Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "W." S.A. z/s w [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania.
Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, postanowieniem z dnia [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu zażalenia "W." S.A. w [...], działającej przez Prezesa K. Ł. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] o podjęciu zawieszonego postępowania uwłaszczeniowego dotyczącego działki nr 78/1, położonej w [...], utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ podniósł, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] zawiesił postępowanie uwłaszczeniowe dotyczące działki nr 78/1 o pow. 14,312 m2, położonej w [...] przy ul. [...], wszczęte na wniosek P. S.A. w [...] do czasu rozstrzygnięcia przez Ministra Gospodarki sprawy legalności orzeczeń nacjonalizacyjnych o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa majątku Przedsiębiorstwa "W." S.A. w [...] (o stwierdzenie nieważności tych orzeczeń wniosła prezes Zarządu "W." S.A. w [...] K. Ł.).
Decyzją ostateczną z dnia 20 lipca 2001 r. Minister Gospodarki nie stwierdził nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 12 lutego 1948 r. w części odnoszącej się do nacjonalizacji Przedsiębiorstwa "W." S.A. w [...] oraz stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 3 maja 1960 r., w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego dotyczącego wyżej wymienionej nacjonalizacji, w części odnoszącej się do nieruchomości o pow. 150 m2 KW 1261, będącej własnością osoby fizycznej. Decyzja powyższa stała się prawomocna.
Strona prawidłowo pouczona o trybie odwoławczym w odpowiednim terminie nie skorzystała z niego. Dopiero po upływie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła do Ministra Gospodarki o jego przywrócenie wskazując na brak możliwości złożenia takiego wniosku z powodu choroby trwającej od 10 lipca do 12 stycznia 2002 r. Z wnioskiem takim wystąpiła 21 stycznia 2002 r., a zatem uchybiła zawitemu terminowi określonemu w art. 58 kpa o 2 dni (termin 7 dniowy o przywrócenie terminu upłynął 19 stycznia 2002 r.). Dlatego też Minister Gospodarki odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zażalenie na to postanowienie nie zostało złożone.
Pismem z dnia 27 czerwca 2002 r. P. S.A. w [...] wystąpił z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania. Uwzględniając powyższe Wojewoda [...] podjął postanowieniem z dnia [...] zawieszone postępowanie. Zażalenie na to postanowienie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast złożyła K. Ł. Prezes "W." S.A. w [...]. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] w mocy, podnosząc, że w związku z prawomocną decyzją Ministra Gospodarki z dnia 20 lipca 2001 r. ustały przyczyny zawieszenia postępowania, zatem podjęcie postępowania było zasadne.
Na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. Ł. wnosząc o uchylenie powyższego postanowienia podnosząc, że Urząd Wojewódzki wydaje sprzeczne decyzje (raz zawiesza, a raz podejmuje), a z opinii Wydziału Polityki Regionalnej tego urzędu z 1991 r. jednoznacznie wynika potrzeba zwrotu majątku, wobec niedopełnienia warunków upaństwowienia – poprzez niewypłacenie odszkodowań. Domaga się zaprzestania uwłaszczenia innych podmiotów i osób majątkiem, który jej zdaniem, stanowi własność reaktywowanej Spółki "W." oraz zwrotu przedmiotowego placu.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dodał, że podjęcie zawieszonego postępowania nie przesądza sprawy uwłaszczenia, oraz to, że w postępowaniu dotyczącym podjęcia zawieszonego postępowania nie jest możliwe orzekanie o zwrocie majątku i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zważył, iż przedmiotem skargi jest podjęcie przez Wojewodę [...] zawieszonego postępowania uwłaszczeniowego, dotyczącego działki nr 78/1 o pow. 14,312 m2, położonej w [...] przy ul. [...].
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 11 stycznia 2001 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił z urzędu postępowanie uwłaszczeniowe powyższej nieruchomości do czasu rozstrzygnięcia przez Ministra Gospodarki sprawy legalności orzeczeń nacjonalizacyjnych o przejęciu na własność Skarbu Państwa, majątku Przedsiębiorstwa "W." S.A. w [...], ponieważ wydanie decyzji uwłaszczeniowej przez Wojewodę [...] zależy od powyższych rozstrzygnięć.
Minister Gospodarki decyzją ostateczną z dnia 20 lipca 2001 r., nr [...] nie stwierdził nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 12 lutego 1948 r. w części odnoszącej się do nacjonalizacji Przedsiębiorstwa "W." S.A. w [...] oraz stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 3 maja 1960 r. w prawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego dotyczącego wyżej wymienionej nacjonalizacji, w części odnoszącej się do nieruchomości o pow. 150 m2, ujętej w księdze wieczystej KW 1261, będącej własnością osoby fizycznej. Ostatecznym postanowieniem z dnia 1 lutego 2001 r. odmówił też ’W." S.A. w [...] przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją z dnia 20 lipca 2001 r.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił, że skoro ustąpiła przyczyna będąca podstawą zawieszenia postępowania, to obowiązkiem organu było podjęcie zawieszonego postępowania stosownie do treści art. 97 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na wniosek.
Na powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2005 r. skargę kasacyjną złożyła "W." S.A. z/s w [...], wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pełnomocnik skarżącej wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a to:
- art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270),
- art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, strona nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu, bowiem w dniu 5 sierpnia 2003 r. zostało wszczęte postępowanie przez Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, Biuro Oceny Legalności Decyzji Nacjonalizacyjnych nr. [...], które nie zostało prawomocnie zakończone. Dowód: kopia pisma z dnia 5 sierpnia 2003 r., akta sprawy, sygn. akt. IV SA/Wa 282/04. Wymienionym pismem z dnia 5 sierpnia 2003 r. został poinformowany o wszczętym postępowaniu również [...] Urząd Wojewódzki, ul. [...] w [...]. W odpowiedzi na pismo z dnia 5 sierpnia 2003 r. [...] Urząd Wojewódzki również wskazał na toczące się postępowanie w niniejszej sprawie i postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nr [...] z dnia [...]. Wobec powyższego zgodnie z brzmieniem art. 77 organ administracji publicznej jest zobowiązany z urzędu w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy zatem również uwzględnić fakt znany im z zawiadomienia Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 sierpnia 2003 r. Również art. 7 k.p.a. nakazuje, aby w toku prowadzonego postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes strony.
Natomiast uregulowania art. 135 nakładają na Sąd Administracyjny obowiązek wyjścia poza granice skargi i zajęcia się wszystkimi postępowaniami prowadzonym w granicach danej sprawy. Obowiązek ten powstaje w odniesieniu do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy i jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Wymienionych działań organ administracji i Sąd zaniechał. Strona w niniejszym postępowaniu nie była zastępowana przez radcę prawnego ani adwokata (pełnomocnik strony został powołany dopiero w dniu 27 lipca 2005 r. – po wydaniu orzeczenia w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.) Z uwagi na fakt zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 5 sierpnia 2003 r., które Minister wysłał bezpośrednio do [...] Urzędu Wojewódzkiego i kopie udzielonej odpowiedzi w której powołano sygnaturę niniejszej sprawy, tj. I SA/Wa 2055/04, oraz brzmienie art. 77 k.p.a. – strona pozostawała w przekonaniu, że zawiadomienie to jest prawidłowe i skuteczne oraz stanowi podstawę do dalszego zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Ponieważ wydanie decyzji uwłaszczeniowej przez Wojewodę [...] zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez Ministerstwo Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej w Warszawie legalności orzeczeń przekazujących na rzecz Skarbu Państwa majątek Przedsiębiorstwa "W." S.A. w [...] zasadne jest uchylenie postanowienia Wojewody z dnia [...] oraz orzeczeń utrzymujących w mocy zaskarżone postanowienie.
Odpowiedź na skargę złożyły Pr. S.A. w likwidacji (dawniej P. S.A.) wnosząc o odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej oraz Prezydent Miasta Sosnowca wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez pełnomocnika "W." S.A. z/s w [...] skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 lipca 2005 r., o którym wyżej mowa Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Postawione w podstawie kasacyjnej omawianej skargi zarzuty uznać trzeba za chybione.
Postępowanie uwłaszczeniowe wszczęte w tej sprawie wnioskiem P. S.A. w Warszawie zostało zawieszone postanowieniem Wojewody [...] z 11 stycznia 2001 r. opartym na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu zakończenia postępowania w sprawie nieważności orzeczenia – nacjonalizacyjnego – Ministra Przemysłu i Handlu z 12 lutego 1948 r. dotyczącego przejęcia na własność Skarbu Państwa Przedsiębiorstwa "W." S.A. w [...] oraz orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z 3 maja 1960 r. zatwierdzającego protokół zdawczo–odbiorczy odnoszący się do tegoż Przedsiębiorstwa. Ponieważ Minister Gospodarki decyzją z dnia 20 lipca 2001 r. nr [...], która stała się ostateczną, odniósł się w trybie nadzorczym do obu ww. orzeczeń związanych z przejęciem na własność Skarbu Państwa "W." S.A. w [...], zgodnie z postanowieniami art. 97 § 2 k.p.a. organ uwłaszczeniowy – w tym wypadku Wojewoda [...] – obowiązany był podjąć z urzędu zawieszone postępowanie. Wraz bowiem z wydaniem przez Ministra Gospodarki wzmiankowanej decyzji z 20 lipca 2001 r. ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. Zatem za prawidłowe uznać należy stanowisko Sądu Administracyjnego I instancji, że postanowienie Wojewody [...] z [...] utrzymane w mocy postanowieniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 24 lutego 2003 r. o podjęciu zawieszonego (postanowieniem z 11 stycznia 2001 r.) postępowania jest zgodne z prawem. Należy podkreślić, że Sąd Administracyjny w zakresie swej właściwości bada legalność zaskarżonego doń aktu administracyjnego – w tym wypadku postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego – według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Na sądową ocenę zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem nie ma wpływu okoliczność jaka zaistniała po wydaniu tego aktu. Stąd też za prawnie bezskuteczne należy uznać podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z [...] zostały wydane z naruszeniem prawa bo wszczęte w sierpniu 2003 r. (zawiadomienie wydane przez Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 5 sierpnia 2003 r. o wszczęciu postępowania z wniosku pełnomocnika "W." S.A. w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki z 20 lipca 2001 r. w przedmiocie niestwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu nr 22 z 12 lutego 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa w części dotyczącej Przedsiębiorstwa pn. "W." S.A. w [...]) postępowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Ministra Gospodarki z 20 lipca 2001 r. nie zostało ostatecznie zakończone co powoduje, że zdaniem skarżącej spółki nie można uznać, że ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania uwłaszczeniowego związanego z nieruchomością Skarbu Państwa oznaczoną jako działka nr 78/1 o pow. 14.312 m2 położoną w [...] przy ul. [...].
Otóż jest to pogląd błędny. Jak wyżej wyjaśniono Wojewoda [...] podjął zawieszone postępowanie w momencie, kiedy w obrocie prawnym znajdowała się ostateczna decyzja Ministra Gospodarki z 20 lipca 2001 r. odnosząca się w trybie nadzoru do ww. orzeczeń nacjonalizacyjnych. W tym czasie nie toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności wzmiankowanej decyzji Ministra Gospodarki z 20 lipca 2001 r. Zostało ono wszczęte w sierpniu 2003 r., a więc w kilka miesięcy po wydaniu przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowienia z [...] utrzymującego w mocy omawiane postanowienie Wojewody [...] z [...] o podjęciu zawieszonego postępowania w przedmiocie uwłaszczenia. Tak więc wszczęte w sierpniu 2003 r. postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki, o której wyżej mowa nie miało żadnego znaczenia dla zawieszenia przedmiotowego postępowania a tym samym dla sądowej oceny zaskarżonego postanowienia Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] pod katem jego zgodności z prawem.
Z tych względów uznając skargę kasacyjną za niezasadną Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalił ją.