocenie skargi kasacyjnej - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ naruszenie tych przepisów skutkowało bezpośrednio oddaleniem skargi zamiast uchyleniem decyzji.
- II. naruszenie prawa materialnego, tj.
- 1. art. 32 oraz art. 71 Konstytucji RP poprzez całkowite pominięcie kwestii sytuacji rodzinnej i majątkowej Skarżącej przemawiającej za koniecznością skorzystania z pomocy funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza w sytuacji, gdy egzekucja alimentów skierowana do ojca małoletniego D. K. od wielu lat jest bezskuteczna gdyż ukrywa się on przed wymiarem sprawiedliwości a organy Państwa w żaden sposób nie pomogły w osiągnięciu jej celu;
- 2. art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, art. 32 oraz art. 71 Konstytucji RP przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organ w procesie ustalania uprawnień do świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie powinien brać pod uwagę celu ustalenia kryterium dochodowego w 2008 roku i skutków braku podwyższenia kryterium dochodowego przez ponad 10 w sytuacji skokowego wzrostu płacy minimalnej, przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej i realnego spadku wartości nabywczej pieniądza w tym okresie.
Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Pismem z 21 października 2019 r. pełnomocnik skarżącej kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 października 2017 r., sygn. akt I OSK 714/17, w sprawach dotyczących przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego wydawane decyzje nie mają charakteru uznaniowego. Kwestia publicznego źródła tych świadczeń nie świadczy o ważeniu interesu publicznego i słusznego interesu strony. Na organach administracji publicznej ciąży bowiem obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP).
Zauważyć zatem trzeba, że w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przyjęto, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Przepis ten wyraźnie określa wysokość dochodu w przeliczeniu na osobę w rodzinie, którego przekroczenie nie pozwala na przyznanie tego świadczenia, nie przewidując żadnych odstępstw. Z pewnością nie przewiduje, by organ przy użyciu wskaźników ekonomicznych, czy kierując się innymi wartościami, mógł tak ustalony próg dochodowy odmiennie kształtować.
Nieskuteczne w związku z powyższym okazały się zarzuty skargi kasacyjnej nakierowane na wyprowadzenie tezy odmiennej. Z faktu, iż rokrocznie dochodzi do wzrostu płacy minimalnej i przeciętnego wynagrodzenia, nie sposób wywieść, że dochodzi do faktycznej zmiany tego kryterium i jego zaostrzenia. Gdyby wolą ustawodawcy było przekazanie organom administracji uprawnienia do aktualizowania wskazanej w ustawie kwoty, z pewnością odpowiedni zapis znalazłby się w ustawie. Brak zaś jest odpowiedniego w tej materii przepisu, stąd przedstawiona argumentacja może być uznana jedynie za postulat wobec ustawodawcy o charakterze de lege ferenda.
Nie niweczy przedstawionego stanowiska przywołanie w podstawach skargi kasacyjnej art. 32 i art. 71 Konstytucji RP. Zasada niedyskryminacji i równości wobec prawa, przy gwarantowanej konstytucyjnie szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej ze strony władz publicznych, nie mogła stać się podstawą dla wyprowadzenia uprawnienia organu do ingerencji w ustawowo ustalone kryteria przyznawania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Z tych względów stwierdzić należy, że nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania polegających na niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.