Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt III SAB/Lu 27/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę J. O. na bezczynności Wojewody Lubelskiego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że w złożonej skardze J. O. wniosła o zobowiązanie Wojewody Lubelskiego do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w trybie przepisu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz o orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania na rzecz Skarżącej od strony przeciwnej.
W odpowiedzi na ww. skargę Wojewoda Lubelski wniósł o odrzucenie skargi i wyjaśnił m. in., że skarżąca pismami z dnia 4 kwietnia 2012 r. oraz dnia 10 maja 2012 r. wniosła do organu nadzoru o stwierdzenie nieważności pism Wójta Gminy R. przedmiocie zawieszenia jej w pełnieniu obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół w B. Została poinformowana pismami z dnia 20 kwietnia 2012 r. i 28 maja 2012 r., że w odniesieniu do przedmiotowych pism Wójta Gminy brak jest podstaw do zastosowania środka nadzorczego w postaci w postaci rozstrzygnięcia nadzorczego, przedmiotowe pisma bowiem - jego zdaniem - nie są objęte jego nadzorem prawnym.
Wojewoda Lubelski podkreślił także, że w opisanym stanie faktycznym nie występuje jego bezczynność. Fakt niewydania żądanego przez skarżącą rozstrzygnięcia nadzorczego nie może być uznany za bezczynność organu nadzoru, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Sąd I instancji stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu skargi.
Przytaczając treść art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a." Sąd wskazał, że kontrola sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do zbadania, czy na organie administracyjnym ciążył obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności w ściśle określonej kwestii oraz czy w prawnie nakazanym terminie z obowiązku tego się wywiązał.
Sąd wskazał, iż przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2001 r. Nr 142 poz. 1591 z późn. zm., dalej u.s.g.) wprowadziły dwa odrębne systemy badania zgodności uchwał organów gminy z prawem. Jeden z nich określony w art. 91 u.s.g. to badanie zgodności uchwał organów gmin przez organy nadzoru, do których należą wojewodowie. To uprawnienie wojewody należy do jego władczych kompetencji, które realizuje bezpośrednio i w całości we własnym zakresie, niezależnie od tego, czy i od kogo wpłynął do niego wniosek o unieważnienie określonej uchwały organów gminy.
Podjęcie przez wojewodę stanowiska w tym przedmiocie sprowadza się, bądź to do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego lub udzielenia informacji o braku podstaw do jego wydania, kończące postępowanie nadzorcze przed wojewodą jako organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały w tym trybie.
Sąd stwierdził, że taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej, a zatem od pism wojewody o braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Organ nadzoru poinformował bowiem skarżącą pismami z dnia 20 kwietnia 2012 r. i 28 maja 2012 r., że w odniesieniu do przedmiotowych pism Wójta Gminy brak jest podstaw do zastosowania środka nadzorczego w postaci rozstrzygnięcia nadzorczego, tym samym kończąc postępowanie w sprawie wydania rozstrzygnięcia nadzorczego.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła J. O. Postanowienie zaskarżono w całości, zarzucając:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674 ze zm.) poprzez uznanie, iż Wojewoda Lubelski nie był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w stosunku do zarządzenia Wójta Gminy R. w przedmiocie zawieszenia skarżącej w pełnieniu obowiązków dyrektora szkoły, w sytuacji gdy nie ulega wątpliwości, iż zawieszenie dyrektora szkoły ma charakter kompetencji władczej związanej z wykonywaniem przez organ gminy publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, a tym samym przesłanki do stwierdzenia nieważności zarządzenia Wójta zostały spełnione, a ponadto przyjęcie przez Sąd koncepcji, iż Wojewoda Lubelski nie był uprawniony do kontroli decyzji Wójta w ramach swoich uprawnień nadzorczych przez to, że stanowisko Wójta było w formie pisma;
- naruszenie przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, podczas gdy oczywistym jest, iż sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, w tym do orzekania w sprawach skarg na bezczynność organów administracji, a ponadto poprzez uznanie, iż udzielenie jakiejkolwiek odpowiedzi przez organ jest równoznaczne z załatwieniem sprawy, co doprowadziło do bezzasadnego odrzucenia skargi skarżącej.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że kwestia, czy zawieszenie dyrektora szkoły jest sprawą z zakresu administracji publicznej z wszystkimi tego konsekwencjami, łącznie z ingerencją nadzorczą wojewody nie była i nie mogła być przedmiotem oceny Sądu i instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie rozpoznawał bowiem niniejszej skargi merytorycznie.
Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie organ nadzoru nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego, o którym mowa w art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), a jedynie poinformował skarżącą pismami z dnia 20 kwietnia 2012 r. i 28 maja 2012 r., że w odniesieniu do pism Wójta Gminy z dnia 8 listopada 2011 r. oraz z dnia 24 kwietnia 2012 r. brak jest podstaw do zastosowania środka nadzorczego w postaci rozstrzygnięcia nadzorczego.
W tym miejscu, należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy prowadzi się zawsze z urzędu, a nie na wniosek. A zatem decyzję co do celowość zastosowania omawianego środka nadzoru w konkretnej sprawie, pozostawiono wyłącznej kompetencji wojewody jako organowi nadzoru nad samorządem terytorialnym. Z kolei, pismo organu nadzoru zawiadamiające o braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w konkretnej sprawie, nie jest ani rozstrzygnięciem nadzorczym, ani żadną inną formą działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 1992 r. sygn. akt SAB/Wr oraz wyrok NSA z dnia 4 grudnia 1998 r. I SA 494/98 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W tej sytuacji, Sąd I instancji zasadnie uznał, że skarga do sądu administracyjnego na pismo Wojewody informujące o braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.