Postanowienie NSA z 22 stycznia 2010 r., I OSK 33/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 22 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2009 r. sygn. akt. IV SAB/Wa 73/09

Sprawa

w sprawie ze skargi J. M. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie nierozpoznana wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 października 2009 r. sygn. akt. IV SAB/Wa 73/09 po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie nierozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji; postanowił umorzyć postępowanie sądowe (pkt 1) oraz zasądzić od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2).

Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Wnioskiem z dnia 14 listopada 2007 r. J. M. wystąpił do Wojewody Małopolskiego o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Rzeszowskiego z dnia [...] grudnia 1949 r. znak: [...]. Organ ten postanowieniem z dnia 20 listopada 2007 r. przekazał wniosek skarżącego Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Następnie pismem z dnia 12 marca 2009 r. skarżący wniósł do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zażalenie na niezałatwienie w/w sprawy w terminie.

W dniu 30 marca 2009 r. (data nadania) J. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie nierozpoznania wniosku z dnia 14 listopada 2007 r. Skarżący wniósł o wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy oraz o wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych dotychczasowej bezczynności organu w sprawie.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2009 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Rzeszowskiego z dnia [...] grudnia 1949 r., a następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. w/w postanowienie uchylił.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Rzeszowskiego z dnia [...] grudnia 1949 r.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skorzystanie przez organ z uprawnienia przewidzianego w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a, które prowadzi do wydania żądanego przez skarżącego rozstrzygnięcia, skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a..

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Po wniesieniu skargi na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, organ rozpoznał wniosek skarżącego z dnia 14 listopada 2007 r. i w dniu [...] sierpnia 2009 r. wydał decyzję nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Rzeszowskiego z dnia [...] grudnia 1949 r.

W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji uznał, że postępowanie sądowe w sprawie skargi na bezczynność stało się bezprzedmiotowe i umorzył je na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. M. reprezentowany przez adwokata i zaskarżając je w całości zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 8, art. 52 § 3 i 4, art. 149 i art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 35 § 3, art. 36 § 1 K.p.a. przez bezpodstawne przyjęcie, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie pozostaje w sprawie w bezczynności w sytuacji, kiedy od dnia złożenia wniosku z dnia 14 listopada 2007 roku dopiero po dwóch latach wydał sprzeczną z materiałem dowodowym decyzję oraz pomimo złożenia wniosku o ponowne rozparzenie sprawy w dniu 31 sierpnia 2009 r., do dnia wydania zaskarżonego postanowienia, sprawy tej nie rozpatrzył i nie powiadomił wnioskodawcy o przyczynie zwłoki.

Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania celem zobowiązanie organu do wydania decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W ocenie skarżącego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wbrew obowiązującym zasadom i przepisom kodeksu postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając przyczyny zwłoki przez okres dwóch lat nie podejmował żadnych czynności w kierunku merytorycznego załatwienia sprawy oraz nie informował go o przyczynie zwłoki. Powyższe zachowanie organu spowodowało wystąpienie przez niego z zażaleniem na bezczynność do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a następnie ze skargą na bezczynność w/w organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący nie kwestionuje, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Rzeszowskiego z dnia [...] grudnia 1949 r., jednak w jego ocenie jest to próba dalszego przewlekania sprawy.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nadal pozostaje w stanie bezczynności, bowiem do chwili rozpoznania sprawy przez Sąd pierwszej instancji, nie rozpoznał wniosku J. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Rzeszowskiego z dnia [...] grudnia 1949 r. znak: [...]. W jego ocenie takie działanie organu, które prowadzi do niewydania decyzji merytorycznej w sprawie w/w wniosku narusza jego prawa jako strony postępowania administracyjnego. Przy czym skarżący podkreślił, że zdaje sobie sprawę, iż w postępowaniu na bezczynność organu sąd administracyjny nie może badać zasadności wydanych w tej sprawie decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 powołanej ustawy, które w rozpoznawanej sprawie nie występują.

Przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu, a ponadto musi zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (vide. art. 176 P.p.s.a.). Zauważyć należy, że dla uznania za usprawiedliwione podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarczy samo wykazanie naruszenia przepisów postępowania i stwierdzenie, że miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, ale nadto, wymagane jest aby skarżący wykazał, że następstwem stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju, że ukształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenie. Tego elementu w konstrukcji podstawy kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie zabrakło.

Oceniając zasadność zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 8, art. 52 § 3 P.p.s.a stwierdzić należy, że autor skargi kasacyjnej ograniczył się tylko do wskazania tych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, lecz nie wyjaśnił, na czym konkretnie w okolicznościach tej sprawy polegało ich naruszenie oraz jaki wpływ to uchybienie miało wynik sprawy. Tak sformułowany zarzut nie zawierający uzasadnienia nie mógł być przez Naczelny Sąd Administracyjny oceniony.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 149 P.p.s.a. wskazać należy, że stosowanie do treści tego przepisu, sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednakże, nawet w przypadku uznania skargi na bezczynność za zasadną, Sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w sprawie, natomiast nie może nakazać organowi sposobu rozstrzygnięcia ani też orzekać bezpośrednio o prawach i obowiązkach skarżącego. Rozstrzygniecie w sprawie ze skargi na bezczynność organu nie może bowiem, dotyczyć kwestii wpływających na merytoryczna treść przyszłej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2001 r. I SAB 37/00, niepubl.).

W rozpoznawanej sprawie zarzut naruszenia tego przepisu jest chybiony, gdyż przepis ten nie miał w sprawie zastosowania. Wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność nawet wówczas, gdy decyzja ta lub akt zostały podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania.

A zatem skoro w okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] rozstrzygnął sprawę wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Rzeszowskiego z dnia [...] grudnia 1949 r., to Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W związku z tym zarzut naruszenia161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jest niezasadny

Z kolei odnosząc się do sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 35 § 3 i art. 36 § 1 K.p.a. należy przypomnieć, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast w przypadku sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego jej załatwienie powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że działanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, narusza nałożony na niego na mocy w/w przepisów, obowiązek terminowego załatwiania spraw, a praktyka tego rodzaju nie może zasługiwać na akceptację. Jednakże, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uchybienia jakich dopuścił się w/w organ na etapie postępowania administracyjnego nie mają żadnego wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Podkreślić należy, że skarżący może zakwestionować kolejne nieprawidłowości w postępowaniu w/w organu np. nierozpatrzenie w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Może to jednak nastąpić dopiero w kolejnym postępowaniu sądowadministracyjnym, bowiem przedmiot niniejszej sprawy ogranicza się tylko do skargi na bezczynności Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Rzeszowskiego z dnia [...] grudnia 1949 r. znak[...], której rozpoznanie wobec wydania przez Ministra decyzji odmawiającej skarżącemu wszczęcia postępowania administracyjnego stało się bezprzedmiotowe.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.