Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2973/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości.
Od powyższego orzeczenia skargi kasacyjne wnieśli Gmina Dąbrowa Górnicza oraz Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie.
W skardze kasacyjnej Gmina Dąbrowa Górnicza wniosła m.in. o wstrzymanie wykonania decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, podnosząc że decyzja komunalizacyjna mimo deklaratoryjnego charakteru może podlegać wstrzymaniu na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Decyzja ta potwierdza nabycie prawa własności oraz stanowi tytuł prawny do nieruchomości i podstawę wpisu do księgi wieczystej. Wywołuje zatem skutki prawne w sferze praw i obowiązków. Oddziaływanie decyzji z uwagi na art. 61 § 3 P.p.s.a. nie ogranicza się jedynie do norm prawa administracyjnego, ale także do norm zawartych w innych gałęziach prawa, w tym prawa cywilnego.
Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w Warszawie wywiodły natomiast skargę kasacyjną, w której żądały uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W skardze kasacyjnej spółka postawiła m.in. zarzuty naruszenia: art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.).
Ponadto Polskie Koleje Państwowe S.A. złożyły wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." do czasu rozpoznania skargi konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego przez skarżącą Spółkę w sprawie uznania za niezgodne z art. 64 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 oraz art. 64 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP Konstytucją art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r. Jako dowód pełnomocnik skarżącej Spółki przedłożył kopię pierwszej strony skargi konstytucyjnej. Skarga konstytucyjna została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt TS 116/14.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
Odnosząc się do zasadności wniosku w rozpoznawanej sprawie należy uznać, że wnosząca skargę kasacyjną Gmina Dąbrowa Górnicza wykazała, iż spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2013 r. Zauważyć należy, że na podstawie zaskarżonej decyzji Gmina Dąbrowa Górnicza nabywa uprawnienia do występowania w stosunku do innych podmiotów w obrocie prawnym jako właściciel nieruchomości objętej decyzją. Gmina ta może też wszcząć postępowanie wieczystkoksięgowe celem ujawnienia jej jako właścicielki nieruchomości. Nie jest wykluczone również, że powyższe doprowadzi do zbycia nieruchomości.
Wobec powyższego mając na uwadze, że zaskarżona decyzja może wywołać skutki, o których mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy uznać za zasadny.
Również wniosek o zawieszenie postępowania zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy więc rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FSK 845/05). Warunkiem skorzystania z tej podstawy, mającej związek z wynikiem innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego oraz przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte.
W rozpoznawanej sprawie Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w Warszawie zarzuciły Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie m.in. błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
W skardze konstytucyjnej postawiono natomiast zarzuty niezgodności z Konstytucją RP przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r. Wskazywano w związku z tym na ich niezgodność z art. 64 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 oraz art. 64 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP.
Wobec powyższego, mając na uwadze charakter i zakres przedmiotowy zarzutów skargi kasacyjnej i wskazanych w skardze konstytucyjnej jako niezgodnych z Konstytucją RP przepisów prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż wynik niniejszego postępowania zależy od rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o zgodności zaskarżonych przez skarżącą Spółkę przepisów prawa materialnego z Konstytucją RP.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji jak w punkcie pierwszym postanowienia oraz zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej zarejestrowanej pod sygn. akt TS 116/14 na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a.