Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt: IV SAB/Gl 202/17 odrzucił skargę M.P. na bezczynność Wójta Gminy Ożarowice w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia przez organ informacji publicznej złożył M.P. w imieniu własnym, podczas gdy z wnioskiem z dnia 7 maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną wystąpiła [..], a we wniosku nie podano osoby, która w imieniu tego podmiotu podejmuje działania, wskazując jedynie, że odpowiedź należy przesłać na podany adres mailowy ([..] przyp. NSA). Zdaniem Sądu zaistniała podstawa do odrzucenia skargi, skoro wniósł ją podmiot nieuczestniczący w postępowaniu administracyjnym, ani podmiot ubiegający się o udostępnienie informacji publicznej.
Zaskarżając powyższe postanowienie w całości M.P. wniósł o zmianę postanowienia i umorzenie postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W skardze kasacyjnej zawarto zarzuty naruszenia:
- 1. art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 32 tej ustawy oraz w związku z art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez przyjęcie, że złożenie skargi przez osobę fizyczną posługującą się na etapie wniosku o udostępnienie informacji publicznej jedynie adresem e-mail nie daje podstaw dla potraktowania jej jako strony postępowania, co doprowadziło do odrzucenia skargi,
- 2. art. 149 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że do rozpoznania skargi na bezczynność konieczne jest wskazanie na etapie wniosku o udostępnienie informacji publicznej imienia i nazwiska wnioskodawcy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując odrzuceniem, nie zaś uwzględnieniem skargi na bezczynność, pomimo zaistnienia stanu bezczynności organu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wójt Gminy Ożarowice wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do przepisu art. 182 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Znajdując podstawy do zastosowania powyższego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt: IV SAB/Gl 202/17 na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że skarga ta nie jest uzasadniona.
Przypomnieć należy, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, że kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116).
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie argumentowano, że Sąd I instancji nie miał podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. błędnie uznając, że wnoszący skargę na bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku o udzielnie informacji publicznej nie był do tego uprawniony, gdyż nie był podmiotem składającym wniosek o udzielenie informacji publicznej. Zarzucono Sądowi I instancji, że niesłusznie uznał za konieczne do rozpoznania skargi na bezczynność organu w zakresie udzielenia informacji publicznej wskazanie we wniosku o udzielenie informacji publicznej imienia i nazwiska wnioskodawcy.
Zarzutów skargi kasacyjnej nie można uznać za słuszne. Jakkolwiek z powołanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1764) – dalej u.d.i.p. wynika, że prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.), a informacja publiczna udostępniania jest na wniosek, w tym także bez konieczności pisemnego złożenia wniosku, w przypadku gdy może być udostępniona niezwłocznie, to naruszeń tych przepisów nie można dopatrywać się w działaniu Sądu badającego konkretną skargę na bezczynność organu w udzieleniu informacji publicznej, pod względem formalnym. Ustalenia w każdym postępowaniu sądowym wymaga, czy skarga pochodzi od podmiotu uprawnionego do jej wniesienia. Zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi.
Nie ulega wątpliwości, że uprawnionym do wniesienia skargi na bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej będzie podmiot, który występował z żądaniem udzielenia informacji publicznej, jako ten, który domaga się od organu określonego działania (udzielenia informacji publicznej).
Z akt sprawy wynika, że wniosek dotyczący udostępnienia elektronicznie: wszystkich dokumentów będących w zasobach urzędu Gmina Ożarowice związanych ze sprawą [..] został skierowany z adresu [..] i nie został podpisany w jakikolwiek sposób.
Błędnie skarżący kasacyjnie wywodzi, że skoro wniosek o udzielenie informacji publicznej nie musi spełniać jakichkolwiek wymogów formalnych, to wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest możliwe bez wykazania, że pochodzi ona od podmiotu, który żądał udostępnienia informacji publicznej. Powszechne prawo do informacji publicznej, a więc i związana z tym odformalizowana procedura w zakresie wniosków o udostępnienie informacji publicznej umożliwiająca jak najszybszy i szeroki dostęp do informacji publicznej nie może być przenoszona na postępowanie sądowe w zakresie rozpoznawania skarg na bezczynność organów w udzieleniu informacji publicznej. Wnosząc skargę na bezczynność skarżący musi wykazać, że jest podmiotem, któremu informacji w terminie organ nie udzielił (w całości czy w części) zgodnie z żądaniem. Niedopuszczalne ze strony Sądu byłoby przyjęcie domniemania w zakresie właściwego kręgu stron postępowania.
Skarżący skierował wniosek o udzielenie informacji publicznej w sposób, który uniemożliwiał identyfikację, czy ustalenie, że to M.P. w imieniu własnym kierował wniosek o dostęp do informacji publicznej za pośrednictwem konta email:[..]. Sąd nie miał jakichkolwiek podstaw, mimo załączenia do skargi kopii zawartości korespondencji elektronicznej, że wnioskodawcą był M.P. Podany adres email sugeruje, że wnioskodawcą jest stowarzyszenie, zrzeszenie, organizacja społeczna (uwadze Naczelnego Sądu Administracyjnego nie uszło, że podany adres jest bardzo podobny do adresu pocztowego Stowarzyszenia [..] z siedzibą w P.: [..]).
Skarga kasacyjna nie podważa swoją argumentacją stanowiska Sądu o braku podstaw do uznania M.P. za wnoszącego wniosek o udzielenie informacji publicznej, skierowanego z adresu [..] i nie dowodzi błędnego zastosowania przepisów art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 32 tej ustawy oraz w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
Nie mógł być uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ustanawiający kompetencje do stwierdzenia przez Sąd bezczynności lub przewlekłego postępowania w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe postępowanie. Przepis ten nie był i nie mógł być stosowany przez Sąd, który skargę odrzucił w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem w oparciu o art. 184 p.p.s.a.