Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 709/08, odrzucił skargę J. G. o stwierdzenie ważności zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w Gdańsku z dnia [...] marca 1998 r., nr [...], w przedmiocie uprawnienia do otrzymania ekwiwalentu za mienie pozostawione w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. za granicą.
Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
J. G. wniósł w dniu 10 lipca 2008 r. skargę, uzupełnioną następnie pismem z dnia 12 września 2008 r., z której wynika, że wnosi on o uznanie zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w Gdańsku z [...] marca 1998 r. za prawomocne i podlegające wykonaniu oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa - Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku na jego rzecz 2.500 zł "tytułem kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie w tym opracowania operatu szacunkowego wyceny nieruchomości pozostawionej za granicą.". Zaświadczenie to potwierdzało, że osobami uprawnionymi do otrzymania ekwiwalentu zgodnie z art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Polski w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., to znaczy w Trzeciakiszkach na Litwie, którego właścicielem był F. G., jest J. G. oraz nieżyjący E. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że po otrzymaniu w/w zaświadczenia z dnia [...] marca 1998 r. skarżący zwracał się wielokrotnie do różnych organów w tym do Wojewody Pomorskiego o przyznanie mu ekwiwalentu za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Polski.
Rozpoznając te żądania dostrzeżono, że F. G. nie był repatriowany do Polski, gdyż zmarł w Trzeciakiszkach 6 stycznia 1951 r., a nadto, że zaświadczenie z [...] marca 1998 r. zostało skierowane do osoby nieżyjącej, mianowicie do zmarłego 22 marca 1956 r. E. G. W związku z tym postanowieniem z 30 marca 2007 r. Wojewoda Pomorski, powołując się na art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a., przekazał "Ministrowi Skarbu Państwa do załatwienia według właściwości akta sprawy dotyczące rekompensaty za mienie pozostawione na dawnych Kresach Wschodnich celem stwierdzenia nieważności zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w Gdańsku z dnia [...] marca 1998 r."
Na skutek zażalenia skarżącego postanowienie to zostało przez Ministra Skarbu Państwa postanowieniem z 11 lipca 2007 r. uchylone, przy czym podstawą takiego rozstrzygnięcia było uznanie, że właściwym do stwierdzenia nieważności wspomnianego zaświadczenia jest Wojewoda Pomorski.
Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Wojewoda Pomorski stwierdził nieważność zaświadczenia z [...] marca 1998 r. i skarżący w dniu 5 sierpnia 2008 r. wniósł od tej decyzji odwołanie do Ministra Skarbu Państwa.
Mając powyższe na względzie Sąd I instancji przywołując treść art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 1270 ze zm.), uznał, że skarga jest niedopuszczalna, bowiem treść żądania strony nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 powołanej ustawy, a skarżący w istocie domaga się, aby Sąd, jeszcze przed rozpoznaniem jego odwołania przez Ministra Skarbu Państw, stwierdził, że zaświadczenie z dnia [...] marca 1998 r. jest ważne. Zauważono, że o ile organ odwoławczy utrzyma w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lipca 2008 r., to skarżący będzie ją mógł kwestionować w trybie skargi do sądu administracyjnego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił.
J. G. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego postanowienia i zaskarżając go w całości podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez odrzucenie skargi procesowej z dnia 10 lipca 2008 r. oraz pisma procesowego z dnia 12 września 2008 r., w szczególności art. 3 § 1 ust. 1-2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania zgodnie "z pozwem" z dnia 10 lipca 2008 r. oraz pismem procesowym z dnia 12 września 2008 r. uwzględniając uwagi zawarte w skardze kasacyjnej, ewentualnie o uznanie, że zaświadczenie z dnia [...] marca 1998 r. jest prawomocne i podlega wykonaniu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przede wszystkim podniósł, iż bezpodstawne jest twierdzenie Sądu, że skarga na brak działania przez zaniechanie organu administracji rządowej jest niedopuszczalna. Przedstawił okoliczności będące podstawą do wydania w/w zaświadczenia, a następnie opisał działania jakie podjął w celu uzyskania rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami kraju. Skarżący zarzucił, iż Wojewoda Pomorski stwierdzając nieważność zaświadczenia z dnia [...] marca 1998 r., podważył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do Państwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego - uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 -3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Z art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wynika, że autor skargi ma przytoczyć podstawy kasacyjne i je uzasadnić. Przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania nie może ograniczyć się do powtórzenia treści przepisu art. 174 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymieniającego podstawy kasacji. Konieczne jest uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi przez wskazanie, które przepisy ustawy - oznaczone numerem artykułu (paragraf, ustęp) - zostały naruszone, na czym to naruszenie polega oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienie nie jest spełniony, gdy skarga zawiera wywody zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Przepis ten musi być wskazany wyraźnie. Wymóg przytoczenia podstawy w kasacyjnej nie jest spełniony jeżeli skarżący przywołuje treść kwestionowanego aktu prawnego (ustawy, rozporządzenia) bez określenia konkretnego przepisu naruszonego przez Sąd z podaniem numeru artykułu paragrafu, ustępu,punktu oraz innych jednostek redakcyjnych (porównaj postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2004 r. sygn. akt FSK 41/04 - publikowane ONSA i WSA 2004 r. Nr 1 poz. 9).
W przedmiotowej sprawie natomiast skarżący podniósł zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, w szczególności art. 3 § 1 ust. 1-2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co uniemożliwia jego rozpoznanie. Wskazać bowiem należy, iż powołana ustawa przepisu takiego w takiej jednostce redakcyjnej nie zawiera, gdyż art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie posiada ustępów. Natomiast norma art. 3 § 1 powołanej ustawy stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Także norma ta jako samoistny zarzut nie może stanowić wystarczającej podstawy do podważenia stanowiska Sądu o niedopuszczalności skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy procesowej. Tym samym brak usprawiedliwionych podstaw kasacji nie pozwala na jej uwzględnienie.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż żądanie strony w tej sprawie nie mieści się katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Do kompetencji sądu administracyjnego nie należy bowiem stwierdzanie prawomocności zaświadczeń uprawniających do uzyskania ekwiwalentu, ani tego, że podlegają one wykonaniu.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.