Uzasadnienie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 2004 r. II SA 1846/03 oddalił skargę Iwony T. na decyzję Ministra Kultury z 27 lutego 2003 r. (...), odmawiającą nadania stopnia nauczyciela mianowanego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył treść rozstrzygnięcia Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Kultury z 12 listopada 2002 r., wydanego na podstawie art. 9b ust. 6 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela w zw. z art. 7a ust. 1 pkt 2 ustawy z 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 19 poz. 239 ze zm./ i par. 2 rozporządzenia Ministra Kultury z 6 lutego 2002 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych i placówek kształcenia artystycznego /Dz.U. nr 14 poz. 135/, którym odmówiono Iwonie T. nadania stopnia nauczyciela mianowanego z powodu niespełnienia przez nią wymagań, ponieważ nie legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich lub zawodowych w wyższej szkole muzycznej.
Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Kultury w dniu 27 lutego 2003 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Iwona T. opisała przebieg swej pracy zawodowej, uzyskane kwalifikacje, oceny pracy, nagrody i publikacje, stwierdzając, iż spełnia wszystkie warunki do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się na art. 9b ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, w myśl którego warunkiem nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 stanowisko nauczyciela, z zastrzeżeniem ust. 1a, może zajmować osoba, która m.in. posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje.
W odniesieniu do nauczycieli szkół artystycznych obowiązuje rozporządzenie z dnia 6 lutego 2002 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych i placówek kształcenia artystycznego /Dz.U. nr 14 poz. 135/.
Stosownie do par. 2 ust. 3 rozporządzenia kwalifikacje do nauczania w szkołach muzycznych I stopnia i w ogólnokształcących szkołach muzycznych I stopnia, oprócz osób wymienionych w ust. 1 i 2, posiadają również osoby legitymujące się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych w wyższej szkole muzycznej na kierunku /specjalności/ zgodnym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć oraz przygotowaniem pedagogicznym.
Z analizy przepisu par. 2 rozporządzenia wynika, że kwalifikacje do nauczania w szkołach muzycznych posiadają tylko osoby, które ukończyły studia i legitymują się dyplomem wyższej szkoły muzycznej na kierunku zgodnym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć lub też dającym niezbędną wiedzę merytoryczną z zakresu nauczanego przedmiotu.
Skarżąca jest zatrudniona w Szkole Muzycznej I stopnia w K., w której w dniu 1 września 2001 r. uzyskała stopień nauczyciela kontraktowego.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca legitymuje się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich w zakresie nauczania początkowego na Wydziale Pedagogicznym w Wyższej Szkole Pedagogicznej w K. Posiada też dyplom ukończenia Szkoły Muzycznej II stopnia w K. w zakresie specjalizacji gry na skrzypcach, zaświadczenie ukończenia kursu w Instytucie Kształcenia Nauczycieli w K., dyplom uzyskania pierwszego stopnia specjalizacji w zakresie muzyki, wystawiony przez Centrum Doskonalenia Nauczycieli - Oddział w K. oraz świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego w Akademii Muzycznej w W. W ocenie Sądu skarżąca jest osobą wielokrotnie wyróżnianą, nagradzaną i systematycznie dążącą do podnoszenia swoich kwalifikacji, o czym świadczą przedstawione wyżej dyplomy i świadectwa. Jest też osobą cenioną w swoim środowisku zawodowym.
Skarżąca nie posiada jednak dyplomu ukończenia studiów w wyższej szkole muzycznej. Nie posiada więc kwalifikacji, o jakich mowa w par. 2 rozporządzenia. Sąd stwierdził, że szkoły i kursy ukończone przez skarżącą nie są równoznaczne z ukończeniem studiów w wyższej szkole muzycznej, nawet gdyby dawały wiedzę i umiejętności zbliżone, podobne do uzyskanych w wyniku ukończenia wyższej szkoły muzycznej.
Obowiązujące przepisy nie przewidują wyjątków od powyższej zasady i, mimo że decyzja Ministra Kultury może być odbierana przez skarżącą jako krzywdząca, Sąd ocenił, że decyzja jest zgodna z prawem i skargę oddalił na podstawie art. 151 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Iwona T., reprezentowana przez adw. Małgorzatę Z., i zaskarżając wyrok w całości wniosła o jego zmianę przez uwzględnienie skargi w całości i nadanie stopnia nauczyciela mianowanego, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie prawa materialnego art. 7a ust. 1 pkt 2 ustawy z 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 19 poz. 239/ przez błędną jego wykładnię.
W uzasadnieniu skargi wywodzi się, iż Sąd oparł się jedynie na przepisie art. 9 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela podnosząc jako bezwzględny i wyłączny wymóg do nadania stopnia nauczyciela mianowanego - ukończenie wyższych studiów na kierunku muzycznym.
W okresie pracy zawodowej strony wielokrotnie zmieniały się przepisy, a jedyną przeszkodą do uzyskania mianowania z mocy prawa było zatrudnienie w niepełnym wymiarze.
Skarżąca spełnia natomiast wymagania w drodze zastosowania art. 7a ust. 1 pkt 2 ustawy z 18 lutego 2000 r., zmieniającej Kartę Nauczyciela i tylko na skutek błędnej jego wykładni, dokonanej zarówno przez Ministra Kultury jak i Sąd, nie może uzyskać dochodzonego stopnia. Jako paradoks ocenia podleganie merytorycznemu nadzorowi nauczyciela mianowanego w szkole średniej przez profesora, z wieloletnim stażem pracy w wyższej uczelni na kierunku muzycznym.
W odniesieniu do skarżącej, legitymującej się wysokim dorobkiem zawodowym i artystycznym, powinien mieć zastosowanie art. 7a ust. 1 pkt 2 noweli z 18 lutego 2000 r., które daje szansę nauczycielowi z wybitnym dorobkiem zawodowym w sytuacji, gdy zawodzą inne, prawem przewidziane możliwości, a jego niezastosowanie byłoby wyjątkowym pokrzywdzeniem zainteresowanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w postępowaniu odwoławczym Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej, pod rozwagę bierze jedynie z urzędu nieważność postępowania.
W tej sprawie żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymieniona w art. 183 par. 2 powołanej ustawy nie ma miejsca, Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał więc jedynie podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7a ust. 1 pkt 2 ustawy z 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 19 poz. 239/.
Przepis ten przewiduje możliwość zwolnienia nauczyciela w szczególnie uzasadnionych przypadkach przez ministra do spraw kultury i dziedzictwa narodowego z obowiązku odbycia stażu oraz postępowania egzaminacyjnego i możliwość nadania stopnia nauczyciela mianowanego, zatrudnionemu w szkole nauczycielowi, posiadającemu wybitny i uznany dorobek w zakresie nauczanej przez niego dziedziny nauki.
Z brzmienia cytowanego przepisy nie wynika, aby ustawodawca przewidział w nim zwolnienie nauczyciela z wymogu posiadania wyższego wykształcenia. Na podstawie tego przepisu Minister Kultury mógł, na wniosek złożony do 31 grudnia 2002 r. zwolnić nauczyciela, posiadającego wybitny i uznany dorobek artystyczny z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego.
Wymagania kwalifikacyjne określa przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela stanowiący, iż stanowisko nauczyciela, z zastrzeżeniem ust. 1a, może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje.
W art. 9 ust. 3 tej ustawy została zamieszczona delegacja dla Ministra Kultury do określenia w drodze rozporządzenia szkół artystycznych i placówek kształcenia artystycznego, w których stanowiska nauczycieli mogą zajmować osoby mające ukończoną szkołę artystyczną II stopnia w zakresie kierunku odpowiadającego nauczanym przedmiotom.
W wydanym na podstawie przytoczonej delegacji rozporządzeniu Ministra Kultury z dnia 6 lutego 2002 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli szkół artystycznych i placówek kształcenia artystycznego /Dz.U. nr 14 poz. 135/ w par. 2 ust. 3 określono jednakże, iż kwalifikacje do nauczania w szkołach muzycznych I stopnia i w ogólnokształcących szkołach muzycznych I stopnia, oprócz osób legitymujących się dyplomami ukończenia studiów magisterskich w wyższej szkole muzycznej, posiadają osoby legitymujące się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych w wyższej szkole muzycznej na kierunku /specjalności/ zgodnym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć oraz przygotowaniem pedagogicznym.
W świetle przedstawionych regulacji prawnych nie można przyjąć, iż ukończenie przez skarżącą szkoły muzycznej II stopnia stanowiło wystarczające kwalifikacje do ubiegania się o stopień nauczyciela mianowanego w szkole muzycznej I stopnia.
W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął prawidłową wykładnię przepisów prawa materialnego, co uzasadnia oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.