Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 maja 2005r. sygn.akt I SA/Wa 564/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi J. M. uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z wniosku J. M. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za grunt, który w wyniku dokonanego na jego wniosek podziału nieruchomości przeznaczony został pod drogi oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Wójt Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia 16 grudnia 1998 r. na wniosek właściciela J. M., na podstawie art. 96 ust. 1 w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115 poz. 741)zatwierdził projekt podziału nieruchomości, położonej we wsi [...] gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ew. nr 876/10 o pow. 58656 m2. Dzielona nieruchomość położona jest na terenie przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe zagrodowe i jednorodzinne. Wydzielone działki o numerach 876/17 (7742 m2), 876/41 (309 m2) i 876/42 (441 m2) przeznaczone zostały pod drogi wewnętrzne, wykazane na mapie zarejestrowanej w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za numerem KEM.Skrz-M-270/98.
Pismem z dnia 5 listopada 2002 r. J. M. złożył w Starostwie Powiatowym wniosek o ustalenie odszkodowania za w/w działki, na podstawie art. 98 ust.3 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami, podnosząc, iż działki te, jako przeznaczone pod drogę z mocy prawa przeszły na własność Gminy [...].
Starosta [...] decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania za w/w działki wskazując, że w decyzji ostatecznej z dnia 16 grudnia 1998r. nr 32/98 zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, nie ma stwierdzenia, że działki nr 876/17, 876/41 i 876/42 przechodzą na własność Gminy [...] oraz skutek taki nie wynika z treści tej decyzji, zatem postępowanie w przedmiocie odszkodowania jest bezprzedmiotowe.
Ciążący na właściwej jednostce samorządu terytorialnego obowiązek odszkodowawczy związany jest z odjęciem poprzedniemu właścicielowi prawa własności, które z mocy prawa przechodzi odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna a orzeczenie o podziale prawomocne. Założeniem koniecznym do uznania, że skutek ten tj. przejście z mocy prawa działek wydzielonych pod drogi na określone podmioty nastąpi jest to, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi przewidywać przebieg nowych dróg publicznych na tym terenie. Oznacza to, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dojdzie do wydzielenia działki przeznaczonej na wydzielenie innych dróg (np. wewnętrznych, ulice osiedlowe) - nie dojdzie do przejścia własności takiej działki na rzecz jednostki samorządu terytorialnego czy Skarbu Państwa.
Przedmiotowe działki przeznaczono na budowę dróg wewnętrznych, które w świetle art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych; (Dz. U. z 2000r. Nr 71 poz. 838), nie zostały zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, zatem nie nastąpiło przejście prawa własności przedmiotowych działek na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Nie został więc spełniony podstawowy warunek ustalenia odszkodowania jakim jest utrata prawa własności przez dotychczasowego właściciela. J. M. nadal figuruje w księdze wieczystej jako właściciel tych działek i nimi rozporządza ustanawiając służebności na rzecz właścicieli wydzielonych działek.
Wojewoda Mazowiecki uznał, iż dokonana przez organ pierwszej instancji ocena materiału dowodowego jest prawidłowa i wynika z niej oczywisty brak podstaw do ustalenia odszkodowania za przedmiotowy grunt.
Zaistnienie w sprawie negatywnej przesłanki do ustalenia odszkodowania, powinno, zdaniem Wojewody Mazowieckiego, skutkować rozstrzygnięciem o jego odmowie, a nie umorzeniem postępowania, które w tej sytuacji nie stało się bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania stanowi uchybienie proceduralne, niemające istotnego wpływu na sposób załatwienia sprawy. Umorzenie postępowania jak i odmowa ustalenia odszkodowania sprowadzają się do tego, iż w omawianej sprawie odszkodowanie na rzecz wnioskodawcy nie może być - w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawowe - ustalone.
Powyższą decyzję J. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom obu instancji błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego.
Zdaniem skarżącego organy w sposób nieuprawniony zanegowały art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w czasie dokonywania podziału nieruchomości stanowiący, że działki gruntu wydzielone pod drogi przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna. Przepis ten został znowelizowany ustawą z dnia 7 stycznia 2000r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw. Art. 1 pkt 37 tej ustawy zawęził katalog działek gruntu przejmowanych z mocy prawa na własność gminy do tych, które wydzielane są wyłącznie pod drogi publiczne.
Nowelizacja ta weszła w życie po dwóch latach od dokonania podziału i przez dodanie wyrazu "publiczne" wyłączyła przejmowanie dróg wewnętrznych z mocy prawa.
Organy I i II instancji w sposób nieuprawniony rozpatrzyły sprawę w oparciu o stan prawny obowiązujący po nowelizacji ustawy.tj. po dwóch latach od wydania decyzji ostatecznych.
Uzasadniając swe stanowisko, że zaskarżona decyzja narusza prawo Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż z akt postępowania wynika, że przy piśmie Urzędu Gminy [...] z dnia 10 grudnia 1998 r. skarżący J. M. otrzymał do podpisania 4 egzemplarze porozumienia z dnia 10 grudnia 1998 r. w sprawie przejęcia od niego działki nr 876/8 o pow. 1314 m2 oraz odstąpienia przez Gminę [...] od naliczania opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, podpisane przez Przewodniczącego oraz Zastępcę Przewodniczącego Zarządu Gminy. W § 1 zawarto treść następującą: "W dniu 15 czerwca 1998 r. Urząd Gminy [...] wydał decyzję nr [...], zatwierdzającą projekt podziału dz. ew. nr 876/4, położonej w obrębie [...]. W wyniku podziału została wydzielona działka ewid. nr 876/8 o pow. 1314 m2, która na podstawie art. 98 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741), przeszła na własność Gminy [...] jako projektowana droga." Do podpisania tego porozumienia, jak również do porozumienia w sprawie działek nr:876/17, 876/41 i 876/42 - nie doszło.
Zgodnie z art. 98 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości tj. w grudniu 1998 r., działki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne; wniosek o ujawnienie w księdze czystej praw gminy do działek gruntu wydzielonych pod drogi składa wójt; za działki gruntu, które przeszły na własność gminy przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem a zarządem gminy; jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości; odszkodowanie wypłaca gmina; jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość, zarząd gminy może ustalić opłatę adiacencką z tego tytułu w kwocie nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości
Zarówno z § 1 przytoczonego wyżej projektu porozumienia z dnia 10 grudnia 1998 r. jak również z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że wydzielone działki ewid. nr 876/17,876/41 i 876/42 przeszły z mocy prawa na własność gminy, z dniem uprawomocnienia się decyzji o podziale. Okoliczność, że J. M., - jak stwierdził organ I instancji w uzasadnieniu decyzji - jest nadal właścicielem ujawnionym w nowej księdze wieczystej, rozporządza działką a zatem nie doszło do przejęcia własności działki na rzecz gminy, zdaniem Sądu wskazuje na naruszenie przez Wójta Gminy [...] jego ustawowego obowiązku określonego wart. 98 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o. gospodarce nieruchomościami (...), stosownie do którego, wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy do działek gruntu wydzielonych pod drogi składa wójt, które to naruszenie nie ma żadnego wpływu na przejście z mocy prawa własności nieruchomości na rzecz gminy.
Z dołączonej do decyzji Wójta mapy sytuacyjnej nieruchomości uregulowanej w KW 4544, na której uwidocznione są działki nr 876/17,876/41 i 876/42, sporządzonej przez geodetę uprawnionego w dniu 20 kwietnia 1998 r., wynika w sposób jednoznaczny, że ww. działki została przeznaczone pod drogę a pieczęcią Urzędu Gminy z dnia 16 grudnia 1998 r. potwierdzono, że projekt podziału nieruchomości został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy [...].
Sąd nie podziela poglądu zawartego w uzasadnieniu decyzji Wojewody Mazowieckiego, że założeniem koniecznym do uznania, że nastąpi przejście z mocy prawa działek wydzielonych pod drogi na określone podmioty jest to, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi przewidywać przebieg dróg publicznych na tym terenie – "ponieważ pogląd ten nie dotyczy sprawy przyznania odszkodowania właścicielowi, który własność swoją już na rzecz gminy utracił, skoro decyzja zatwierdzająca podział uprawomocniła się, a zatem z mocy prawa nieruchomości już kilka lat temu przeszły na własność gminy.
Plan zagospodarowania przestrzennego powinien zostać przeanalizowany i wzięty pod uwagę przez wójta w 1998 r., przed zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości".
Dalej Sąd stwierdza, iż zgodnie z zasadą legalizmu wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa oraz zgodne z zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 kpa. Jeśli przepis prawa jest jasny, wyraźnie sformułowany, precyzyjnie wskazuje adresata określonego prawa lub obowiązku określonego działania, to powinien być stosowany a nie interpretowany.
Powyższe uchybienia są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej.
Powyższy wyrok w całości zaskarżyła skargą kasacyjną Gmina [...], reprezentowana przez radcę prawnego B. K., wskazując jako podstawę skargi art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. P.p.s.a, a mianowicie naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, przy jednoczesnym zastosowaniu tegoż przepisu.
W uzasadnieniu powyższego zarzutu skarżąca podała, iż zasadniczą kwestią jest rozstrzygnięcie w zakresie przyznania J. M. prawa do odszkodowania za grunt o pow. łącznej 8592m2 (działka 876/17 o pow. 7742m2, działka 876/41 o pow. 309m2, działka nr 876/42 o pow. 441m2), przeznaczony pod drogi wewnętrzne w związku z decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 16 grudnia 1998r. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości, usytuowanej na terenie przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne i zagrodowe.
Powyższa decyzja nie zawiera stwierdzenia o przeznaczeniu przedmiotowych działek na drogi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i nie spełnia innych przesłanek warunkujących przejście na własność gminy wydzielonego gruntu, a mianowicie drogi nie są publiczne a zapewniają jedynie dojazd do działek powstałych wskutek podziału nieruchomości nr 876/10 położonej na terenie przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe, zagrodowe i jednorodzinne.
Skarżąca w pełni popiera stanowisko Starosty Powiatowego w [...], jak też Wojewody Mazowieckiego o braku podstaw do przyznania odszkodowania za grunt służący urządzeniu dróg dojazdowych do działek budowlanych.
Pan Malanowski, nadal jest właścicielem działki, rozporządza nią w pełni i ustanowił na rzecz każdoczesnych właścicieli działek powstałych z podziału nieruchomości nr 876/10 służebność gruntową przejazdu i przechodu obciążającą przedmiotowe działki. Nie doszło zatem do przejścia prawa własności na gminę.
Zdaniem skarżącej – nie można podzielić argumentacji zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o naruszeniu prawa przez Wojewodę Mazowieckiego. Szczególne zastrzeżenia budzi sformułowanie o konieczności "stosowania przepisu" a nie,jego interpretacji".
Wbrew twierdzeniom Sądu o jasności sformułowań przepisu - art. 98 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami (...) jego interpretacja musi uwzględniać dyspozycję art. 93 ust. 1 tej ustawy oraz całokształt okoliczności konkretnej sprawy.
Dlatego też dokonując wykładni tego przepisu w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 7 stycznia 2000r. nie można pominąć cytowanych w decyzjach Starosty [...] oraz Wojewody Mazowieckiego tez z uchwały pełnego składu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 1993r. oraz orzeczeń NSA (wyrok z dnia 11.04.1997r. sygn. akt IV SA 1712/94, wyrok z dnia 29.05. 1998r. sygn. akt I SA 2110/97, uchwała NSA z dnia 15.02.1999r. sygn. akt OPK 15/98) czy tez wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29.03.1995r. sygn.akt III ARN 7/95 opubl. OSN AP i US z roku 1995, Nr 17, poz. 213)
Ta linia orzecznictwa spowodowała nowelizację art.98 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami. W dalszych wywodach uzasadnienia skargi kasacyjnej skarżąca wywodzi, cyt.: "Nie może być gmina czy inna jednostka samorządu terytorialnego przymuszona do przejęcia na swoje mienie takiego prawa majątkowego, które nie służy celom publicznym, a za które zobowiązana byłaby do zapłaty relatywnie bardzo wysokiego odszkodowania. Jeżeli, w związku z podziałem nieruchomości zakwalifikowanej jako tereny pod zabudowę mieszkaniową, jednorodzinną i zagrodową, właściciel wnoszący o dokonanie podziału osiąga znaczne korzyści wskutek zbycia wielu działek i ustanawia służebność przejazdu i przechodu, swobodnie rozporządzając działką stanowiącą wewnętrzną drogę dojazdową, a gmina miałaby obowiązek wypłaty odszkodowania i ujawnienia w księdze wieczystej rzekomego prawa, którego nie nabyła, to jakiemu celowi publicznemu miałaby ta transakcja służyć?
Gmina, jako wspólnota samorządowa reprezentująca interesy wszystkich mieszkańców, nie dysponuje takimi środkami finansowymi, które wydatkowane na cele niepubliczne z budżetu gminy stanowiłyby racjonalne i prawidłowe gospodarowanie finansami publicznymi".
Dlatego – zdaniem Gminy - przedmiotowy wyrok i jego uzasadnienie w świetle przedstawionych okoliczności nie zasługuje na utrzymanie w mocy a podstawy skargi kasacyjnej są właściwie wskazane i uzasadnione. W związku z powyższym skarżąca wniosła o:
- 1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie skargi J. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego,
- 2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie
- 3. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
J. M. wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej.
Wojewoda Mazowiecki do skargi nie ustosunkował się.
Naczelny Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Wynika to z określonych w ustawie wymogów, polegających na obowiązku sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175) oraz wymogów materialnoprawnych, sformułowanych w art. 176 ustawy, nieusuwalnych po upływie terminu do zaskarżenia wyroku.
Wymaga to od wnoszącego skargę właściwego wskazania jej podstaw.
Prawidłowe sformułowanie podstawy kasacyjnej polega na wskazaniu konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem wnoszącego skargę – uchybił Sąd i uzasadnieniu zarzutów ich naruszenia.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 – dalej P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli nie zachodzą przesłanki nieważności wymienione w § 2 tego przepisu – Sąd związany jest granicami skargi, zarówno w zakresie jej podstaw i wniosków jak i sformułowanych w uzasadnieniu skargi konkretnych zarzutów uzasadniających podnoszone naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a), czy też przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Niniejsza skarga kasacyjna zawiera jedynie zarzut naruszenia prawa materialnego, polegającego na błędnej wykładni art. 98 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami przy jednoczesnym zastosowaniu tego przepisu. Tu zauważyć należy, iż nie określono którego brzmienia tego przepisu, który był wielokrotnie nowelizowany zarzut dotyczy.
W rozumieniu wnoszącego skargę naruszenie to polega na przyjęciu przez Sąd, że przepis ten, w sprawie będącej przedmiotem skargi, znajduje zastosowanie, co wnoszący skargę uważa za błędne i sprzeczne z przytoczonym w decyzjach organów obu instancji i powtórzonym w treści skargi kasacyjnej orzecznictwem sądowo-administracyjnym oraz uchwałą Trybunału Konstytucyjnego z 29 marca 1993r., z których wynika, iż skutek w postaci przejęcia na własność jednostki samorządu terytorialnego działki gruntu przeznaczonego pod drogę dotyczy tylko nowej drogi i to drogi publicznej. Natomiast sporne działki przewidziane były na wewnętrzne drogi dojazdowe, do których przepis ten nie znajduje zastosowania. Część tych argumentów może być słuszna, ale nie może stanowić podstawy uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Skarga wskazuje bowiem jako naruszony przez Sąd art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, nie wskazując naruszenia art. 98 ust. 3, który stanowi podstawę rozstrzygnięcia w zakresie odszkodowania zarówno w zaskarżonych decyzjach jak i w wyroku Sądu I Instancji.
Ust. 1 art. 98, którego naruszenie zarzuca skarga kasacyjna stanowił jedną z przesłanek rozstrzygnięcia, którą organ, a następnie Sąd, winien był wziąć pod rozwagę pod kątem wystąpienia wskazanej w tym przepisie sytuacji faktycznej i prawnej. Wymagało to oczywiście dokonania wykładni tego przepisu.
Kwestionując rozstrzygnięcie zaskarżonego wyroku oraz wykładnię i zastosowanie tego przepisu przez Sąd, skarżąca powołała się na orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz Uchwałę Trybunału Konstytucyjnego odnoszące się jednak nie do treści art. 98 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami lecz do art. 10 ust.5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991r. Nr 30,poz. 127 ze zm,.), który mówił o gruntach wydzielonych pod budowę ulic. Przepis ten miał więc inną treść.
Nie ma żadnych normatywnych podstaw by przytoczone w zaskarżonych decyzjach orzecznictwo sądowo-administracyjne oraz uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 1993r. w sprawie wykładni art. 10 ust.5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1995r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1993r. Nr 27, poz. 126) stanowiły podstawę wykładni art. 98 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997r., który to przepis ma zupełnie inne brzmienie, więc i treść normatywną.
Organy administracji, które wydając zaskarżoną decyzję kierowały się wyżej wskazanym orzecznictwem, dokonały więc wadliwej wykładni art. 98 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co wpłynęło na treść ich rozstrzygnięcia, wobec czego stanowiło wystarczającą podstawę do uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny tej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Oparta na tej samej argumentacji skarga kasacyjna, która może być rozpatrzona przez Sąd odwoławczy tylko w jej granicach, również w zakresie jej argumentacji prawnej, nie mogła być zatem uwzględniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie przyjął, iż w rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 98 § 1 i 3 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału – działki nr 876/10 w obrębie wsi [...], w wyniku którego wydzielone zostały działki nr 876/17, 876/41, 876/42 stała się ostateczną, a orzeczenie o podziale prawomocne.
Z przepisu tego wynikało, iż działki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, z którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne.
Zmiana treści tego przepisu dokonana ustawą z dnia 7 stycznia 2000r.wprowadziła zapis, że zasada ta dotyczy działki gruntu wydzielonej pod drogę publiczną. Kolejna nowelizacja tego przepisu z dnia 28.11.2003r., która weszła w życie 22.09.2004r. dodała zapis, że przepis ten stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.
Nie oznacza to jednak, że przepis ten dotyczy każdej sytuacji, gdy wskutek podziału nieruchomości wydzielono działkę gruntu pod drogę. Niewątpliwie w art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami chodzi o drogę w rozumieniu ustawy z dnia21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz.60 ze zm.), co wynika też z orzecznictwa (np. wyrok NSA z 22.02.2001r. sygn. I SA 1513/99 – Lex nr 55768 wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7.03.2002r. sygn. III RN 50/01).
Zgodnie z art. 1 tej ustawy drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg wymienionych w art.2, z której może korzystać każdy.
Przed zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 13.10.1996r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133 poz. 872 z późn.zm.),które weszły w życie 1 stycznia 1999r. istniał inny podział kategorii dróg publicznych. Zgodnie z art. 2 tej ustawy do dróg publicznych zaliczono drogi gminne oraz lokalne miejskie, także drogi zakładowe. Z kolei art. 3 tej ustawy wymienia – ze względu na stopień dostępności – drogi ogólnodostępne.
Zgodnie z art. 7 tej ustawy do dróg gminnych zalicza się drogi na terenie gmin i miast, stanowiące uzupełniającą sieć służącą miejscowym potrzebom. Zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy.
Tylko takich dróg dotyczyć mógł plan zagospodarowania przestrzennego, zawierający linie rozgraniczające dróg.
W tej sytuacji istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i oceny, czy działki nr 876/17, 876/41, 876/42 przeszły z mocy prawa na własność gminy jako wydzielone pod drogę publiczną jest ustalenie, czy takie ich przeznaczenie przewidywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wskazując linie rozgraniczające tej drogi, obejmujące również grunt stanowiący w/w działki.
Jest to zasadnicza przesłanka do wystąpienia skutku o jakim mowa w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. przejścia z mocy prawa na własność gminy działki wydzielonej pod drogę w wyniku podziału nieruchomości dokonanej na wniosek właściciela, z czym wiąże się wynikający z art. 98 ust. 3 obowiązek wypłacenia odszkodowania.
W postępowaniu administracyjnym nie zostały właściwie ustalone okoliczności faktyczne sprawy.
Wbrew bowiem temu, co pisze w swej skardze kasacyjnej pełnomocnik Gminy, decyzja Wójta Gminy z dnia 16 grudnia 1998r. nr [...], zatwierdzająca projekt podziału działki nr 876/10 na kilkadziesiąt innych działek. zawierała stwierdzenie, iż działki nr 876/17, 876/41 i 876/42 przeznaczone są pod drogę. Wynika to z załączonej do akt treści jej decyzji.
Ponadto skarżący twierdził, że działki te, zostały ujęte jako będące własnością gminy w ewidencji gruntów, co również wymagałoby wyjaśnienia przez organ prowadzący postępowanie. Prawo do odszkodowania za w/w działki zależeć będzie od status drogi na którą mają być przeznaczone, co z kolei wynikać winno z treści planu zagospodarowania przestrzennego tego obszaru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w swym uzasadnieniu bezzasadnie kwestię odszkodowania przesądza.
Zastrzeżenie budzi też zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenie o konieczności "stosowania przepisu a nie jego interpretacji".
Każde stosowanie prawa wymaga uprzedniego odkodowania zawartych w przepisach norm prawnych, czyli jego interpretacji. Sąd zresztą sam takiej interpretacji (wykładni), choć z błędami, dokonał.
Jest to jednak spór o charakterze teoretyczno-prawnym, odnoszącym się do pojęcia terminu " interpretacji prawa".
Powyższe uchybienia Sądu w zakresie uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie miały jednak wpływu na zawarte w wyroku rozstrzygnięcie, które wobec nie -ustalenia przez organy administracyjne treści planu zagospodarowania przestrzennego oraz wynikającego z tego statusu drogi na którą mają być przeznaczona działki, a także kierowania się przez organy błędną wykładnią art. 98 ust.1 ustawy o gospodarce gruntami w brzmieniu obowiązującym w dacie, gdy decyzja podziałowa stała się ostateczna, było trafne i oparte na treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c), który to przepis Sąd trafnie powołał za podstawę rozstrzygnięcia, zaś skarga kasacyjna nie wskazuje na jego naruszenie.
W tym stanie rzeczy uznać należało, iż, zaskarżony wyrok mimo błędów w jego uzasadnieniu odpowiada prawu, wobec czego skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.