Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Gd 143/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Z. B. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda Pomorski, powołując się na art. 37j ust. 1 i art. 37l ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty [...] przez Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania Z. B. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Z. B. został zarejestrowany po raz kolejny w dniu 2 maja 2001 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 3 maja 2001 r. na okres skrócony o poprzedni okres pobierania zasiłku. Prawo to utracił z dniem 25 lipca 2001 r. wobec upływu ustawowego 18-miesięcznego okresu pobierania zasiłku. W dniu 4 października 2001 r. strona złożyła wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego wnosząc o zaliczenie do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Ustalono, że Z. B. w dniu złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego nie legitymował się wymaganym przez art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu okresem uprawniającym do zasiłku, tj. nie miał okresu uprawniającego do zasiłku w wysokości ponad 35 lat, jak również nie spełniał wymogów przewidzianych w art. 37j ust. 1 pkt 2 tej ustawy, gdyż choć udokumentował wymagany okres uprawniający do zasiłku w wysokości ponad 30 lat, to nie posiadał co najmniej 15-letniego okresu wykonywania pracy uznanej w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. W przypadku Z. B. okres ten wynosi 14 lat 5 miesięcy 21 dni.
Decyzję tę wraz z decyzją organu I instancji w skutek skargi wniesionej przez Z. B. uchylił wyrokiem z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Gd 4273/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Sąd zalecił organom administracji, by przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe obejmujące też dowody wskazane przez skarżącego, w celu wyjaśnienia, czy w latach 1968-1969 wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Decyzją z dnia [...] Starosta [...] ponownie odmówił Z. B. prawa do zasiłku przedemerytalnego, stwierdzając, że nie spełnia on przesłanek ustawowych niezbędnych dla nabycia tego prawa. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że brak jest podstaw do zaliczenia okresu pracy w Nadleśnictwie [...] w okresie od 1 listopada 1968 r. do 30 września 1969 r. jako pracy w szczególnych warunkach. Omówiono zeznania świadków, wskazując, że nie potwierdzili oni, by skarżący wykonywał pracę drwala lub pracę przy zrywce drewna w pełnym wymiarze czasu pracy.
Decyzję tę uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] nr [...], wskazując, że wyjaśnienia wymaga kwestia przedmiotu toczącego się przed Sądem Rejonowym – Sądem Pracy w [...] postępowania z powództwa skarżącego. Zdaniem Wojewody wyjaśnienia wymaga również czy pracy wykonywanej przez skarżącego od 8 lutego 1971 do 12 lipca 1971 r. w Zakładach Przemysłu Drzewnego w [...] nie należy zaliczyć do prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Kolejną decyzją z dnia [...] Starosta [...] odmówił Z. B. prawa do zasiłku przedemerytalnego, wskazując w uzasadnieniu, że zarówno z zeznań świadków jak i relacji samego Z. B. wynika, że pracował on jako robotnik leśny. Zebrany materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że Z. B. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze drwala w Nadleśnictwie [...] w okresie od 1 listopada 1968 r. do 30 września 1969 r. Organ wskazał także, że zwrócił się do następcy prawnego ZPD w [...] – PPD "P." sp. z o.o. w [...] o nadesłanie informacji czy Z. B. wykonywał w trakcie swego zatrudnienia w ZPD w [...] prace kwalifikowane do prac wykonywanych w szczególnych warunkach, na co uzyskał odpowiedź przeczącą.
Decyzję powyższą utrzymał w mocy Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] nr [...], wskazując w uzasadnieniu, że organ I instancji należycie rozważył całokształt materiału dowodowego i ustalił, że brak podstaw do zaliczenia do okresu pracy w szczególnych warunkach okresu pracy odwołującego się w Nadleśnictwie [...] w okresie od 1 listopada 1968 r. do 30 września 1969 r. Zatem okres pracy w szczególnych warunkach podlegający zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego wynosi zaledwie 14 lat 5 miesięcy i 21 dni, a więc jest zbyt krotki by pozwalał na przyznanie prawa do tego zasiłku. Zdaniem organu odwoławczego nie było ponadto możliwe zaliczenie do tego okresu okresów wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej na własny rachunek, gdyż nie był on wówczas pracownikiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznając skargę Z. B. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:
- posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
- posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Stosownie natomiast do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym okresy te stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru lub w świadectwie pracy.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne jest zgodne z przepisami art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Pozwoliło ono zgromadzić pełny materiał dowodowy, którego ocena nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Z. B. pracował jako sezonowy robotnik leśny przy ochronie i zagospodarowaniu lasu.
Sąd zgodził się z argumentacją zawartą w decyzji organu I instancji, że skarżący będąc pracownikiem młodocianym nie mógł być zatrudniony jako drwal w warunkach szczególnych, gdyż zabraniały tego obowiązujące wówczas przepisy.
Zdaniem Sądu trafnie organy administracji uznały, że praca skarżącego w Nadleśnictwie [...] nie podlega zaliczeniu do okresów uprawniających do zasiłku.
Sąd podzielił także pogląd organów administracji, zgodnie z którym okres wykonywania działalności gospodarczej na własny rachunek, bez względu na to na czym działalność ta polegała, nie podlega zaliczeniu do okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Sąd uznał, że ze zgromadzonego prawidłowo materiału dowodowego nie wynika aby skarżący spełniał określony w art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu warunek legitymowania się 15-letnim okresem wykonywania pracy w szczególnych warunkach co oznacza, że odmowa przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego jest uzasadniona. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący reprezentowany przez adw. M. K. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego – art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie.
Powołując się na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w przekonaniu skarżącego spełnia on wymóg pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze w okresie 15 lat.
Potwierdzili to świadkowie W. K. i W. Ś., którzy wspólnie ze skarżącym pracowali w okresie od dnia 1 listopada 1968 r. do dnia 30 września 1969 r. w Nadleśnictwie [...].
Z zeznań świadków wynika, że skarżący w ww. okresie był zatrudniony na stałe jako drwal, chociaż oprócz pracy w charakterze drwala wykonywał też dodatkowe, drobne czynności w lesie, co wynikało z organizacji pracy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, ponownie podkreślając, że praca skarżącego w Nadleśnictwie w [...] z uwagi na jej sezonowy charakter, nie może być uznana za pracę w warunkach szczególnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że jest związany podstawami kasacyjnymi wskazanymi w skardze, a z urzędu może brać jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania sądowego.
Ponieważ w niniejszej sprawie brak takich okoliczności, Sąd przeszedł do oceny podstaw kasacyjnych powołanych przez skarżącego.
Skarżący reprezentowany przez adwokata zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego – art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie.
Skarga kasacyjna oparta została zatem na podstawie określonej w art.174 pkt 1 ppsa.
Zgodnie z tym przepisem zarzut naruszenia prawa materialnego jako podstawa skargi kasacyjnej polega na dokonaniu przez sąd administracyjny błędnej wykładni prawa materialnego lub niewłaściwym jego zastosowaniu. Błędna wykładnia prawa materialnego oznacza zaś nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu. Niewłaściwe zastosowanie oznacza natomiast dokonany przez sąd orzekający błędny wybór normy prawnej. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie wskazuje ustawowo określonej postaci naruszenia prawa materialnego.
Nie jest bowiem możliwe formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie prawa materialnego przez jego niezastosowanie (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2004 r. syng. akt OSK 284/04 LEX nr 174019).
Również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zawarto argumentacji wskazującej, że Sąd I instancji naruszył art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
Wręcz przeciwnie uzasadnienie skargi w ogóle nie dotyczy wskazanej postawy kasacyjnej. Sprowadza się ono wyłącznie do podważenia ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji jako podstawy rozstrzygnięcia.
W ocenie pełnomocnika skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dokonał niewłaściwej oceny materiału dowodowego, w postaci zeznań świadków W. Ś. i W. K. Jednocześnie stawiając powyższy zarzut autor skargi kasacyjnej nie wskazuje jakie przepisy postępowania naruszył Sąd I instancji w toku kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Wobec niewskazania jako podstawy skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należy uznać, że ustalenia faktyczne przyjęte przez sąd orzekający są wiążące. Odmienna ocena dowodów i wyprowadzanie na jej podstawie własnych wniosków co do stanu faktycznego sprawy w skardze kasacyjnej, bez wskazania przepisów postępowania, których naruszenie stanowi uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie stanowi podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 i 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z 31 maja 2004 r. sygn. akt OSK 59/04, ONSAiWSA 2004/1/10). Podobne stanowisko zaprezentowane zostało także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2004 r. sygn. akt FSK 568/04, ONSAiWSA 2005/4/67, w którym Sąd stwierdził, że nie można w skardze kasacyjnej skutecznie stawiać zarzutu nietrafnego zastosowania prawa materialnego, gdy z jej uzasadnienia wynika, że wadliwie zostały ustalone okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania przy tym, jakie normy postępowania naruszył Sąd I instancji.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 184 ppsa orzeczono jak w sentencji.