Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 października 2013r. sygn. akt II SA/Wa 230/13 oddalił skargę J.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.), art. 3 w zw. z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203), utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2012 r. nr [...], którą odmówił przyznania J.S. statusu weterana poszkodowanego.
W uzasadnieniu decyzji podał, że wypadek, któremu uległ J.S. w dniu [...] 2003 r., opisany w protokole powypadkowym z dnia [...] 2003 r. nr [...], sporządzonym przez Polski Kontyngent Wojskowy [...] i w protokole powypadkowym z dnia [...] 2003 r. nr [...], sporządzonym przez Dowództwo [...] nie spełnia kryteriów wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa, określonego w art. 4 pkt 15 lit. a-c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Wskazał, że fakt zaistnienia wypadku nie stanowi samoistnej przesłanki do przyznania statusu weterana poszkodowanego, albowiem zdarzenie to musi powstać w okolicznościach ściśle określonych w ustawie.
Zgodnie z treścią powołanego przepisu, wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa jest zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa oraz innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
Jednocześnie organ wyjaśnił, że definicję "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa" podejmowanymi bezpośrednio w realizacji celów, dla których została powołana misja, wprowadzono do ustawy o weteranach działań poza granicami państwa w celu odróżnienia od pojęcia " wypadku" określonego w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.).
W ocenie Ministra Obrony Narodowej, zdarzenie z dnia [...] 2003 r., w którym J.S. doznał uszczerbku na zdrowiu, jest wypadkiem niemającym bezpośredniego związku z działaniami prowadzonymi w celu wykonywania zadań, dla których powołano i wysłano żołnierzy Polskiego Kontyngentu Wojskowego [...]. Nie mieści się zatem w definicji "wypadku" określonego w cyt. art. 4 pkt 15 lit a-c powołanej ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. W sprawie nie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie J.S. statusu weterana poszkodowanego.
Organ dodatkowo podał, że wyżej wymieniony z tytułu będącego następstwem tego zdarzenia uszczerbku na zdrowiu, na podstawie ustawy o świadczeniach odszkodowawczych, przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, otrzymał odszkodowanie.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, podnosząc zarzut błędnej interpretacji przepisów, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie. Zarzucił, że wypadek, któremu uległ, nie jest innym działaniem pozostającym w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań, mimo że do wypadku doszło w związku z działaniami poza granicami państwa, w czasie wykonywania przez skarżącego obowiązków służbowych, a nie w czasie wolnym od służby oraz nie stwierdzono naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
W ocenie skarżącego, z ustawy o weteranach działań poza granicami państwa wynika, iż każde działanie żołnierza na misji zagranicznej pozostaje w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań, tym bardziej, że art. 6 tej ustawy precyzuje, komu nie przysługuje status weterana i weterana poszkodowanego.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że zgodnie z art. 2 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, weteranem działań poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem", może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach: 1) misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub zapewniania bezpieczeństwa państwa, nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni;
2) grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, łącznie przez okres nie krótszy niż 60 dni. Natomiast, stosownie do art. 3 cytowanej ustawy, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem poszkodowanym", może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie jest niesporne, że skarżący w okresie od dnia [...] 2002 r. do dnia [...] 2003 r. uczestniczył w działaniach poza granicami państwa w Polskim Kontyngencie Wojskowym [...] na stanowisku [...], a od dnia [...] 2003 r. – [...]. W dniu [...] 2003 r. podczas drogi z miejsca zakwaterowania do miejsca pełnienia służby, przed wejściem do Sztabu poślizgnął się na oblodzonej powierzchni drogi i upadając doznał urazu lewego stawu skokowego. Uszczerbek na zdrowiu, spowodowany tym wypadkiem, został określony na 8%. W związku z uznaniem, iż był to wypadek pozostający w związku ze służbą wojskową, z tytułu doznanego uszczerbku przyznano mu odszkodowanie w wysokości [...] zł.
Wskazał, że istota sporu między stronami dotyczy kwalifikacji tego wypadku i określenia, czy mieści się on w definicji wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa. Ustalenie tej okoliczności ma bowiem wpływ na uzyskanie, bądź nie, przez skarżącego statusu weterana poszkodowanego.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie analiza treści art. 4 pkt 15 lit. a-c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa prowadzi do wniosku, że wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa to takie zdarzenie nagłe i zewnętrzne, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało w sytuacjach w nim wskazanych. Przy czym zauważyć należy, iż definicja "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa" została wprowadzona do ustawy w celu odróżnienia tego wypadku od wypadku, określonego w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. Niewątpliwie wypadek, określony w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa ma postać kwalifikowaną w stosunku do wypadku, o którym mowa w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r.
W rozpoznawanej sprawie strony różnią się co do rozumienia zawartego w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa określenia "innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza". Dla wyjaśnienia tego pojęcia istnieje potrzeba dokonania jego wykładni, aby zrozumieć je zgodnie z treścią nadaną mu przez prawodawcę (por. M. Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki". Warszawa 2008, Wydawnictwo Lexis Nexis, str. 61 i nast.). Wykładnia prawa jest dokonywana wedle utrwalonych reguł i kryteriów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1685/11 (publ. http://cbois.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, że prymat wykładni gramatycznej można zachować tylko w odniesieniu do przepisów sformułowanych w sposób niebudzący wątpliwości z punktu widzenia potocznie i powszechnie stosowanego języka oraz tylko wówczas, gdy ten sposób wykładni daje wynik niekolidujący z wynikami innych metod. Zatem tylko wówczas poprzestanie na językowym ich wyłożeniu byłoby uzasadnione, bo wtedy znaczenie przepisów na gruncie językowym byłoby dla wszystkich jednoznaczne.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skoro w niniejszej sprawie pojawiły się różne wersje rozumienia omawianego zwrotu dla ustalenia jego sensu i znaczenia, należy odwołać się do wykładni celowościowej. Przy dokonywaniu tego procesu wskazówkę może stanowić uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa (Sejm RP VI kadencji, nr druku 3754), w którym podano, że projekt szanuje normę wynikającą z art. 19 Konstytucji RP, nakazującą zagwarantowanie stosownych uprawnień weteranom walk o niepodległość. Stąd też zakłada przyznanie uprawnień dla weteranów poszkodowanych w wyniku działań bojowych, bądź działań skierowanych przeciwko tym weteranom. Weterani ci, z narażeniem zdrowia, a bardzo często również życia, wypełniali i wypełniają nadal postawione przed nimi zadania poza granicami państwa, tak aby pomóc w utrzymaniu pokoju na świecie, którego stabilność jest gwarantem pokoju dla Rzeczypospolitej Polskiej.
Dlatego uzasadnionym jest, aby weteranom poszkodowanym pomóc w powrocie do pełnej kondycji fizycznej i psychicznej, po ranach doznanych w trakcie pełnionej służby (odbywanej pracy) na rzecz pokoju. Ważne jest, aby za swoje poświęcenie i trud nie zostali odsunięci na margines życia społecznego z powodu posiadanego kalectwa. Dlatego też podstawowym celem projektu ustawy jest przywrócenie ich do normalnego funkcjonowania w społeczeństwie. Będzie to możliwe przez udzielenie dodatkowej pomocy zdrowotnej, w tym wsparcia psychologicznego, pomocy w podniesieniu kwalifikacji zawodowych w postaci podniesienia poziomu wykształcenia lub jego zmiany, czy też przyznanie dodatkowego wsparcia finansowego, często koniecznego na zakup drogich leków, bądź dostosowania mieszkania (domu) do potrzeb osób niepełnosprawnych.
Nie można zapominać o tym, że świat weteranów poszkodowanych po powrocie do domu uległ całkowitym zmianom, ich plany życiowe, związane zarówno z dalszą drogą zawodową, jak również rodziną, często legły w gruzach. Wszystko trzeba budować od nowa i tylko od zakresu wsparcia zewnętrznego zależy, w jakim stopniu ta odbudowa może się dokonać.
W uzasadnieniu projektu jako jeden z celów proponowanego rozwiązania wskazano zapewnienie pomocy w przystosowaniu do życia i pracy osobom poszkodowanym. Odnosząc się do art. 3 w/w ustawy, wyjaśniono, że o status weterana poszkodowanego będzie mogła ubiegać się osoba, która brała udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa i doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadania lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których osoba została poszkodowana w wyniku np. wybuchu miny pułapki lub zachorowała na chorobę, występującą tylko w rejonie działania misji, czy kontyngentu (np. choroby tropikalne). Nie przewiduje się możliwości nadania statusu weterana poszkodowanego osobie ewakuowanej do kraju z innych powodów medycznych, niezwiązanych z wypadkiem lub chorobą nabytą w rejonie działania poza granicami państwa.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z powyższego wynika, że wolą ustawodawcy było przyznanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem działań mających bezpośredni związek z wykonywaniem zadań, dla wypełnienia których została powołana misja, kontyngent. Samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakiejkolwiek przyczyny, pozostającej bez związku z realizacją celów misji kontyngentu, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego.
Z uzasadnienia projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa jednoznacznie wynika, że ustawodawca dążył do wyróżnienia i docenienia osób, które narażają swoje życie i zdrowie, mają bezpośredni kontakt z wydarzeniami i sytuacjami, do których nie dochodzi w warunkach pokojowych i które w wyniku tych wydarzeń i sytuacji doznają uszczerbku na zdrowiu. Dlatego też szersze, zaproponowane przez skarżącego, określenie podmiotów uprawnionych do przyznania przedmiotowego statusu, doprowadziłoby do zmiany charakteru tego uprawnienia – na równi traktowano by osoby podejmujące działania bojowe, czy też osoby, których te działania dotykają, bądź np. chorujące na choroby występujące tylko w rejonie działania misji, czy kontyngentu, które znalazły się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia oraz osoby, które co prawda biorą udział w działaniach poza granicami państwa, jednak w chwili wypadku pozostają poza zagrożeniami wiążącymi się z charakterem misji.
Podkreślić należy, iż ustawodawca osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku, który nie mieści się w definicji z art. 4 pkt 15 lit a-c ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa, zagwarantował odpowiednią ochronę ustawą o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. W tym przypadku skarżący, w związku z uszczerbkiem na zdrowiu pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej otrzymał jednorazowe odszkodowanie.
Sąd pierwszej instancji uznał, że powyższe uprawnia do stwierdzenia, iż wypadek, któremu uległ skarżący, tj. poślizgnięcie się na oblodzonej powierzchni drogi i w konsekwencji doznanie urazu lewego stawu skokowego, nie mieści się w definicji wypadku z art. 4 pkt 15 lit a-c ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa. Skarżący nie działał bowiem w sytuacji bezpośredniego zagrożenia, związanego z realizacją zadań Polskiego Kontyngentu Wojskowego. Minister Obrony Narodowej prawidłowo ocenił, że status weterana poszkodowanego mu nie przysługuje. Zasadnie przyjął, że opisany w protokole powypadkowym wypadek skarżącego jest "zwykłym" wypadkiem, który nie ma bezpośredniego związku z działaniami prowadzonymi w celu wykonania zadań, dla których powołano i wysłano z Polski Kontyngent Wojskowy. Czyni to zarzuty skargi niezasadnymi.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.S., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 3 i 4 pkt 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203).
Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania kasacyjnego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że organ bezpodstawnie uznał, iż wypadek, któremu uległ skarżący, nie jest innym działaniem pozostającym w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań, mimo że do wypadku doszło w związku z działaniami poza granicami państwa, w czasie wykonywania przez skarżącego obowiązków służbowych, a nie w czasie wolnym od służby oraz nie stwierdzono naruszenia przez skarżącego przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Wskazał, że wszelkie działania prowadzone przez logistykę i sztab Polskiego Kontyngentu Wojskowego miały na celu wykonanie wszelkich niezbędnych czynności poczynając od ich zaplanowania, poprzez realizację i ich zabezpieczenia w całości jako jednego zwartego zadania, określonego etatem PKW [...].
W ocenie autora skargi kasacyjnej, z przepisów powołanej ustawy wyraźnie wynika, że każde działanie żołnierza na misji zagranicznej pozostaje w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań, a stwierdzenia przeciwne winny być szczegółowo uzasadnione, co w wypadku skarżącego nie miało miejsca. W szczególności powinno się wykazać jakie okoliczności konkretnego zdarzenia i dlaczego powodują "zerwanie bezpośredniości", tym bardziej, że art. 6 cyt. ustawy wyraźnie precyzuje komu nie przysługuje status weterana i weterana poszkodowanego. Sposób dokonania wykładni przez Sąd pierwszej instancji ignoruje de facto istnienie art. 4 pkt 15 lit. c cyt. ustawy, wskazując, że przyznanie statusu weterana poszkodowanego można jedynie uzyskać w warunkach określonych w art. 4 a i b tej ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Istota podniesionego przez autora skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który dokonując wykładni art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa uznał, że wypadek, któremu uległ J.S., nie wyczerpuje definicji wypadku określonego w tym przepisie, ponieważ zdarzenie to nie pozostaje w bezpośrednim związku z innymi działaniami wykonywanymi przez żołnierza w ramach powierzonych zadań. W konsekwencji stwierdził, że organ prawidłowo odmówił skarżącemu przyznania statusu weterana poszkodowanego, określonego w art. 3 cyt. ustawy.
Stosownie do treści art. 3 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze.
Do przyznania żołnierzowi statusu weterana poszkodowanego na podstawie art. 4 pkt 15 lit. c cyt. ustawy konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: wypadek musi mieć charakter nagły, zostać wywołany przyczyną zewnętrzną, spowodować uszczerbek na zdrowiu, zaistnieć podczas lub w bezpośrednim związku z działaniami związanymi z wykonywaniem innych zadań przez żołnierza, niż opisane w art. 4 pkt 15 lit. a i b.
W rozpoznawanej sprawie, zawarte w powołanym przepisie ustawy wskazanie na bezpośredni związek wypadku z wykonywanymi zadaniami oznacza, że wypadek jest następstwem realizacji przez żołnierza wyznaczonych zadań, dla których wysłano Polski Kontyngent Wojskowy do [...]. Specyfika tych zadań jest odmienna od normalnych, zwykłych obowiązków służbowych żołnierzy i niesie ze sobą realne zagrożenie dla ich życia i zdrowia. Nie oznacza to jednak, że każdy wypadek, jakiemu uległ żołnierz tego Kontyngentu pozostawał w związku z zadaniami realizowanymi przez ten Kontyngent. Niewątpliwie zadania wykonywane przez żołnierzy tego Kontyngentu miały charakter szczególny i tę cechę należy traktować jako kryterium kwalifikacji określonego zdarzenia jako wypadku w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c omawianej ustawy. Nie chodzi tu bowiem o każdy wypadek związany z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych doznany przez żołnierza wykonującego zadania poza krajem, ale o wypadek pozostający w ścisłym związku z zadaniami realizowanymi w ramach Kontyngentu.
Zauważyć należy, iż ustawodawca, definiując w art. 4 pkt 15 lit. a-c powołanej ustawy pojęcie wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa, wskazuje opisane w nim działania, które są charakterystyczne dla czasu wojny (uderzenie na przeciwnika, odparcie jego uderzeń, zamach). Oznacza to, że dokonując wykładni art. 4 pkt 15 lit. c omawianej ustawy, w tym kontekście, wypadkiem będzie tylko takie zdarzenie, które jest bezpośrednio związane z realizacją konkretnych zadań kontyngentu. Tym samym uznać należy, że w sytuacji, gdy wypadek żołnierza nastąpił w ramach zwykłego wykonywania przez niego zadań służbowych, bez związku ze szczególnym charakterem zadań realizowanych przez kontyngent, to sam fakt, iż wypadek miał miejsce poza granicami kraju, nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że zdarzenie jest wypadkiem, o którym mowa w powołanym przepisie cyt. ustawy.
Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, za wypadek uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które zaszło podczas lub w związku: z wykonywaniem obowiązków służbowych, lub poleceń przełożonych (pkt 1), albo z wykonywaniem czynności w interesie służby wojskowej, nawet bez polecenia przełożonych (pkt 2); z ratowaniem ludzi z grożącego niebezpieczeństwa albo ratowaniem mienia przed zniszczeniem lub zagarnięciem (pkt 3); z udziałem w pościgu lub ujęciu osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa albo ochroną innych osób przed napaścią (pkt 4); z odbywaniem drogi do miejsca i z miejsca wykonywania czynności określonych w pkt 1 i 2 (pkt 5).
W niniejszej sprawie jest niesporne, że skarżący uczestniczył w działaniach poza granicami państwa w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...] w okresie od dnia [...] 2002 r. do dnia [...] 2003 r. oraz że w dniu [...] 2003 r., podczas drogi z miejsca zakwaterowania do miejsca pełnienia służby, przed wejściem do Sztabu wskutek poślizgnięcia się na oblodzonej powierzchni drogi upadając doznał urazu lewego stawu skokowego. Niewątpliwie do wystąpienia tego zdarzenia w żaden sposób nie przyczyniły się jakiekolwiek działania prowadzone przez Polski Kontyngent Wojskowy na terenie [...]. Dla jego zaistnienia nie miał znaczenia fakt pobytu J.S. poza granicami państwa. Wypadek ten nie pozostawał zatem w związku funkcjonalnym z zadaniami, jakie zostały postawione przed żołnierzami w/w Kontyngentu. Brak ten nie pozwalał uznać zdarzenia skarżącego za wypadek, o którym mowa w art. 4 pkt 15 lit. c powołanej ustawy i przyznać mu w oparciu art. 3 tej ustawy status weterana poszkodowanego.
Upadek skarżącego na oblodzonej drodze poza granicami państwa nie pozostaje w jakimkolwiek związku z "innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań" przez Polski Kontyngent Wojskowy na terenie [...]. Mógł nastąpić wszędzie, w każdym, nie tylko w oblodzonym miejscu i w czasie pełnienia służby wojskowej. Zdarzenie to mieści się natomiast w pojęciu wypadku, o którym mowa w art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową i skarżący z tytułu uszczerbku będącego następstwem upadku odszkodowanie otrzymał.
Zauważyć należy, iż cytowany już art. 3 omawianej ustawy wyraźnie określa, kto może być "weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa". Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że uszczerbek na zdrowiu wskutek tego wypadku musi nastąpić w wyniku działań, dla realizacji których utworzono kontyngent. Działania te należy pojmować jako przyczynę powodującą wypadek i wywołującą uszczerbek. Chodzi zatem o konkretne czynności składające się na zadania kontyngentu i służące realizacji postawionych przed nim celów.
W rozpoznawanej sprawie, o wypełnieniu działań Polskiego Kontyngentu Wojskowego na terenie [...] nie stanowi jakiekolwiek zachowanie (zdarzenie), które doprowadziło do wypadku skarżącego, ale tylko takie, które nie wystąpiłoby, gdyby skarżący nie wypełniał w tym momencie zadań w ramach tego Kontyngentu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując wykładni art. 4 pkt 15 lit. a-c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa prawidłowo odwołał się do uzasadnienia jej projektu. Powszechnie przyjmuje się, że weteran to osoba biorąca udział w konkretnych operacjach, która z racji doznanych szkód zasługuje na szczególne uhonorowanie i której przysługują z tego tytułu szczególne uprawnienia. Gdyby zamiarem ustawodawcy było jednakowe traktowanie wszystkich żołnierzy pełniących służbę poza granicami kraju, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu bez względu na przyczyny wypadku, wówczas niepotrzebne byłoby definiowanie wypadku w sposób opisowy wynikający z art. 4 pkt 15 lit. a-c cyt. ustawy. Wystarczyłoby bowiem posłużenie się określeniem, zgodnie z którym wypadkiem jest każde wywołane przyczyną zewnętrzną, nagłe zdarzenie, powodujące uszczerbek na zdrowiu żołnierza pełniącego służbę w ramach kontyngentu poza granicami państwa.
Ponadto zauważyć należy, iż omawiana ustawa różnicuje pojęcie weterana działań poza granicami państwa (art.
2) od pojęcia weterana poszkodowanego w działaniach poza granicami państwa (art. 3). Uzasadnione wydaje się wyrażenie poglądu, że szersze uprawnienia przysługujące weteranowi poszkodowanemu w stosunku do uprawnień weterana mają rekompensować szkody doznane przez żołnierza w wyniku działań bojowych lub nawet szeroko pojętych działań stabilizacyjnych, podejmowanych w warunkach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 200, art. 204 pkt 1, art. 209 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).