Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 732/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zwany dalej WSA lub Sądem I instancji, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. i K. W., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] września 2004 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego Kolegium z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], którą odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Pruszcz Gdański o zatwierdzeniu projektu podziału działki.
W uzasadnieniu WSA przedstawił następującą argumentacje faktyczną i prawną: ostateczną decyzją Wójta Gminy Pruszcz Gdański z dnia [...] czerwca 2001 r., nr [...] zatwierdzono projekt podziału działki nr[...], położonej w L., stanowiącej własność G. i W. R. A. i K. W. (sąsiedzi) wnieśli o stwierdzenie nieważności tej decyzji twierdząc, że decyzja Wójta narusza ich interes, gdyż nowe przeznaczenie działek po podziale uniemożliwi im prawidłowe nawożenie gruntów. Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania nieważnościowego, ponieważ wnioskodawcy, jako właściciele sąsiadujących gruntów, nie są stroną postępowania. Na skutek wniosku A. i K. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium utrzymało w mocy własną decyzję.
W skardze A. i K. W. zarzucili organowi błędną interpretację art. 28 k.p.a. twierdząc, iż przysługuje im status strony i mogą domagać się stwierdzenia nieważności decyzji dokonującej niekorzystnego dla nich podziału działki sąsiadującej z ich nieruchomością.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA stwierdził, że na etapie rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] marca 2004 r., dwóch członków składu orzekającego Kolegium podlegało wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., gdyż brali udział w przy wydawaniu zaskarżonej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzji. Do wniosku takiego mają zastosowanie odpowiednio przepisy o wyłączeniu członka organu kolegialnego, który brał udział w sprawie w niższej instancji. Naruszenie przepisów o wyłączeniu członka organu skutkuje wadą decyzji powodującą jej uchylenie.
W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku zaskarżyło powyższy wyrok w całości, formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie zachodzi przyczyna określona w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., a także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 24 § 1 pkt 5, art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, że członkowie samorządowego kolegium odwoławczego rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy działają jako organ wyższej instancji nad samorządowym kolegium odwoławczym rozpatrującym sprawę po raz pierwszy. Na tej podstawie sformułowany został wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, przy zasądzeniu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Uzasadniając podstawy i wnioski wskazano na błędny zdaniem Kolegium pogląd, że zachodziła podstawa do wyłączenia dwóch członków organu, gdyż art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. dotyczy udziału członka organu kolegialnego w dwóch różnych instancjach, a o takich nie można mówić w przypadku środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, określony w art. 127 § 3 k.p.a. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest środkiem dewolutywnym, a zatem nie można do niego stosować odpowiednio przepisów o odwołaniach w zakresie zapobiegającym udziałowi tych samych osób w orzekaniu w obydwu instancjach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do przepisu art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw.
Zagadnienie wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego na etapie rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Trybunału Konstytucyjnego.
W uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. II GPS 2/2006 (ONSAiWSA 2007/3 poz.
61) przyjęto, że artykuł 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 tego kodeksu.
Stanowisko to znalazło potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. P 57/07 wydanego w sprawie zainicjowanej pytaniem prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku tym stwierdził, że art. 127 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji RP. Równocześnie rozstrzygnięto, że – zgodnie ze standardami konstytucyjnymi – członek organu kolegialnego nie może brać udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli już orzekał w postępowaniu zakończonym zaskarżonym takim wnioskiem rozstrzygnięciem.
Jakkolwiek wyrok WSA wydano zarówno przed uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, to niewątpliwie Sąd ten miał tytuł aby z art. 24 § 1 pkt 5, art. 27 i art. 127 § 3 k.p.a. wywieść, w drodze wykładni odpowiadającej wymogom konstytucyjnym, zakaz równoczesnego brania udziału tych samych dwóch osób w wydawaniu postanowień Kolegium z 15 marca 2004 r. i z dnia 2 września 2004r. Z tych względów zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5, art. 27 i art. 127 § 3 k.p.a. uzasadniony brakiem dewolutywności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest nieusprawiedliwiony.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.