Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SAB/Po 16/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę K. T. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu w przedmiocie przyjęcia ustnego wniosku do protokołu.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, iż pismem z dnia 12 marca 2009 r. K. T. złożył skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w przedmiocie wezwania do przyjęcia do protokołu ustnego wniosku o wydanie zaświadczenia, zarzucając organowi naruszenie art. 63 oraz art. 217 § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu 11 grudnia 2008 r. złożył w sposób prawidłowy wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczącego treści akt sądowych o sygn. akt [...]. Żądanie swe kierował na podstawie art. 217 kpa w związku z czym powinno być ono załatwione, a w każdym razie odmowa wydania zaświadczenia, bądź zaświadczenia o treści żądanej, powinna nastąpić w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 219 kpa).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucając w/w skargę stwierdził, iż skarżący w istocie domagał się odnotowania jego wniosku i urzędowego potwierdzenia, iż dokumenty w aktach sprawy wykroczeniowej mają określoną treść. Skarżący domagał się wydania zaświadczenia w sprawie, która była przedmiotem postępowania o wykroczenie, a więc w sprawie, która nie jest sprawą indywidualną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawach o wykroczenia prowadzone jest na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia i Kodeksu postępowania karnego. Regulacje te kompleksowo i autonomicznie określają tryb załatwiania wniosków stron związanych ze sprawą, w tym także wniosków o udostępnienie akt czy sporządzenie z nich odpisów. Strona postępowania karnego czy w sprawach o wykroczenia nie może zamiennie korzystać z innych trybów postępowania, takich jak żądanie zaświadczenia.
Sąd I instancji wskazał ponadto, iż w sprawie nie miały zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące wydawania zaświadczeń, w tym przepisy mówiące o obowiązku wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia (art. 219 k.p.a.) i prawie do zażalenia na takie postanowienie. Nie jest to zatem sprawa, w której można wnieść skargę na bezczynność organu administracji publicznej.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł K. T., wnosząc o uchylenie przedmiotowego orzeczenia i uwzględnienie skargi na bezczynność organu oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Autor skargi kasacyjnej zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 217 kpa poprzez błędną jego wykładnię zawartą w uzasadnieniu, zgodnie z którą nie jest to sprawa administracyjna, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz do której nie stosuje się przepisów kpa, w tym tych odnoszących się do wydawania zaświadczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści przepisów art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem orzekając w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, oraz skarg na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a w zakresie nie podjęcia w ustawowym terminie stosownych działań.
Z wyliczenia spraw podlegających właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych wynika, że sądy te nie są właściwe w sprawach skarg na bezczynność sądów powszechnych w zakresie postępowania, jakie prowadzą. Właściwością sądów administracyjnych objęte są bowiem wyłącznie indywidualne sprawy z zakresu administracji publicznej. W doktrynie oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za sprawę z zakresu administracji publicznej należy rozumieć wszystkie akty, czynności, działania i sprawy, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, załatwiane przez organ administracji publicznej.
Za nietrafne zatem należy uznać argumenty wnoszącego skargę kasacyjną zarzucające Sądowi I instancji naruszenie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zw. z art. 217 kpa. Stosownie do art. 217 § 1 kpa, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zgodnie z tym przepisem, tylko wydawanie zaświadczeń przez organ administracji publicznej jest uregulowane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Prezes Sądu Rejonowego mógłby być uznany za organ administracji publicznej jedynie w sytuacji, gdyby był powołany do załatwienia spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Skarżący domagał się natomiast wydania zaświadczenia w sprawie, która była przedmiotem postępowania o wykroczenie, a więc w sprawie, która nie jest indywidualną sprawą rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej. Błędne jest zatem stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną twierdzącego, iż zaświadczenie, którego domagał się wydania jest zaświadczeniem, określonym w art. 217 kpa.
Wobec powyższego należy uznać, że w niniejszej sprawie Prezes Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda nie wykonywał obowiązków z zakresu administracji publicznej. Trafnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał wniesioną przez K. T. skargę za niedopuszczalną.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 - 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a.