Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 226/18 oddalił skargę J.D. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] września 2017 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.), zwolnił [...] J.D. ze służby w Policji z dniem 30 września 2017 r. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej w skrócie "K.p.a."), w/w rozkazowi personalnemu nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozkazu personalnego podał, że [...] J.D. służbę w Policji pełni od dnia 23 lipca 2007 r., aktualnie na stanowisku [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...].
Z akt sprawy wynika, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. sygn. akt [...] przedstawił J.D. zarzut o to, że w dniu [...] czerwca 2011 r. przekroczył swoje uprawnienia jako policjant Komendy Powiatowej Policji w [...] w ten sposób, że podczas przeprowadzonej interwencji z udziałem A.M., przewożąc go radiowozem ze szpitala do Komendy Powiatowej Policji w [...], pobił go w ten sposób, że kopnął go obutą nogą w twarz, w wyniku czego doznał on obrażeń ciała w postaci złamania kości nosa, złamania sitowia, złamania przyśrodkowej ściany prawego oczodołu, obrzęku tkanek miękkich prawego oczodołu z odmą podskórną i śródoczodołową, złamania prawego zespołu jarzmowo-szczękowego, bez przemieszczenia, zwichnięcia zęba 5 górnego lewego i obu dolnych 2, pourazowego uszkodzenia nerwu wzrokowego z prawostronną ślepotą, które to obrażenia, a w szczególności prawostronna ślepota na skutek pourazowego uszkodzenia nerwu wzrokowego, spowodowały ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci innego ciężkiego kalectwa: tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu Karnego.
W związku z powyższym, Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 39 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zawiesił [...] J.D. w czynnościach służbowych na okres od dnia 13 grudnia 2011 r. do dnia 12 marca 2012 r.
Ponadto Komendant Powiatowy Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] wszczął wobec [...] J.D. postępowanie dyscyplinarne i przedstawił mu zarzut, że w dniu [...] czerwca 2011 r., ok. godz. [...], w czasie służby patrolowej pełnionej wspólnie ze [...] D.W. w toku czynności służbowych związanych z interwencją podjętą wobec A.M., jako funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w [...] przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, iż przewożąc A.M. radiowozem ze szpitala do Komendy Powiatowej Policji w [...] pobił go w ten sposób, że obutą nogą kopnął go w twarz, w wyniku czego doznał on obrażeń ciała w postaci złamania kości nosa, złamania sitowia, złamania przyśrodkowej ściany prawego oczodołu, obrzęku tkanek miękkich prawego oczodołu z odmą podskórną i śródoczodołową, złamania prawego zespołu jarzmowo-szczękowego, bez przemieszczenia, zwichnięcia zęba 5 górnego lewego i obu dolnych 2, pourazowego uszkodzenia nerwu wzrokowego z prawostronną ślepotą, które to obrażenia, a w szczególności prawostronna ślepota na skutek pourazowego uszkodzenia nerwu wzrokowego, spowodowały ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci innego ciężkiego uszkodzenia ciała, czym dopuścił się naruszenia zasad dyscypliny służbowej, określonych w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 231 § 1 Kodeksu Karnego oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 11 § 2 tego Kodeksu.
Komendant Powiatowy Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., na podstawie art. 135h ust. 3 ustawy o Policji, zawiesił przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne do czasu zakończenia prowadzonego równolegle przez Prokuraturę Rejonową w [...] postępowania karnego w sprawie pod sygn. akt [...].
Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] z dniem 13 marca 2012 r. przedłużył okres zawieszenia [...] J.D. w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego. Następnie Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia 28 stycznia 2013 r. nr [...] z dniem 8 lutego 2013 r. uchylił rozkaz personalny z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych.
Sąd Rejonowy w [...] nieprawomocnym wyrokiem z dnia [...] maja 2017 r. sygn. akt [...] uznał J.D. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 K.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. i za to na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.k. w zw. z art.11 § 3 K.k. w zw. z art. 4 § 1 K.k. wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 69 § 1 i 2 K.k. w zw. z art. 70 § 1 pkt 1 K.k. w zw. z art. 4 § 1 K.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat. Na podstawie art. 41 § K.k. w zw. z art. 43 § 1 K.k. w zw. z art. 4 § 1 K.k. orzekł także wobec w/w zakaz wykonywania zawodu funkcjonariusza Policji na okres 3 lat. W pkt 4 wyroku na podstawie art. 46 § 1 K.k. w zw. z art. 4 § 1 K.k. orzekł wobec J.D. na rzecz A.M. kwotę 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 5 wyroku dotyczyło kwestii kosztów postępowania karnego.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] podał również, iż w bieżącym roku doszło do kolejnego incydentu z udziałem [...] J.D. Z notatki urzędowej z dnia 21 maja 2017 r. [...] T.D. oraz z meldunku z dnia 22 maja 2017 r. nr [...], a także sprawozdania [...] R.F. z dnia 20 czerwca 2017 r. wynika, że w dniu [...] maja 2017 r., ok. godziny [...] J.D., w czasie wolnym od służby, w miejscu publicznym, został zaczepiony przez stojących pod sklepem mężczyzn w tym S.K. (wcześniej karany przez policjanta mandatami karnymi, w systemie KSIP – nienotowany) oraz A.N. (notowany z art. 244, art. 178a § 2 i art. 158 § 1 K.k.). W wyniku zaczepki doszło między wymienionymi do wymiany zdań, a w efekcie do szarpaniny. Z relacji S.K. wynika, że J.D. miał kopnąć mężczyznę w głowę, a następnie go uderzyć. W obronie S.K. stanął jego kolega A.N., który także miał zostać przez policjanta uderzony. A.N. podał, że w wyniku ataku uderzył w stojący niedaleko pojazd, powodując jego miejscowe wgniecenie.
Właściciel pojazdu oszacował szkodę na kwotę ok. 1.500 zł. Świadkami zdarzenia byli M.S. (notowany z art. 178 a § 1, 157 § 1 i 158 § 1 K.k. oraz karany mandatami), D.K. (nienotowany), R.J. (notowany z art. 178a § 1 K.k. oraz wykroczenia w ruchu drogowym) oraz W.B. (nienotowany). W wyniku dokonanego badania na zawartość alkoholu ustalono, że wszyscy mężczyźni znajdowali się po jego spożyciu. Zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu wyglądała odpowiednio: u zgłaszającego S.K. - 0,70 mg/l, u A.N. - 1,38 mg/l, u M.S. - 0,88 mg/l, u D.K. - 0,62 mg/l, u R.J. - 0,86 mg/l, oraz u W.B. - 0,63 mg/l. U zgłaszających przybyłe na miejsce zdarzenia pogotowie nie stwierdziło żadnych obrażeń. Przeprowadzone wobec policjanta J.D. badanie stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym, blisko 2 godziny po zajściu wykazało zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu w ilości: 0,84 mg/dm3, kolejny wynik - 0,77 mg/dm3.
Zdaniem organu, niewykluczonym jest, że policjant [...] J.D. podczas opisanego zdarzenia znajdował się w stanie nietrzeźwości. W sprawozdaniu z dnia 20 czerwca 2017 r. podano, iż wyjaśnił on, że alkohol spożywał po całym zajściu, z uwagi na fakt, iż wywołało ono u niego poczucie zdenerwowania.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] podał także, iż Prokuratura Rejonowa w [...] pismem z dnia 16 czerwca 2017 r. sygn. [...] poinformowała Komendanta Powiatowego Policji w [...], że materiały zgromadzone w sprawie, w tym zawiadomienia S.K. dotyczące co najmniej naruszenia jego nietykalności cielesnej oraz naruszenia nietykalności cielesnej niewidomego A.N. oraz uszkodzenia wózka inwalidzkiego S.K. zostały zarejestrowane w sprawie pod sygn. [...]. W tej sprawie Prokuratura Rejonowa w [...] w dniu 16 czerwca 2017 r. wszczęła śledztwo o czyny z art. 217 § 1 K.k. w zb. z art. 288 § 1 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k., po objęciu ściganiem z urzędu czynów ściganych z oskarżenia prywatnego (art. 217 § 1 K.k.).
W związku z powyższym, Komendant Powiatowy Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], na podstawie art. 134i ustawy o Policji, wszczął przeciwko [...] J.D. postępowanie dyscyplinarne i przedstawił mu zarzut, że w dniu [...] maja 2017 r. ok. godz. [...] w rejonie sklepu monopolowego "[...]" mieszczącego się w miejscowości [...] przy ul. [...], w czasie wolnym od służby, będąc jako funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w [...] zobowiązanym do postępowania w taki sposób, aby jego działanie mogło być przykładem praworządności i prowadziło do pogłębiania społecznego zaufania Policji oraz do dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej, nie przestrzegał "Zasad etyki zawodowej policjanta" w ten sposób, iż znajdując się w miejscu publicznym, naruszył co najmniej nietykalność cielesną S.K. i A.N. popychając oraz szarpiąc w/w mężczyzn, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 oraz § 23 "Zasad etyki zawodowej policjanta", stanowiącym załącznik do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3).
Następnie Komendant Powiatowy Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne zawiesił do czasu prawomocnego zakończenia prowadzonego równolegle przez Prokuraturę Rejonową w [...] postępowania karnego w sprawie pod sygn. akt [...].
W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], zachowanie [...] J.D. uniemożliwia kontynuowanie przez niego służby w Policji, bez uszczerbku dla tej formacji, jej dobrego imienia oraz innych policjantów. Swoim postępowaniem narusza porządek prawny przez co świadomie dezorganizuje funkcjonowanie tej grupy zawodowej, wywołując trudne do odwrócenia zakłócenia realizacji zadań Policji. Nie przejawia gotowości podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej obowiązującej w tej formacji uzbrojonej. Policjant, aby mógł skutecznie wykonywać obowiązki służbowe musi pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o zachowanie sprzeczne z prawem. Powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji. Postawa policjanta powinna być postrzegana jako nienaganna, bez względu na to czy pełni on służbę, czy znajduje się poza nią.
Zdaniem organu, przytoczone okoliczności zdarzeń z udziałem wyżej wymienionego policjanta sprawiają, że utracił on nieposzlakowaną opinię jako jeden z wymogów określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Samo przedstawienie mu zarzutów w postępowaniu karnym ma niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz nie sprzyja budowaniu autorytetu tej formacji.
W świetle powyższego, Komendant Wojewódzki Policji w [...] stwierdził, że w tej sprawie zasadnym jest zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jako materialnoprawnej podstawy do zwolnienia [...] J.D. ze służby w Policji. Ponadto wyjaśnił, że zarówno postępowanie karne, przygotowawcze, czy dyscyplinarne stanowią odrębne postępowania i nie mają wpływu na postępowanie w sprawie zwolnienia policjanta ze służby na tej podstawie prawnej. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] odmówił zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do złożonych przez pełnomocnika strony wniosków dowodowych wskazał, że przedmiotem dowodu musi być okoliczność dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie prawne dla jej rozstrzygnięcia. Dla sprawy zwolnienia [...] J.D. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji istotny jest fakt, że przedstawiono mu zarzut popełnienia przestępstwa, przez co utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. W rozpoznawanej sprawie okoliczność niezakończenia postępowania karnego i dyscyplinarnego wobec wyżej wymienionego policjanta była przez organ zauważona, to jednak uwzględniając odrębność tych postępowań uznał, że dopuszczenia dowodu z akt postępowania karnego toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...] sygn. akt [...], z akt postępowania przygotowawczego toczącego się przed Prokuraturą Rejonową w [...] sygn. akt [...], z akt postępowania dyscyplinarnego toczącego się przed Komendą Powiatową w [...] sygn. akt [...] oraz z akt zawieszonego postępowania dyscyplinarnego toczącego się przed Komendą Powiatowa w [...] dot. postępowania karnego o sygn. akt [...] nie jest zasadne.
Jednocześnie biorąc pod uwagę fakt, że opinie służbowe dotyczące [...] J.D. (za okresy od 19.02.2008 r. do 18.02.2009 r. od 19.02.2009 r. do 20.07.2010 r., od 20.07.2010 r. do 13.12.2012 r., od 14.12.2012 r. do 13.12.2014 r., od 14.12.2014r. do 13.12.2016 r.) znajdują się w aktach osobowych policjanta i są znane organowi, nie dostrzegł potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii służbowych oraz zeznań policjanta.
Z tych względów Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] odmówił uwzględnienia w/w wniosków dowodowych.
Ponadto organ podał, że zwolnienie [...] J.D. ze służby w Policji, zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zostało dokonane po zasięgnięciu opinii Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Województwa [...].
Na skutek wniesienia przez J.D. od powyższego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] odwołania sprawę rozpoznawał Komendant Główny Policji, który rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu rozkazu personalnego podał m.in., że rolą organu Policji w sprawie o zwolnienie policjanta z służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem przemawia ważny interes służby. W rozpoznawanej sprawie należało zatem wyjaśnić i ocenić, czy pozostawienie [...] J.D. w służbie narusza jej ważny interes. Wskazał, że użyte w tym przepisie pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w ustawie o Policji sprecyzowane, ani bliżej określone. W orzecznictwie przyjmuje się, że przy odczytywaniu treści tego pojęcia należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status policjantów. Może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności, czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2014r., sygn. akt I OSK 1853/13).
Na podstawie omawianego przepisu można zwolnić ze służby tych policjantów, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę.
Dodatkowo zauważył, iż przyczyny zwolnienia policjanta ze służby ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów.
Organ odwoławczy stwierdził, że przestępstwo, za które [...] J.D. został nieprawomocnie skazany, tj. przekroczenia uprawnień podczas wykonywania obowiązków służbowych jako policjant oraz spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu osoby przewożonej radiowozem, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Jest to przestępstwo o znacznym ciężarze gatunkowym. W związku z tym uznać należy, że wyżej wymieniony policjant nie spełnia podstawowego warunku określonego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji jakim jest nieposzlakowana opinia.
Ponadto Komendant Główny Policji wskazał, że kolejnym aspektem niniejszej sprawy jest fakt udziału [...] J.D. w zdarzeniu z dnia [...] maja 2017 r., kiedy to uczestniczył on w przepychankach i szarpaninie, na skutek czego Prokuratura Rejonowa w [...] wszczęła w dniu 16 czerwca 2017 r. śledztwo o czyny z art. 217 § 1 K.k. w zbiegu z art. 288 § 1 K.k. w związku z art. 11 § 2 K.k., po objęciu ściganiem z urzędu czynów ściganych z oskarżenia prywatnego. Sam udział policjanta w tego rodzaju zdarzeniu rzutuje na odbiór społeczny i sprawia, że znalazł się on w kręgu podejrzeń i insynuacji, które w danej sytuacji pozbawiają go nieposzlakowanej opinii.
Odnosząc się do zarzutu uniemożliwienia skorzystania przez stronę i jej pełnomocnika z prawa do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, organ odwoławczy podał, że organ pierwszej instancji zapewnił stronie możliwość skorzystania z przysługujących jej w danym zakresie uprawnień wynikających z przepisów prawa (pełnomocnik strony zapoznał się z aktami postępowania w dniu 29 sierpnia 2017 r.). Jednocześnie wyjaśnił, iż organ nie gromadził żadnego materiału dowodowego po dniu zapoznania się z materiałami postępowania oprócz dokumentacji przedłożonej przez pełnomocnika strony, zaś wydane w sprawie rozstrzygnięcia zostały doręczone pełnomocnikowi. Zdaniem Komendanta Głównego Policji, nie można przyjąć, że dodatkowe zapoznanie J.D. lub jego pełnomocnika z aktami postępowania przed wydaniem rozkazu personalnego w prowadzonym postępowaniu skutkowałby wydaniem innego rozstrzygnięcia, tym bardziej, że pełnomocnik, podnosząc zarzut naruszenia art. 10 K.p.a., nie przedstawił żadnych argumentów wskazujących, że powyższe ewentualne uchybienie ze strony organu pierwszej instancji mogło mieć wpływ (tym bardziej istotny) na wynik sprawy.
W ocenie organu odwoławczego, Komendant Wojewódzki Policji w [...] prawidłowo odmówił zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia wyżej wymienionego policjanta ze służby do czasu uprzedniego zakończenia postępowania karnego, albowiem w sprawie nie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 97 pkt 4 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie sposób zakończenia postępowania karnego nie jest bowiem zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w tym przepisie.
Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi J.D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie:
- 1) art. 136 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a., polegające na nieuzupełnieniu postępowania o dowody i materiały wskazane w piśmie pełnomocnika strony z dnia 4 września 2017 r. oraz w odwołaniu, a tym samym oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym;
- 2) art. 15 K.p.a., polegające na naruszeniu zasady dwuinstancyjności, przejawiające się w dokonaniu jedynie pozornej, a nie merytorycznej i rzeczywistej kontroli wydanego orzeczenia i w zasadzie powtórzeniu uzasadnienia rozkazu personalnego organu pierwszej instancji;
- 3) art. 8 w zw. z art. 107 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich faktycznych i istotnych okoliczności sprawy, mających jednoznaczny wpływ na rozstrzygnięcie, jednocześnie prowadząc postępowanie w sposób niebudzący zaufania i naruszający zaufanie strony do władzy publicznej;
- 4) art. 10 K.p.a., polegające na uniemożliwieniu odwołującemu czynnego udziału w sprawie, przejawiające się m.in. w uniemożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów;
- 5) art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie w skutek nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku, podczas gdy w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie sposób przyjąć, że pozostawanie skarżącego w służbie naruszy ważny interes tej służby;
- 6) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na błędnym jego zastosowaniu i utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozkazu personalnego, pomimo że postanowienie to naruszyło przepisy:
- a) art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji;
- b) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, przejawiające się w braku rozpoznania wniosków dowodowych wskazanych przez pełnomocnika skarżącego, czego skutkiem był brak możliwości ustalenia stanu faktycznego związanego z rzekomymi przewinieniami policjanta, a tym samym, czy postawione mu w postępowaniach karnych zarzuty są w jakikolwiek sposób zasadne;
- c) art. 108 § 1 K.p.a., poprzez jego zastosowanie, pomimo że w okolicznościach sprawy brak jest przesłanek warunkujących konieczność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;
- d) art. 78 § 1 K.p.a., polegające na oddaleniu wszystkich wniosków dowodowych wskazanych w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 4 września 2017 r.;
- e) art. 10 § 1 K.p.a., polegające na uniemożliwieniu skarżącemu czynnego udziału w sprawie, przejawiające się m.in. w uniemożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów;
- f) art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., polegające na niezawieszeniu postępowania administracyjnego pomimo spełnienia przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania ze względu na konieczność wydania rozstrzygnięcia w sprawach karnych toczących się wobec odwołującego.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości oraz o uchylenie rozkazu personalnego organu pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania w sprawie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że stosownie do treści art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Rozkaz personalny wydany na podstawie w/w przepisu ma charakter fakultatywny i jest podejmowany w ramach tzw. uznania administracyjnego. Jest on przedmiotem kontroli sądu administracyjnego - to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sąd bada bowiem jedynie zgodność z prawem rozstrzygnięcia nie celowość jego podjęcia. Kontrola sądowa tego rodzaju rozkazu personalnego zmierza do ustalenia, czy w świetle obowiązujących przepisów prawa jego wydanie było dopuszczalne, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.
W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie nie jest możliwe.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, w rozpoznawanej sprawie przesłanka zwolnienia [...] J.D. ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została przez organy wystarczająco wykazana. Trafnie organy obu instancji zwróciły uwagę na rodzaj i zakres zadań, które ustawodawca powierzył Policji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w tej formacji. Z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii. Jakiekolwiek wątpliwości dotyczące posiadania tego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych.
Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga tak daleko, jak oczekuje tego skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby.
Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. sygn. akt [...] przedstawił J.D. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 K.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k., a następnie Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia [...] maja 2017 r. sygn. akt [...] uznał J.D. za winnego zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres próby 3 lat. W dacie wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu wyżej wymienionego policjanta ze służby w Policji wyrok ten był nieprawomocny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w tej sprawie okoliczność ta nie miała istotnego znaczenia, gdyż nie rozstrzygano o winie policjanta w rozumieniu przepisów prawa karnego. Organy Policji rozpoznając niniejszą sprawę uwzględniły jedynie fakt, że J.D. w postępowaniu karnym postawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego polegającego na przekroczeniu uprawnień podczas wykonywania czynności służbowych oraz spowodowaniu ciężkiego uszczerbku na zdrowiu osoby zatrzymanej.
Wzięły również pod uwagę okoliczność, że w dniu [...] maja 2017 r. J.D., w czasie wolnym od służby, w miejscu publicznym, był uczestnikiem opisanego wyżej zdarzenia z udziałem S.K. oraz A.N. W tej sprawie Prokuratura Rejonowa w [...] w dniu 16 czerwca 2017 r. wszczęła śledztwo o czyny z art. 217 § 1 K.k. w zb. z art. 288 § 1 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k., po objęciu ściganiem z urzędu czynów ściganych z oskarżenia prywatnego (art. 217 § 1 K.k.).
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, pozostawanie skarżącego pod zarzutem przekroczenia uprawnień podczas wykonywania czynności służbowych oraz spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu osoby zatrzymanej, a także udział w zdarzeniu w dniu [...] maja 2017 r. (którego wszyscy uczestnicy prawdopodobnie znajdowali się pod wpływem alkoholu), jest niewątpliwie zachowaniem nagannym w odbiorze społecznym i nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby. Organy zasadnie uznały, że tego rodzaju zachowania mogły mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz z pewnością nie sprzyjały budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zachowania jest konieczna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i Państwa, w imieniu którego ta formacja realizuje powierzone jej zadania, ale także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego policjantów, którzy aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe muszą pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy zwalniając skarżącego ze służby organy wyjaśniły, że w niniejszej sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu policjanta był interes społeczny, tzn. dobro Policji, któremu to interesowi ustawodawca dał normatywny wyraz w treści art. 25 ustawy o Policji, stawiając wymóg, aby policjanci tworzący tę formację mieli nieposzlakowaną opinię. Utratę przymiotu "nieposzlakowanej opinii" nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może wywołać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Nieposzlakowana opinia to także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej. Fakty przytoczone przez organy Policji pozwalały na przyjęcie, że [...] J.D. utracił przymiot konieczny do pozostania w Policji i zwolnienie go ze służby w tej formacji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji było w pełni uzasadnione. Przepis ten nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego.
Sąd pierwszej instancji z niezasadne uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77, art. 78 § 1 K.p.a. i art. 136 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.k. i art. 108 §1 K.p.k. Szczegółowo odniósł się do każdego z zarzutów i uzasadnił dlaczego stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Powołując się na zaprezentowaną argumentację, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne, szczegółowo odnosząc się do każdego z nich i uzasadniając ich nieuwzględnienie oraz podzielając stanowisko organów obu instancji w tym zakresie.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.D., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił:
- 1) Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., poprzez nieuchylenie rozkazu personalnego wydanego przez organ pierwszej instancji, pomimo naruszenia przez ten organ:
- I) art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie wskutek nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku, podczas gdy w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie sposób przyjąć, że pozostawanie przez J.D. w służbie naruszało ważny interes tej służby;
- II) art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a., polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, przejawiające się w tym, iż poprzez brak rozpoznania wniosków dowodowych wskazanych przez pełnomocnika strony, brak było możliwości ustalenia stanu faktycznego związanego z rzekomymi przewinieniami policjanta, a tym samym, czy postawione mu w postępowaniach karnych zarzuty są w jakikolwiek sposób zasadne;
- III) art. 108 § 1 K.p.a., poprzez jego zastosowanie, pomimo że w okolicznościach sprawy brak jest przesłanek warunkujących konieczność nadania rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności;
- IV) art. 78 § 1 K.p.a., polegające na oddaleniu wszystkich wniosków dowodowych wskazanych w piśmie pełnomocnika strony z dnia 4 września 2017 r.;
- V) art. 10 § 1 K.p.a., polegające na uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w sprawie, poprzez m.in. uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów;
- VI) art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., polegające na niezawieszeniu postępowania administracyjnego pomimo spełnienia przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania ze względu na konieczność wydania rozstrzygnięcia w sprawach karnych toczących się wobec strony;
- b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., poprzez nieuchylenie decyzji wydanej przez organ drugiej instancji, pomimo naruszenia przez ten organ:
- I) art. 136 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a., polegające na nieuzupełnieniu postępowania o dowody i materiały wskazane w piśmie pełnomocnika strony z dnia 4 września 2017 r. oraz w odwołaniu, a tym samym oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym;
- II) art. 15 K.p.a., polegające na naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania, przejawiające się w dokonaniu jedynie pozornej, a nie merytorycznej i rzeczywistej kontroli wydanego orzeczenia i w zasadzie powtórzeniu uzasadnienia organu pierwszej instancji;
- III) art. 8 w zw. z art. 107 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich faktycznych i istotnych okoliczności sprawy, mających jednoznaczny wpływ na rozstrzygnięcie, a jednocześnie prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania i naruszający zaufanie strony do władzy publicznej;
- IV) art. 10 K.p.a., polegające na uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w sprawie, przejawiające się m.in. w uniemożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów;
- V) art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie wskutek nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku, podczas gdy w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie sposób przyjąć, że pozostawanie przez J.D. w służbie naruszało ważny interes tej służby;
- VI) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., polegające na błędnym jego zastosowaniu i utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozkazu personalnego organu pierwszej instancji;
- 2) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- a) art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez dokonanie jego błędnej wykładni, polegającej na nieuwzględnieniu okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku, podczas gdy w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie sposób przyjąć, że pozostawanie przez J.D. w służbie naruszało ważny interes tej służby, a ponadto poprzez błędne przyjęcie, że wszczęte, a niezakończone prawomocnie postępowania karne i przygotowawcze stanowią przesłankę uzasadniającą zwolnienie policjanta ze służby z uwagi na ważny interes służby, gdy dodatkowo do dyspozycji organu Policji jest szereg środków dyscyplinujących, których zastosowanie w wystarczającym stopniu zapewni ochronę interesu i służby i jednostki – skarżącego;
- b) art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez jego błędną interpretację i stwierdzenie, że skarżący nie spełnił cech wskazanych w tym przepisie.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz rozkazów personalnych organów obu instancji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej bez przeprowadzania rozprawy.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów, zbieżną z dotychczas podnoszoną w sprawie.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia przepisów wymienionych w skardze kasacyjnej stwierdził, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Jednocześnie podał, że Sąd Okręgowy w [...] po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego i prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. sygn. akt [...] – wyrokiem z dnia [...] grudnia 2017 r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił orzeczenie zawarte w pkt 4 i utrzymał zaskarżony wyrok w pozostałej części oraz zawarł rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż weryfikacja prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego, czy też ich zastosowania, jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W tym przypadku z zestawienia zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej oraz z treści jej uzasadnienia wynika, że powinny być one rozpoznane łącznie. Przy czym zarzuty te oraz ich uzasadnienie stanowią powtórzenie zarzutów i argumentacji, które były przedmiotem oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Istota podanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia określonych przepisów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ prawidłowo zwolnił [...] J.D. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, tj. z uwagi na ważny interes służby. Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie w/w przepisów prawa materialnego, wskazując przy tym jednocześnie na związane z nim naruszenie przepisów postępowania, w tym przede wszystkim: zaniechanie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, brak wykazania przesłanek warunkujących konieczność nadania rozkazowi personalnemu o zwolnieniu ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności, oddalenie zgłoszonych wniosków dowodowych, uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w sprawie, niezawieszenie postępowania administracyjnego pomimo toczących się wobec strony postępowań karnych oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
Merytoryczną ocenę zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy poprzedzić uwagami natury ogólnej.
Wyjaśnić należy, iż zwolnienie przez organ policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". W rozpoznawanej sprawie zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak i organy Policji obu instancji, w sposób szczegółowy przedstawiły poglądy doktryny i orzecznictwa odnośnie zastosowanej w tej sprawie fakultatywnej podstawy zwolnienia policjanta ze służby, które Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela i nie dostrzega potrzeby ich ponownego omawiania.
Zauważyć należy, iż realizacja zadań stawianych Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w tej formacji. Przy czym służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Wobec argumentacji autora skargi kasacyjnej dotyczącej zarzutu naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 oraz art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, wskazać należy, iż policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych dyskwalifikują jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania przez niego przymiotu nieposzlakowanej opinii. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje.
Musi mieć zatem świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale także ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, to jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący, na co słusznie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby.
Jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. Oznacza to, że aby policjant, aby móc skutecznie wykonywać obowiązki służbowe, musi pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaaprobował stanowisko organów, iż już: 1) samo podejrzenie popełnienia przez J.D. przestępstwa z art. 231 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 11 § 2 K.k., związanego z przekroczeniem jego uprawnień jako policjanta (co znalazło potwierdzenie w nieprawomocnym, na dzień wydania kwestionowanych rozkazów personalnych, wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. sygn. akt [...], mocą którego uznano wyżej wymienionego policjanta za winnego zarzucanego mu czynu i wymierzono mu karę na 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres próby 3 lat) oraz 2) udział w zdarzeniu w dniu [...] maja 2017 r., w związku z którym Prokuratura Rejonowa w [...] wszczęła w dniu 16 czerwca 2017 r. śledztwo o czyny z art. 217 § 1 w zb. z art. 288 § 1 w zw. z art. 11 § 2 K.k., po objęciu ściganiem z urzędu czynów ściganych z oskarżenia prywatnego (art. 217 § 1 K.k.) – uprawniały do stwierdzenia, że utracił on przymiot nieposzlakowanej opinii, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. "Poszlaka" w języku polskim oznacza podejrzenie, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny.
Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia prywatnego, jak i zawodowego. Utratą przymiotu "nieposzlakowanej opinii" nie skutkuje tylko i wyłącznie karalność danej osoby. Może ją także spowodować – w konkretnych okolicznościach – znalezienie się tej osoby w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Nieposzlakowana opinia to także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej.
Wyjaśnić należy, iż wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie jest konieczne wykazanie winy w rozumieniu prawa karnego. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwolnienia policjanta ze służby w Policji w oparciu o wskazany przepis organ nie ma obowiązku, jak i uprawnienia, zarówno do weryfikowania zarzutów postawionych mu w postępowaniu karnym, jak i oceny prawidłowości jego prowadzenia. W związku z powyższym, powoływana przez J.D. okoliczność nieprawomocności wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. sygn. akt [...] odnośnie popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 11 § 2 K.k. i niezakończenie tego postępowania prawomocnym wyrokiem karnym – w sprawie zwolnienia ze służby w Policji nie miała przesądzającego znaczenia. Podobnie rzecz się ma z postępowaniem dyscyplinarnym, które jest oddzielnym postępowaniem administracyjnym.
Wobec tego nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, na co wskazywał skarżący kasacyjnie. W niniejszym postępowaniu istotna była zatem dokonana przez organy (na dzień rozstrzygania) analiza ogółu okoliczności dotyczących powołanych wyżej zdarzeń (przy czym pierwsze z nich miało miejsce w związku z pełnioną przez w/w policjanta służbą) oraz ich skutków w odbiorze społecznym oraz w samych wewnętrznych strukturach Policji, a w konsekwencji wyciągnięte z nich wnioski (które zresztą zostały potwierdzone w/w wyrokiem karnym). Dodatkowo ocenie podlegała tutaj również odrębna okoliczność, związana ze zdarzeniem z dnia [...] maja 2017 r., w którym skarżący kasacyjnie brał udział.
Dokonana przez organy Policji ocena powyższych okoliczności podważa wiarygodność J.D. jako policjanta, niezbędną do wykonywania czynności służbowych oraz godzi w dobre imię Policji, w której pełnił on służbę. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo nie dopatrzył się naruszenia przez organy art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. Przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny potwierdza, że w tej sprawie organy Policji podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny tożsamy z interesem służby i słuszny interes strony, jak również w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w zakresie wystarczającym do oceny przesłanki określonej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, dając temu szczegółowy wyraz w uzasadnieniach kwestionowanych rozkazów personalnych i w sposób należyty wykazując, dlaczego zwolniły skarżącego kasacyjnie ze służby.
Przytoczone przez organy Policji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie okoliczności pozwalały na uznanie, że J.D. jako policjant utracił przymiot konieczny do pozostania w szeregach Policji, a w związku z tym zwolnienie go ze służby, z uwagi na jej ważny interes, było uzasadnione. Okoliczności te niewątpliwie mogły mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz nie sprzyjały budowaniu autorytetu tej formacji i pełniących w niej służbę policjantów. W sprawie zachodziły zatem przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad słuszny interes strony. Na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. rozkazowi personalnemu organu pierwszej instancji prawidłowo nadano rygor natychmiastowej wykonalności, z uwagi właśnie na ważny interes społeczny, tożsamy z interesem służby. Postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie strony do władzy publicznej, zgodnie z art. 8 K.p.a.
Jak już wskazano, z uwagi na brak konieczności wykazania winy w rozumieniu prawa karnego czy też odpowiedzialności dyscyplinarnej, a jedynie ocenę okoliczności faktycznych przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, organy Policji nie naruszyły także art. 78 § 1 K.p.a., gdyż wnioskowane przez stronę dowody nie miały istotnego znaczenia dla niniejszej sprawy. Zwolnienie ze służby to nastąpiło bowiem z powodu utraty przez J.D. przymiotów niezbędnych do wykonywania obowiązków policjanta, co wiązało się z potrzebą dbałości o społeczny wizerunek Policji.
Z powyższego powodu niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem brak było podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania z uwagi na niezakończone prawomocnie postępowania karne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mógł odnieść także zarzut naruszenia art. 10 K.p.a., poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem rozstrzygnięcia. Wyjaśnić należy, iż w sytuacji postawienia zarzutu naruszenia tego przepisu, koniecznym jest podanie, jakiej konkretnie czynności procesowej strona nie mogła dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ stwierdzone uchybienie mogło mieć na wynik sprawy. Dopiero bowiem wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez niezawiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnej czynności procesowej, daje podstawę do przyjęcia, że doszło do mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony.
Autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że organ nie dopełnił tego obowiązku i rzeczywiście pozbawił J.D. możliwości dokonania określonej czynności procesowej, a tym samym, że uchybienie to zaistniało i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W dniu 29 sierpnia 2017 r. pełnomocnik strony zapoznał się z aktami sprawy, zaś w piśmie procesowym z dnia 4 września 2017 r. zgłosił wnioski dowodowe. Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia 28 września 2017 r. odmówił uwzględnienia zgłoszonych wniosków dowodowych. W okresie pomiędzy zapoznaniem się przez pełnomocnika strony z aktami sprawy a wydaniem rozkazu personalnego przez organ pierwszej instancji do akt sprawy nie włączono żadnych dodatkowych materiałów dowodowych. W odwołaniu do Komendanta Głównego Policji ponowiono wnioski dowodowe zgłoszone wcześniej, zaś organ odwoławczy, wydając swoje rozstrzygnięcie, oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ pierwszej instancji, znanym pełnomocnikowi strony i nie przeprowadzał już żadnych dowodów uzupełniających, bowiem wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały należycie ustalone i wyjaśnione oraz wynikały z akt sprawy. Nie został przy tym zatem naruszony także art. 136 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., jak również art. 15 K.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Wobec powyższego przyjąć należy, iż w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo podzielił stwierdzenie organów Policji, że zwolnienie J.D. ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby było w pełni uzasadnione i nie naruszało art. 41 ust. 2 pkt 5 oraz art. 25 ust. 1 ustawy o Policji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz.1804 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 (publ. LEX nr 1226661).