Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 857/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A.D. i G.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 15 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia 15 października 2009 roku nr [...], po rozpatrzeniu odwołania G.i A.D. od decyzji Prezydenta Miasta Bełchatowa z dnia 20 lipca 2009 roku znak: [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 25 listopada 2004 roku nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy wydając decyzję uwzględnił następujące okoliczności: G. i A. małżonkowie D. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Bełchatowa z dnia 25 listopada 2004 roku nr [...] orzekającą o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka Nr 229 o pow. 0,0590 ha, położonej w obrębie 5 m. Bełchatowa stanowiącej własność B, i P, małż. W,z nieruchomością oznaczoną, jako działka Nr 230 o pow. 0,0586 ha, stanowiącą własność G, i A, małż. D. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2007 r. Prezydent Miasta Bełchatowa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 25 listopada 2004 r. o rozgraniczeniu nieruchomości, wskazując jako podstawę prawną art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Wnosząc o wznowienie postępowania G,i A,D. wskazali, że zeznanie geodety złożone przed Sądem Rejonowym w Bełchatowie w dniu 29 września 2005 r. oraz przedstawiony wówczas w sądzie szkic tyczenia ław fundamentowych, są nowymi i istotnymi dowodami w sprawie ustalenia granicy. Po złożeniu wniosku dodatkowo przedłożyli organowi pierwszej instancji: pismo Starosty Bełchatowskiego z dnia 20 lutego 2007 r. i kserokopie kilku map sytuacyjno - wysokościowych służących do celów projektowych, jako dowody w postępowaniu rozgraniczeniowym.
Organ I instancji decyzją z dnia 20 lipca 2009 roku odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Bełchatowa z dnia 25 listopada 2004 roku. Według organu, dowodami podlegającymi ocenie w zakresie merytorycznym są: pismo Starostwa Powiatowego w Bełchatowie z dnia 20 lutego 2007 r. [...], szkic tyczenia ław fundamentowych oraz mapa do celów projektowych złożone z wnioskiem małżonków D. z dnia 26 lutego 2007 r., a także 6 map sytuacyjno-wysokościowych złożonych w dniach 26 marca 2007 r. i 3 kwietnia 2007 r., oznaczonych numerami od 1 do 6. Nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania protokół z rozprawy sądowej oraz zeznania geodety uprawnionego J.Z. Poza uchybieniem wynikającym z niedotrzymania terminu zgłoszenia organowi istotnych dowodów w sprawie wznowienia postępowania, protokół z rozprawy sądowej oraz zeznania geodety, będące integralną częścią tego protokołu, jako dowody nie mogą być rozpatrywane merytorycznie przez organ, gdyż nie istniały w dniu wydania decyzji o rozgraniczeniu, tj. 25 listopada 2004 r., przez co nie spełniają warunku wynikającego z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Po dokonaniu oceny dopuszczonych do postępowania dowodów organ uznał, że wyjaśnienia zawarte w piśmie Starostwa Powiatowego w Bełchatowie nie wnoszą do postępowania dowodów lub faktów istotnych lub wpływających na zmianę stanowiska w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W piśmie zostały wyjaśnione zadania Starosty w zakresie prowadzenia powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz opisano znajdującą się w zasobie dokumentację geodezyjną dotyczącą działek nr 229 i 230 obr. 5 m. Bełchatowa. Wszystkie wskazane w piśmie Starostwa dokumenty, istniejące w czasie prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, zostały przez geodetę dokonującego rozgraniczenia wykorzystane, sprawdzone i uwzględnione w postępowaniu. W związku z powyższym, w ocenie Prezydenta Miasta Bełchatowa, złożony przez stronę dowód w postaci powyższego pisma Starostwa nie wnosi do sprawy nowych, nieznanych okoliczności.
W zakresie szkicu tyczenia ław fundamentowych pod wykop budynku mieszkalnego wykonanego przez geodetę uprawnionego J.Z. w dniu 25 maja 1988 r. organ wskazał, że nie zawiera nowych, istotnych danych do odtworzenia położenia punktów granicznych pomiędzy działkami nr 229 i 230, bowiem brak jest bezpośrednich miar od projektowanego budynku do granicy z działką sąsiednią o numerze 230. Również mapa do celów projektowych wykonana przez geodetę uprawnionego J.Z. dnia 25 maja 1988 r., nie posiada miar ani żadnych danych liczbowych dotyczących granicy między działkami 229 i 230. Organ uznał zatem, że na jej podstawie nie można odtworzyć spornej granicy, a co się z tym wiąże punktów granicznych wyznaczających jej przebieg. Skutkuje to zdaniem organu wnioskiem, że przedłożona mapa do celów projektowych i zawarta w niej treść nie wnosi nowych dla sprawy rozgraniczenia okoliczności, pomocnych w ustaleniu przebiegu granicy.
Ponadto w punktach od 4 do 9, organ pierwszej instancji opisał po kolei przedłożone przez G.i A.D. mapy i dokonał ich oceny pod kątem przydatności, jako dowody w postępowaniu rozgraniczeniowym.
Organ I instancji zwrócił się także do uprawnionego geodety Z. O., prowadzącego rozgraniczenie, o wydanie opinii w kwestii znaczenia tych dowodów dla rozstrzygnięcia postępowania rozgraniczeniowego. Udzielona w dniu 25 kwietnia 2007r. odpowiedź, kompleksowo dotyczy wszystkich załączonych przez Państwa D. map od nr 1 do nr 6. Organ podniósł, iż z odpowiedzi tej wyraźnie wynika, że żadna z przedmiotowych map nie stanowi materiału dokumentującego pierwotny przebieg spornej granicy. Żadna nie zawiera bowiem w swej treści miar geodezyjnych pomocnych w określeniu położenia punktów i linii granicznych. Konkluzja udzielonej odpowiedzi geodety sprowadza się do stwierdzenia, że poddane ocenie mapy od nr 1 do 6 nie stanowią dowodu w sprawie i nie dają podstawy do zmiany decyzji o rozgraniczeniu.
Prezydent Miasta Bełchatowa podkreślił, że treści, jakim powinny odpowiadać mapy do celów projektowych, zostały zdefiniowane przez § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. oraz wskazał co powinny zawierać. Przedstawione przez skarżących mapy mogą stanowić dowód w sprawie zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453), jednak nie umożliwiają one ustalenia pierwotnego położenia granicy. Wobec powyższych okoliczności organ I instancji odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o rozgraniczeniu.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli G.i A.D., zarzucając naruszenie: art. 75 § k.p.a. poprzez nieuwzględnienie protokołu z rozprawy sądowej zawierającego zeznania świadka - geodety uprawnionego J.Z.; art. 77 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań geodety uprawnionego J.Z. na okoliczność złożonych przez niego zeznań, szkicu tyczenia ław fundamentowych, a także mapy do celów projektowych oraz ich wartości i znaczenia w prowadzonym postępowaniu i wyciągnięcia w tym zakresie dowolnych i niczym nieuzasadnionych wniosków, co do odtworzenia punktów granicznych; art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego dotyczącego niezgodności linii granicznej wytyczonej w wyniku podziału wykonanego w trybie ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach zatwierdzonego uchwałą Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Bełchatowie nr [...] z dnia 29 listopada 1968 r. z mapami geodezyjnymi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia 15 października 2009 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazał, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 16 maja 2008 roku (III SA/Łd 832/07) uchylił decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Bełchatowa z dnia 25 maja 2007 r. Nr [...] zalecając ocenę każdego z dokumentów złożonych przez stronę pod kątem istnienia podstawy wznowienia postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, obecnie należało zatem przeprowadzić ocenę czy wobec dokumentów przedłożonych przez wnioskodawców spełnione zostały przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przy czym oceny tej należało dokonać odrębnie co do każdego dokumentu, w tym także co do każdej ze złożonych map sytuacyjno-wysokościowych.
Organ odwoławczy podzielił argumentację Prezydenta Miasta Bełchatowa i wskazał, że nie można uznać jako dowody, których ujawnienie dawałoby podstawę do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 25 listopada 2004 r., ani zeznań geodety złożonych przed Sądem Rejonowym w Bełchatowie w dniu 27 września 2005 r. i sporządzonego wówczas protokołu z rozprawy, ani pisma Starosty Bełchatowskiego z dnia 20 lutego 2007 r., ponieważ dokumenty te nie istniały w dniu wydania decyzji rozgraniczeniowej.
Kolegium wskazało, że na podstawie art. 31 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. W § 3 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości wskazane są natomiast dokumenty stanowiące podstawę ustalania przebiegu granic nieruchomości. Są to dokumenty: stwierdzające stan prawny nieruchomości, określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości. W § 5 rozporządzenia sprecyzowano, że dokumentami, o których mowa w § 3 pkt 2, są: dokumenty geodezyjne zawierające dane liczbowe do ustalenia przebiegu granic, w razie ich braku, mapy i plany obejmujące granice albo inne elementy pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic.
Odnosząc się do zgromadzonego materiału Kolegium wskazało, że ze znajdujących się w aktach sprawy kserokopii sprawozdania technicznego i protokołu granicznego, sporządzonych przez geodetę uprawnionego Z.O. w trakcie postępowania rozgraniczeniowego oraz kończącej to postępowanie decyzji Prezydenta Miasta Bełchatowa z dnia 25 listopada 2004 r. wynika, że przebieg granicy pomiędzy działką nr 229 stanowiącą własność B.i P.W., a działką nr 230 stanowiącą własność A.i G.D. ustalony został na podstawie materiałów otrzymanych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Bełchatowie, tj., osnowy geodezyjnej układ "1965" - współrzędne załamań granic działek i operatu podziałowego zaewidencjonowanego w PODGiK w Bełchatowie pod numerem [...]. Są to dokumenty geodezyjne wskazane w § 3 pkt 2 i w § 5 pkt 1 powołanego rozporządzenia, określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości, zawierające dane liczbowe do ustalenia przebiegu granic.
Dopiero w przypadku braku dokumentów geodezyjnych spełniających powyższe wymogi, dokumentami mogącymi służyć za podstawę ustalenia przebiegu granic są dokumenty wymienione w § 5 pkt 2 rozporządzenia: mapy i plany obejmujące granice albo inne elementy pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic.
W ocenie Kolegium, przedłożone przez G. i A.D. kserokopie: szkicu sytuacyjnego tyczenia ław fundamentowych, mapy do celów projektowych sporządzonej 10 września 1986 r. przez geodetę J.Z. oraz sześciu map sytuacyjno-wysokościowych (służących do celów projektowych sieci wodociągowej, gazowej, kanalizacyjnej, linii energetycznej lub zawierających geodezyjną inwentaryzację urządzeń podziemnych oraz wykaz i położenie reperów) nie zawierają danych liczbowych do ustalenia przebiegu granic, nie są więc dokumentami, o których mowa w § 5 pkt 1 rozporządzenia. Co najwyżej można by było je potraktować jako dokumenty, o których mowa w § 5 pkt 2 rozporządzenia, czyli mapy i plany obejmujące granice albo inne elementy pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic. Jednak nie każdy nowy dowód lub nowa okoliczność może stanowić podstawę wznowienia postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., lecz muszą to być nowe dowody i okoliczności istotne dla sprawy.
Organ odwoławczy wskazał, że skoro w niniejszej sprawie granica nieruchomości została ustalona na podstawie wskazanych wyżej dokumentów określających położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości, zawierających dane liczbowe do ustalenia przebiegu granicy, złożonych przez A.i G.D. map i szkicu nie można uznać za nowe istotne dla sprawy dowody, których ujawnienie rodzi obowiązek wznowienia postępowania przez organ administracji publicznej. Gdyby nawet organowi znane były mapy i szkice przedstawione przez odwołujących się, istnienie dokumentów, na podstawie, których Prezydent Miasta Bełchatowa dokonał rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości wykluczałoby przyjęcie za podstawę ustalenia przebiegu granicy złożonych przez skarżącego map i szkicu, bowiem dopiero w przypadku braku dokumentów geodezyjnych zawierających dane liczbowe do ustalenia przebiegu granic, dokumentami mogącymi służyć za podstawę ustalenia przebiegu granic są dokumenty wymienione w § 5 pkt 2 rozporządzenia: mapy i plany obejmujące granice albo inne dokumenty pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic.
G.i A.D. wnieśli skargę na decyzje organu odwoławczego żądając uchylenia powyższej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Wskazali na naruszenie art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. W ocenie skarżących organy administracji niezasadnie nie dopuściły protokołu z rozprawy sądowej zawierającego zeznania świadka geodety uprawnionego J.Z. Niedopuszczenie tego dowodu stanowi naruszenie art. 75 i art. 77 k.p.a. Jednocześnie zarzucono niewyjaśnienie stanu faktycznego dotyczącego niezgodności linii granicznej wytyczonej w wyniku podziału wykonanego w trybie ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach zatwierdzonego uchwałą Prezydium Rady Narodowej w Bełchatowie nr [...] z dnia 29 listopada 1968 roku z mapami geodezyjnymi – niż ustalony przebieg granic w 2004 roku i następstwie tego działanie na szkodę skarżących.
Podnieśli również nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań geodety J.Z. oraz szkicu tyczenia ław fundamentalnych, także mapy dla celów projektowych oraz ich wartości i znaczenia w prowadzonym postępowaniu i wyciągnięcie w tym zakresie dowolnych i niczym nieusprawiedliwionych wniosków, co do odtworzenia punktów granicznych i pominięcie tego dowodu przez organ odwoławczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 5/10 oddalił skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 1114/10 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 marca 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 183 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powodująca nieważność postępowania przed Sądem Wojewódzkim.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 4 października 2011 r. skarżący A.D. oświadczył, iż w dniu 29 września 2011 r. otrzymał w Starostwie stare mapy, które zawierają wymiary działek. Kserokopie tych map złożył do akt sprawy.
Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wyrokiem z dnia 16 maja 2008 roku sygn. akt III SA/Łd 832/07 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 października 2007 roku nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Bełchatowa nr [...] z dnia 25 maja 2007 roku w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż rozstrzygnięcie w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2007r. o wszczęciu postępowania wznowieniowego, co do zasady jest trafne.
W ocenie Sądu, co najmniej jeden z dowodów złożonych przez strony uzasadniał wznowienie postępowania - pismo Starosty Bełchatowskiego z dnia 20 lutego 2007r. Wskazano bowiem podstawę wznowienia wymienioną w art. 145 § 1 k.p.a. i zachowany został termin określony w art. 148 § 1 k.p.a.. Jednocześnie Sąd uznał, iż organy administracji nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy. Nie wszystkie dowody złożone przez stronę zostały ocenione jako podstawa wznowienia zaś przeprowadzona ocena części dowodów jest niepełna. Organy administracji w sposób wyczerpujący nie zebrały ani nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, co stanowiło naruszenie przepisu art. 7, 77 § 1, 80 i 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. i zdaniem Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny dokonać oceny każdego z dokumentów złożonych przez stronę pod kątem istnienia podstawy wznowienia postępowania. Wobec powyższego należy ocenić czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., przy czym oceny tej należy dokonać odrębnie co do każdego dokumentu w tym także, co do każdej ze złożonych map sytuacyjno - wysokościowych. Po wykonaniu tej oceny, w zależności od jej wyników należy podjąć dalsze czynności w sprawie mając na uwadze fakt, iż dopiero w razie ustalenia istnienia podstawy wznowienia można przejść do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej będącej przedmiotem weryfikacji.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji rozpoznającego obecnie sprawę, zalecenia zawarte w powyższym wyroku zostały w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego wykonane. Organy obu instancji poddały szczegółowej analizie pod kątem przesłanek wznowienia postępowania wszystkie przedłożone przez stronę skarżącą dokumenty, tj. zeznania geodety J.Z. złożone przed Sądem Rejonowym w Bełchatowie w dniu 29 września 2005r. wraz z protokołem z rozprawy sądowej, pismo Starostwa Powiatowego w Bełchatowie z dnia 20 lutego 2007r., szkic tyczenia ław fundamentowych, mapę do celów projektowych oraz 6 map sytuacyjno – wysokościowych złożonych przez stronę w dniu 26 marca 2007r. i w dniu 3 kwietnia 2007r. Trafnie organy przyjęły, iż nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania protokół z rozprawy sądowej wraz z zeznaniami geodety J.Z. oraz pismo Starosty Bełchatowskiego z dnia 20 lutego 2007r., ponieważ dowody te nie istniały w dniu 25 listopada 2004r. (data wydania ostatecznej decyzji o rozgraniczeniu).
Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., będącym podstawą wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W ocenie Sądu pierwszej instancji, prawidłowo również dokonano w zaskarżonej decyzji merytorycznej oceny dla potrzeb weryfikacji ostatecznego rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta Bełchatowa z dnia 25 listopada 2004r., pozostałych wniesionych przez stronę skarżącą dokumentów. Załączone przez G. i A.D. kserokopie: szkicu sytuacyjnego tyczenia ław fundamentowych, mapy do celów projektowych sporządzonej 10 września 1986 r. przez geodetę J. Z. oraz sześciu map sytuacyjno-wysokościowych (służących do celów projektowych sieci wodociągowej, gazowej, kanalizacyjnej, linii energetycznej lub zawierających geodezyjną inwentaryzację urządzeń podziemnych oraz wykaz i położenie reperów) nie zawierają danych liczbowych niezbędnych do ustalenia przebiegu granic, a zatem nie są dokumentami, o których mowa w § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453).
Dokumenty przedłożone przez stronę można zaliczyć do dokumentów, o których mowa w § 5 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Skoro w decyzji Prezydenta Miasta Bełchatowa z dnia 25 listopada 2004r. granica nieruchomości skarżących została ustalona na podstawie dokumentów wskazanych w § 5 ust. 1 rozporządzenia - określających położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości oraz zawierających dane liczbowe do ustalenia przebiegu granicy, to złożonych przez G,i A,D, w toku postępowania wznowieniowego map i szkicu nie można uznać za nowe istotne dla sprawy dowody, których ujawnienie winno prowadzić do uchylenia tej decyzji. Gdyby nawet organowi znane były mapy i szkic, przedstawione przez A. i G.D. w toku postępowania w przedmiocie wznowienia, istnienie dokumentów, na podstawie których Prezydent Miasta Bełchatowa dokonał rozgraniczenia nieruchomości skarżących, wykluczałoby przyjęcie za podstawę ustalenia przebiegu granicy złożonych przez stronę map i szkicu.
Z tych też względów, stanowisko organu, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Bełchatowa z dnia 25 listopada 2004 roku nr 48/2004, orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka Nr 229 o pow. 0,0590 ha, położonej w obrębie 5 m. Bełchatowa stanowiącej własność Barbary i Piotra małż. Wolskich z nieruchomością oznaczoną, jako działka Nr 230 o pow. 0,0586 ha, stanowiącą własność G. i A.D., należy uznać za trafne.
Sąd pierwszej instancji zauważył, iż zaskarżona decyzja wydana została w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania. Instytucja wznowienia postępowania należy do wyjątków od zasady trwałości decyzji ostatecznej wyrażonej w art. 16 k.p.a. Wznowienie postępowania ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej w przypadkach, w których w pierwotnym postępowaniu zaistniały nieuwzględnione przez organ, a przy tym istotne okoliczności o charakterze podmiotowym (dotyczące strony albo pracowników organu) lub przedmiotowym (obejmujące czynności postępowania wyjaśniającego). Chodzi tu przy tym o okoliczności, które mogły rzutować na sposób prowadzenia postępowania lub wynik sprawy. Postępowanie toczące się w trybie przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego nie może być traktowane jak kolejna instancja administracyjna, w czasie której strona zgłaszać będzie nowe twierdzenia i dowody, niepodniesione uprzednio w toku zwykłego postępowania administracyjnego.
Katalog przesłanek wznowienia postępowania jest zamknięty, a ich dobór zależy od ustawodawcy. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż skarżący nie skorzystali ze środków zaskarżenia, przysługujących im od decyzji Prezydenta Miasta Bełchatowa z dnia 25 listopada 2004 roku nr [...] orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości, a zatem stała się ona ostateczna. Możliwość uchylenia takiej decyzji została przez ustawodawcę ograniczona do ściśle opisanych sytuacji, a w przypadku gdy podstawę wznowienia postępowania administracyjnego stanowi 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako wartość zasadniczą przyjęto stan świadomości organu co do istniejących w chwili wydawania decyzji dowodów lub okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Skoro dokumenty przedłożone przez skarżących w toku postępowania wznowieniowego, nie zawierały powyższych danych odnoszących się do rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka Nr 229 o pow. 0,0590 ha, położonej w obrębie 5 m. Bełchatowa stanowiącej własność B. i P. małż.
W. z nieruchomością oznaczoną, jako działka Nr 230 o pow. 0,0586 ha, stanowiącą własność G.i A.D., nie zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Bełchatowa z dnia 25 listopada 2004 roku nr [...].
Uzyskanie przez skarżących w Starostwie już po wydaniu zaskarżonej decyzji map zawierających dane liczbowe nie daje podstaw do uchylenia tej decyzji. Nawet, jeżeli w chwili orzekania Sąd uznałby, że zaskarżona decyzja będzie musiała być uchylona w drodze wznowienia postępowania, ale podstawą wznowienia nie jest naruszenie prawa, lecz okoliczności które zaszły po wydaniu decyzji, to w takim wypadku Sąd zobowiązany jest oddalić skargę wobec niewyczerpania przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. Jedyną drogą do wzruszenia decyzji jest wówczas wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A.D. oraz G.D. zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną jego wykładnie i ustalenie, że dokumenty przedłożone przez skarżących w toku postępowania wznowieniowego w postaci protokołu z rozprawy sądowej z dnia 27 września 2005r. w sprawie I C 124/05 rozpatrywanej przed Sądem Rejonowym w Bełchatowie z zeznaniami geodety uprawnionego J.Z., pismo Starosty Bełchatowskiego z dnia 20 lutego 2007r., szkic z tyczenia ław fundamentowych wykonany przez geodetę uprawnionego J.Z., mapa dla celów projektowych z dnia 25 listopada 2004r. oraz sześć map sytuacyjno wysokościowych / służących do celów projektowych sieci wodociągowej, gazowej, kanalizacyjnej, linii energetycznej lub zawierających geodezyjną inwentaryzację urządzeń podziemnych oraz wykaz i położenie reperów nie zawierały danych istotnych odnoszących się do rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka Nr 229 o pow. 0,0590, położonej w obrębie 5 m. Bełchatowa stanowiącej własność B. i P. małż.
Wolskich z nieruchomością oznaczoną jako, jako działka Nr 230 o pow. 0,0586 ha, stanowiącej własność G. i A.D., skutkiem czego nie zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Bełchatowa z dnia 25 listopada 2004 roku nr [...].
Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W motywach skargi kasacyjnej wskazano, iż analiza sprawy wskazuje na fakt, że protokół z rozprawy sądowej wraz z zeznaniami geodety J.Z. oraz pismo Starosty Bełchatowskiego z dnia 20 lutego 2007r., są dla Sądu nie istniejącymi w dniu wydania decyzji o rozgraniczeniu dowodami. Sąd pomija jednak fakt, iż przedmiotowe dokumenty powołują się na okoliczności istniejące przed wydaniem wskazanej wyżej decyzji. Z protokołu rozprawy sądowej na której zeznania złożył biegły J.Z. wynika, iż wykonując mapę dla celów projektowych zgłosił wykonanie tej pracy w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno- Kartograficznej, pobrał z tego ośrodka istniejącą kopię mapy zasadniczej i z kopią mapy zasadniczej udał się w teren porównując stan, treść mapy ze stanem faktycznym na gruncie. Jeżeli chodzi o pismo Starosty Bełchatowskiego z dnia 20 lutego 2007r.
Sąd również uznał, iż dokument ten nie może stanowić podstawy wznowienia, ponieważ nie istniał w dniu 25 listopada 2004r. Sąd pomija jednak okoliczności, które wynikają z tego dokumentu. Z pisma Starostwa wynika bowiem, iż w powołanym operacie z 1969r. o numerze [...], dotyczącym podziału działki 1735, brak jest danych geodezyjnych umożliwiających odtworzenie położenia punktów granicznych. [...] W operacie tym znajduje się m.in. protokół ustalenia granic podpisany przez ówczesnego właściciela działek nr 886 i 887 / powstałych na skutek podziału działki 1735 /. Stan na podstawie tego operatu został ujawniony w księgach i ewidencji gruntów. Organ pierwszej instancji oparł się natomiast na operacie z 1975r., który wprowadzał zmiany w powierzchni i numeracji działek. Działanie takie było nieuzasadnione albowiem czynności wznowienia znaku granicznego lub wyznaczenia punktu granicznego mają na celu odtworzenie na gruncie położenia znaku lub punktu na podstawie dokumentacji określającej jego pierwotne ustalone położenie.
Jak wynika z treści art. 145 §1 pkt 5 k.p.a.- wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Według skarżących, również pozostałe dokumenty w postaci szkicu sytuacyjnego tyczenia ław fundamentowych, mapy do celów projektowych sporządzonej w dniu 10 września 1986r. przez geodetę J.Z. oraz pozostałe sześć map sytuacyjno- wysokościowych / służących do celów projektowych sieci wodociągowej, gazowej, kanalizacyjnej, linii energetycznej lub zawierających geodezyjną inwentaryzację urządzeń podziemnych oraz wykaz i położenie reperów/ choć nie zawierają danych liczbowych niezbędnych do ustalenia przebiegu granic wyraźnie, wskazują na błędne ustalenie stanu faktycznego w decyzji o rozgraniczeniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna zawiera wyłącznie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnie i uznanie, że dokumenty przedłożone przez skarżących w toku postępowania wznowieniowego nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości. Zarzut powyższy nie mógł odnieść oczekiwanego skutku, ponieważ zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Istota zarzutów skargi kasacyjnej opiera się na przekonaniu skarżących, iż dokumenty przedłożone przez nich w toku postępowania wznowieniowego stanowią nowe istotne dla sprawy dowody, których ujawnienie winno prowadzić do uchylenia decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Podzielić należy ocenę prawną dokonaną w tym zakresie przez Sąd pierwszej instancji, iż organy w niniejszej sprawie poddały szczegółowej analizie pod kątem przesłanek wznowienia postępowania wszystkie przedłożone przez skarżących dokumenty oraz trafnie przyjęły, iż nie mogą stanowić podstawy do uchylenia dotychczasowej decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.
Należy przede wszystkim podnieść, iż powołany w skardze kasacyjnej protokół z rozprawy sądowej przed Sądem Rejonowym w Bełchatowie (z dnia 27 września 2005 r., sygn. akt I C 124/05) wraz z zeznaniami geodety uprawnionego, stanowiącymi integralną częścią tego protokołu nie mogą być rozpatrywane merytorycznie przez organ jako nowe dowody w sprawie, gdyż nie istniały w dniu wydania decyzji o rozgraniczeniu, tj. 25 listopada 2004 r., przez co nie spełniają warunku wynikającego z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten stanowi bowiem, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Odnośnie kolejnego zawartego w skardze kasacyjnej dowodu w postaci pisma Starosty Bełchatowskiego z dnia 20 lutego 2007 r. należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż dowód ten nie wnosi do sprawy nowych, nieznanych okoliczności, ponieważ ma ono charakter informacyjny i wszystkie zawarte w nim zalecenia zostały zrealizowane w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości.
Także szkic z tyczenia ław fundamentowych oraz mapa dla celów projektowych z dnia 25 listopada 2004r. i sześć map sytuacyjno wysokościowych / służących do celów projektowych sieci wodociągowej, gazowej, kanalizacyjnej, linii energetycznej lub zawierających geodezyjną inwentaryzację urządzeń podziemnych nie mogą stanowić podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, ponieważ nie zawierają danych liczbowych pozwalających na odtworzenie punktów granicznych pomiędzy spornymi działkami. Nie można na ich podstawie odtworzyć pierwotnego przebiegu spornej granicy, co powoduje, iż nie mogą stanowić dowodu w sprawie i nie dają podstawy do zmiany decyzji o rozgraniczeniu
Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, iż zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453), dokumentami określającymi położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości są dokumenty geodezyjne zawierające dane liczbowe do ustalenia przebiegu granic:
- a) szkice graniczne, protokoły graniczne, akty ugody,
- b) zarysy pomiarowe z pomiaru granic,
- c) szkice wyznaczenia granic działek wydzielonych w wyniku scalenia, wymiany gruntów lub w wyniku podziału nieruchomości,
- d) inne dokumenty pomiarowe, obliczeniowe i opisowe pozwalające na ustalenie przebiegu granic.
Z kolei zgodnie z §5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, dopiero w przypadku braku wymienionych powyżej dokumentów, za podstawę ustalenia przebiegu granic mogą służyć wymienione w tym przepisie dowody w postaci map i planów obejmujących granice albo innych elementów pozwalających na odtworzenie lub analizę przebiegu granic. Z brzmienia tego przepisu wynika jednak wyraźnie, iż można ich użyć wyłącznie wtedy, gdy brak jest dokumentów wymienionych w §5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W niniejszej sprawie przebieg granicy pomiędzy działką nr 229, a działką nr 230 ustalony został na podstawie materiałów otrzymanych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Bełchatowie i operatu podziałowego zaewidencjonowanego w PODGiK w Bełchatowie. Bez wątpienia są to dokumenty geodezyjne wskazane w §5 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia, określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości, zawierające dane liczbowe do ustalenia przebiegu granic.
Dopiero w przypadku braku dokumentów geodezyjnych spełniających powyższe wymogi, dokumentami mogącymi służyć za podstawę ustalenia przebiegu granic byłyby dokumenty wymienione w § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, czyli mapy i plany obejmujące granice albo inne elementy pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic.
Przedłożone przez skarżących dowody nie są więc dokumentami o których mowa w §5 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia i w konsekwencji nie stanowią istotnych dla sprawy dowodów, których ujawnienie skutkowałoby wznowieniem postępowania oraz uchyleniem decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. nie jest więc usprawiedliwiony.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.