Postanowienie NSA z 31 stycznia 2008 r., I OSK 35/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 31 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1230/07 w przedmiocie odrzucenia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi J. K. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia do sądownictwa postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Skład

Sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 13 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. K. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia go do sądownictwa.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skuteczność wniesienia skargi, a w konsekwencji też skuteczność uruchomienia procesu oceny legalności kwestionowanego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej zależy od dopuszczalności skargi. Jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest zaskarżenie takiej formy działania administracji, która w świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), podlega kognicji sądu administracyjnego. Kwestionowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie, w ocenie Sądu I instancji, nie należy do żadnej z form działania administracji publicznej wymienionej w powołanym przepisie, nie jest ani aktem ani czynnością z zakresu administracji dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wniósł J. K.. W uzasadnieniu skargi podniósł nieważność postępowania, która miałaby polegać na rozpoznawaniu sprawy przez asesora, który powinien być wyłączony z mocy ustawy, skoro nominacja sędziowska jest uzależniona od strony tego postępowania, czyli od Ministra Sprawiedliwości (jako członka Krajowej Rady Sądownictwa). Działalnie tego rodzaju, zdaniem skarżącego, naruszyło art. 6 Europejskiej Konwencji Praw i Wolności Człowieka o prawie do rzetelnego i bezstronnego procesu. Dodatkowo J. K. podniósł również zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które polegało na nieuznaniu pisma Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 kwietnia 2007 r. za decyzję administracyjną. Pismo to, jak argumentował dalej skarżący, jest decyzją w rozumieniu art. 104 k.p.a. ponieważ rozstrzyga ono jego indywidualną sprawę. Wskazał ponadto, że Minister Sprawiedliwości nie ustosunkował się w odpowiedzi na skargę do jej zarzutów formalnych stosownie do treści art. 221 kodeksu postępowania cywilnego. Na zakończenie zarzucił Ministrowi nie zajęcie stanowiska co do jego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego poprzez niewydanie żadnego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zakres działania sądów administracyjnych na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., został ukształtowany szeroko, obejmując praktycznie całokształt działalności administracji publicznej. Podstawowym kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej wyznaczony przez art. 3 § 2 P.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty jak i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Skarżący J. K. w rozpoznawanej sprawie kwestionując pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 kwietnia 2007 r. podniósł jednocześnie, iż jest to decyzja administracyjna, która rozstrzyga jego sprawę, co do istoty. Ponadto skarżący zarzucił organowi nieustosunkowanie się w formie do tego właściwej, do złożonego przez niego wniosku o wznowienie postępowania.

W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny pragnie przypomnieć, że w doktrynie pogląd, co do charakteru decyzji administracyjnej jest już utrwalony. Nie ulega wątpliwości, że decyzja administracyjna jest podstawową formą załatwienia sprawy administracyjnej, ale nie jedyną. Rozstrzyga ona konkretną sprawę, co do jej istoty w całości lub w części. Ustala, w związku z tym konsekwencje prawa materialnego w stosunku do określonej strony postępowania administracyjnego lub w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Konsekwencja, o której mowa, prawa materialnego w stosunku do określonego indywidualnie podmiotu wiąże się nałożeniem na niego konkretnego obowiązku lub uprawnienia. Podjęte przez konkretny organ administracji publicznej działanie nie może być traktowane zawsze jako stwierdzenie bądź ewentualnie ustalenie danego obowiązku lub uprawnienia, albowiem obowiązki lub uprawnienia określone prawem powinny wypływać z określonego aktu lub czynności administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 kwietnia 2007 r. nie spełnia powyżej wymienionych wymogów i nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a. Pismo to miało na celu poinformowanie skarżącego o podjętych w jego sprawie do tej pory działaniach. W żaden sposób pismo to nie rozstrzygało o interesach skarżącego, w tym domniemanego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że postępowanie administracyjne, które decydowało w kwestii podnoszonej przez skarżącego w kolejnych pismach do Ministra, zostało rozstrzygnięte decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 1990 r. Ponadto w kolejno składanych pismach do Ministra Sprawiedliwości nie został zamieszczony wniosek o wznowienie tegoż postępowania administracyjnego. Żądania strony, co do ewentualnego wznowienia postępowania organ nie może domniemywać musi ono wynikać wprost z wniosku strony, chociażby z tego powodu, że uruchamia on procedurę nadzwyczajną w zakresie weryfikacji decyzji administracyjnych, a zatem jednym z podstawowych wymogów tego wniosku jest wyraźnie wskazanie podstawy na mocy, której strona domaga się wznowienia postępowania administracyjnego.

Wskazać również należy, że powołana przez skarżącego podstawa nieważności postępowania to art. 48 § 1 w związku z art. 379 pkt 4 K.p.c. Przepis ten reguluje podstawy do wyłączenia sędziego i stwierdzenia nieważności w postępowaniu przed sądem cywilnym a nie administracyjnym, zaś powoływane również w zażaleniu zarzuty naruszenia określonych przepisów kodeksu postępowania cywilnego nie zasługują na uwzględnienie, albowiem przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Konkludując należało stwierdzić, że zaskarżone przez skarżącego pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 kwietnia 2007 r. nie tylko nie jest decyzją administracyjną, ale nie jest także żadnym innym aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a., co tym samym oznacza, że pismo to miało wyłącznie charakter informacyjny, a zatem nie mogło ono stanowić przedmiotu kontroli sądu administracyjnego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 orzekł jak w sentencji postanowienia.