Postanowienie NSA z 3 października 2006 r., I OSK 372/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 3 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. R.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt IV SA/Wr 651/05

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska /spr./, Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka, Jolanta Sikorska
Kamil Wertyński protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi C. R. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utworzenia stałego zasobu mieszkaniowego gminy

Sentencja

1. oddala skargę kasacyjną
2. przyznaje adwokatowi K. L. od Skarbu Państwa kwotę 120 zł.(sto dwadzieścia) plus kwotę 26,40 zł. (dwadzieścia sześć 40/100) jako 22 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt IV SA/Wr 651/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę C. R. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utworzenia stałego zasobu mieszkaniowego Gminy [...]. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że gminie przysługuje prawo własności i inne prawa majątkowe (art. 165 ust. 1 Konstytucji RP) i podmioty mienia komunalnego samodzielnie decydują o przeznaczeniu i sposobie wykorzystania swojego majątku (art. 45 ustawy o samorządzie gminnym) i podkreślił, że jednolite ujęcie prawa własności (art. 140 kc) przemawia za tym, że gminie jak każdemu właścicielowi przysługuje autonomia korzystania i dysponowania dobrami majątkowymi. Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawy leżące w kognicji sądów administracyjnych to takie, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, zaś zarządzenie Prezydenta wykonuje uchwałę Rady Miejskiej w sprawie zasad sprzedaży lokali mieszkalnych, użytkowych i garaży stanowiących własność Gminy [...], wymieniając budynki, w których lokale docelowo przeznaczone są na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych przez najem i wobec tego zarządzenie to wywołuje bezpośrednio skutki cywilnoprawne wyłączając lokale ze sprzedaży, a zatem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego – uznał Wojewódzki Sąd.

Skargę kasacyjną od tego postanowienia wniósł C. R. (mieszkaniec jednego z budynków wymienionego w tym Zarządzeniu), reprezentowany przez adwokata z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu i zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 140 w zw. z art. 57 kc poprzez przyjęcie, iż wyłączenie określonego dobra z obrotu cywilnoprawnego stanowi wyraz uprawnień właścicielskich Gminy Miejskiej [...] w sytuacji, gdy prawidłowe zastosowanie powołanej wyżej normy przesądza o tym, że Gmina działała w ramach przysługującego jej imperium jako organ władzy publicznej, skoro poprzez zaskarżone zarządzenie władczo i jednostronnie wywołała ona skutki, które byłyby niedopuszczalne dla uczestników obrotu cywilnoprawnego;
2. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik, tj. art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na skutek przyjęcia, że o rzekomo cywilnoprawnym charakterze niniejszej sprawy przesądzają wyłącznie materia oraz skutki zaskarżonego zarządzenia, gdy tymczasem zgodnie z powołaną normą o charakterze sprawy decyduje również kryterium materialnoprawne, a więc treść oraz podstawy pisma strony wszczynającej postępowanie.

Odpowiadając na skargę kasacyjną Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Oznacza to, że Sąd ten nie porusza się tylko w granicach zakreślonych w tej skardze i bierze pod uwagę wyłącznie zarzuty w niej postawione.

Istotę rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu stanowiło to, że Sąd ten uznał, że sprawa nie jest z zakresu administracji publicznej. Wobec tego odrzucił ją, jako niemieszczącą się w katalogu wymienionym w art. 3 ppsa, przy czym wskazał na pkt 6 § 2 tego artykułu. Skarga kasacyjna do tego przepisu nie odnosi się ani nie wymieniając go w podstawach, ani nie mówiąc o nim w uzasadnieniu.

Zauważono natomiast naruszenie art. 1 ppsa. Stanowi on, iż Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Zawiera on zatem definicję pojęcia sprawy sądowoadministracyjnej, jednak kontrola sądowa działalności administracji publicznej w tych sprawach jest ograniczona przepisami wyrażającymi właściwość sądów. Właściwość sądów administracyjnych określa natomiast art. 3 § 2 ppsa i to ten przepis miał istotne znaczenie w sprawie.

Kontroli sądu administracyjnego podlegają akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 5) oraz inne akty podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6). Wojewódzki Sąd uznał, że zaskarżone zarządzenie nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej, przy czym wniosek ten wyprowadził nie z art.140 kc, ale z tego, że skutki jakie zarządzenie wywoła mają charakter cywilnoprawny.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są zatem trafne, lecz będąc nimi związany Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uchylić zaskarżonego postanowienia, jak tego chciał skarżący.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 i art. 250 ppsa.