Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1315/07, oddalił skargę K. B. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], w przedmiocie dodatkowego uposażenia rocznego.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Szef Dyżurnej Służby Operacyjnej Sił Zbrojnych RP decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 3, art. 95 pkt 1, 2, 3, 4 i 5 w zw. z art. 83 ust. 1, 2 i 5, art. 97, art. 87 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) w zw. z art. 104 § 1 K.p.a., przyznał zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 marca 2007 r. K. B. następujące należności:
- odprawę w wysokości 600% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby w wysokości 34.301,40 zł;
- świadczenie pieniężne wypłacane co miesiąc przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby w wysokości 5.716,90 zł;
- ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane 106 dni urlopu w tym: 14 dni urlopu wypoczynkowego za 2005 r., 26 dni urlopu wypoczynkowego i 20 dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego za 2006 r. oraz 26 dni urlopu wypoczynkowego i 20 dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego za 2007 r. w kwocie 27.545,16 zł;
- dodatkowe uposażenie roczne w wysokości proporcjonalnej do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych, za które wypłacono uposażenie, tj. 3/12 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby za 2007 r. w kwocie 1.429,23 zł;
- gratyfikację urlopową niewykorzystaną w roku zwolnienia ze służby w kwocie 2.184,00 zł;
- ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska.
Od pkt 4 opisanej decyzji K. B. wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 95 pkt 3 w związku z art. 83 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W konsekwencji stwierdził, iż jego zdaniem żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej powinien otrzymać pełne uposażenie roczne.
Szef Sztabu Generalnego WP decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], utrzymał w mocy pkt 4 zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji podał, iż przepis art. 83 ust. 2 cyt. ustawy ma charakter specjalny w stosunku do normy zawartej w art. 95 pkt 3 ustawy. Zatem uposażenie dodatkowe wypłaca się proporcjonalnie do liczby miesięcy pełnionej służby, a w 2007 r. wyżej wymieniony żołnierz pełnił ją trzy miesiące.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o stwierdzenie jej nieważności i jej uchylenie, zarzucając naruszenie prawdy obiektywnej i niezałatwienie sprawy mając na względzie słuszny interes społeczny i słuszny interes obywatela (art. 7 K.p.a.), poprzez nieprzyznanie dodatkowego uposażenia rocznego w pełnej wysokości. W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumenty wskazane w odwołaniu od pkt 4 decyzji organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
W uzasadnieniu wyroku wskazał, iż zgodnie z treścią art. 95 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje m.in. dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Wysokość tego uposażenia określa art. 85 cyt. ustawy, który stanowi, że żołnierz zawodowy pełniący zawodową służbę wojskową przez okres całego roku kalendarzowego nabywa prawo do dodatkowego uposażenia rocznego w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Oznacza to, że uposażenie dodatkowe w pełnej wysokości przysługuje żołnierzowi, który pełnił zawodową służbę wojskową przez cały rok. Natomiast w sytuacji, gdy pełnił on służbę przez część roku, to stosownie do treści art. 83 ust. 2 dodatkowe uposażenie roczne przysługuje w wysokości proporcjonalnej do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych, za które wypłacono żołnierzowi uposażenie.
Natomiast w świetle art. 83 ust. 5 zdanie drugie tej ustawy – w przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej w trakcie roku kalendarzowego, podstawę obliczenia dodatkowego uposażenia rocznego stanowi uposażenie należne żołnierzowi w ostatnim dniu pełnienia służby.
W rozpoznawanej sprawie skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 marca 2007 r. i otrzymał dodatkowo uposażenie roczne za 2006 r. w pełnej wysokości oraz uposażenie roczne za 2007 r. w wysokości 3/12 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należne w ostatnim dniu pełnienia służby. Sąd pierwszej instancji nie podzielił poglądu skarżącego, że jako żołnierz zwolniony miał prawo do dodatkowego uposażenia rocznego za 2007 r. w pełnej wysokości, a nie w wysokości proporcjonalnej.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K. B. reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie norm prawa materialnego:
- naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 83 ustawy pragmatycznej;
- rażące naruszenie art. 95 pkt 3 ustawy poprzez przyznanie świadczenia w postaci dodatkowego uposażenia rocznego, w wymiarze proporcjonalnym;
- naruszenie art. 6 K.p.a., który wyraźnie stwierdza, że organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa, czyli o obowiązkach i uprawnieniach obywateli mogą decydować wyłącznie przepisy ustawowe, to jest przepisy zawarte w aktach o randze ustawy lub w aktach wydanych na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego.
- obrazę dyspozycji art. 7 K.p.a poprzez pominięcie słusznego interesu skarżącego.
Wskazując na powyższą podstawę wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W ocenie autora skargi kasacyjnej, w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny powinien rozważyć możliwość przedstawienia składowi poszerzonemu pytania prawnego następującej treści:
"Czy w sytuacji wyraźnego określenia prawa żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej do dodatkowego uposażenia rocznego, określonego w art. 95 pkt 3 ustawy – Sąd pierwszej instancji mógł przyjąć dowolną interpretację organu drugiej instancji o nadrzędności art. 83 ustawy nad art. 95 ustawy i to w przypadku braku delegacji, upoważnienia ustawowego (art. 6 K.p.a.) w zakresie wysokości tego szczególnego świadczenia, związanego ze zwolnieniem ze służby, a nie dalszego jej pełnienia. Czy też rację ma mój mocodawca który wyraźnie rozróżnia dwa podmioty, których dotyczy ustawa pragmatyczna, tj. żołnierza zawodowego pełniącego służbę (art. 83 ustawy) oraz żołnierza zawodowego zwolnionego ze służby (art. 95 ustawy)?" Tylko takie zrozumienie różnicy wskazuje bowiem na zasadność roszczenia skarżącego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, iż ustawa rozróżnia uprawnienie żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową i żołnierzy zwolnionych w tej służby. Jego zdaniem brzmienie art. 95 pkt 3 cyt. ustawy dotyczy żołnierza zzwolnionego z zawodowej służby wojskowej, któremu przysługuje uprawnienie do otrzymania dodatkowego uposażenia rocznego, a więc w pełnej wysokości.
Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas wyrażone stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej ustawy, tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Istota tej sprawy sprowadza się do wyjaśnienia, czy w świetle art. 95 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej ma prawo do dodatkowego uposażenia rocznego za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby, w pełnej wysokości, czy też stosownie do art. 83 ust 2 tej ustawy w wysokości proporcjonalnej do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych za które wypłacono mu uposażenie.
Rozstrzygnięcie tego zagadnienia poprzedzić należy analizą przepisów regulujących to uprawnienie – ustawą z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie przyznawania żołnierzom dodatkowego uposażenia rocznego (Dz. U. Nr 108, poz. 1146).
Zgodnie z art. 83 ust. 1 cyt. ustawy, żołnierz zawodowy pełniący zawodową służbę wojskową przez okres całego roku kalendarzowego nabywa prawo do dodatkowego uposażenia rocznego w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym.
Natomiast stosownie do art. 83 ust. 2 tej ustawy w razie pełnienia przez żołnierza zawodowego służby przez część roku kalendarzowego, dodatkowe uposażenie roczne przysługuje z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w wysokości proporcjonalnej do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych, za które żołnierzowi wypłacono uposażenie.
W myśl art. 83 ust. 5 powołanej ustawy, dodatkowe uposażenie roczne wypłaca się nie później niż w okresie pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje to uposażenie, przyjmując za podstawę jego obliczenia uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne w dniu 31 grudnia roku kalendarzowego, za który uposażenie przysługuje. W przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej w trakcie roku kalendarzowego, podstawę obliczenia dodatkowego uposażenia rocznego stanowi uposażenie należne żołnierzowi w ostatnim dniu pełnienia służby.
Analiza tych przepisów nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że uprawnienie do otrzymania dodatkowego uposażenia rocznego w pełnej wysokości przysługuje wyłącznie żołnierzowi, który pełnił zawodową służbę wojskową przez cały rok kalendarzowy, a pełniący służbę przez część roku nabywa prawo jedynie do części takiego świadczenia. Zasada ta dotyczy również żołnierzy zwalnianych z zawodowej służby wojskowej, którzy zgodnie z art. 95 pkt 3 powołanej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych są uprawnieni do otrzymania dodatkowego uposażenia rocznego za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pogląd, że skoro ustawa rozróżnia świadczenia przyznawane żołnierzom zawodowym pełniącym służbę oraz żołnierzom zawodowym ze służby zwolnionym, to kwestia proporcjonalności dodatkowego uposażenia rocznego dotyczyłaby tylko pierwszej z wymienionych grup żołnierzy zawodowych, natomiast żołnierze wskazani w drugiej grupie mieliby prawo do tego uposażenia w pełnej wysokości niezależnie od liczby miesięcy kalendarzowych pełnionej służby – jest błędy, gdyż nie znajduje uzasadnienia w treści omawianych przepisów ustawy.
Gdyby bowiem wolą ustawodawcy było zróżnicowanie uprawnień żołnierzy zawodowych i uprzywilejowanie żołnierzy zwolnionych ze służby w ten sposób, że mieliby oni prawo do otrzymania dodatkowego uposażenia rocznego w pełnej wysokości, niezależnie od liczby miesięcy kalendarzowych pełnionej służby, to niewątpliwie w przepisie art. 95 pkt 3 cyt. ustawy zawarłby taką regulację.
Wskazać należy, że przepisy dotyczące m.in. należności żołnierzy zawodowych, w tym dodatkowego uposażenia rocznego, muszą być interpretowane i stosowane zgodnie z ich brzmieniem. W drodze wykładni nie jest dopuszczalne wprowadzanie do stosowanego przepisu treści normatywnej, której on nie zawiera.
A zatem w świetle art. 95 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w trakcie roku kalendarzowego przysługuje dodatkowe uposażenie roczne w wysokości proporcjonalnej do liczby miesięcy kalendarzowych, w których pełnił służbę, za które przysługiwało mu uposażenie miesięczne w pełnej wysokości (art. 83 ust. 2), zaś podstawę jego obliczenia stanowi uposażenie należne mu w ostatnim dniu pełnienia służby (art. 83 ust. 5 tej ustawy).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia prawa materialnego za bezzasadny i podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Mając na uwadze omówione wyżej kwestie, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela sygnalizowanej przez kasatora potrzeby zwracania się do przedstawienia wskazanego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia przez skład poszerzony tego Sądu.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.