Postanowienie NSA z 12 kwietnia 2007 r., I OSK 386/07

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 kwietnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. sp. z.o.o. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Po 830/06 odrzucające skargę P. sp. z.o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie opłaty za zajęcie pasa drogowego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Po 830/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę P. sp. z.o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie opłaty za zajęcie pasa drogowego.

W uzasadnieniu podano, iż w dniu 2 października 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga P. spółka z.o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...]. Zarządzeniem z dnia 2 listopada 2006 r. Sąd wezwał pełnomocnika strony skarżącej do złożenia w terminie 7 dni opłaconego pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi pod rygorem odrzucenia skargi. W wykonaniu tego zarządzenia pełnomocnik strony skarżącej złożył opłacone pełnomocnictwo z dnia 2 stycznia 2005 r. upoważniające do reprezentowania skarżącego we wszystkich sprawach przed sądami powszechnymi, organami administracji oraz organami egzekucyjnymi. Złożone pełnomocnictwo nie zawierało umocowania pełnomocnika skarżącej do występowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji skarga taka podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).

We wniesionej na to postanowienie skardze kasacyjnej Spółka zarzuciła postanowieniu naruszenie przepisów postępowania tj. art. 49 § 1 p.p.s.a. - poprzez zaniechanie wezwania strony do uzupełnienia skargi, poprzez jej podpisanie, w związku z podpisaniem jej przez osobę nieposiadającą pełnomocnictwa oraz naruszenie art. 86 p.p.s.a. - poprzez nierozpoznanie w terminie zakreślonym do wniesienia skargi kasacyjnej wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Podniesiono, iż skargę podpisała osoba, która na skutek braku prawidłowego pełnomocnictwa nie może być pełnomocnikiem w postępowaniu przed Sądem Administracyjnym. Powołano się w tym zakresie na pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu postanowienia NSA z 12 grudnia 2005 r., sygn. akt I GSK 2703/05 ONSA i WSA 2006 z. 3 poz. 77, wedle którego podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 57 § 1 i w związku z art. 46 § 1 pkt 4. W takiej sytuacji Sąd powinien był zwrócić się do strony o uzupełnienie braków formalnych skargi poprzez jej potwierdzenie i podpisanie. Skoro Sąd tego nie uczynił, to skarga została odrzucona przedwcześnie. Podniesiono ponadto, że do dnia złożenia przedmiotowej skargi kasacyjnej nie został rozpoznany wniesiony przez stronę wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Powyższy fakt spowodował, iż strona w ostatnim dniu terminu przewidzianym dla dokonania tej czynności – złożyła skargę kasacyjną. W konsekwencji podniesionych zarzutów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

W szczególności zasadny jest zarzut naruszenia przez WSA w Poznaniu w niniejszej sprawie art. 49 § 1 p.p.s.a. Zauważyć bowiem należy, iż w myśl art. 46 § 3 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a. w przypadku, gdy skarga jest sporządzona przez pełnomocnika, lub przez niego także wnoszona, istnieje obowiązek złożenia wraz ze skargą dokumentu pełnomocnictwa. Niedopełnienie przez pełnomocnika (stronę) powyższego obowiązku stanowi podstawę do wezwania przez sąd do uzupełnienia braku formalnego skargi przez dołączenie pełnomocnictwa, pod rygorem odrzucenia skargi. Celem przyjęcia takiej regulacji jest zapewnienie sądom informacji pozwalających na stwierdzenie, że mają do czynienia z pełnomocnikiem strony, który działa w sprawie za jej zgodą i wiedzą, nie zaś z falsus prokuratorem. W przeciwnym bowiem razie mogłoby dojść do sytuacji, w której strona nawet nie zdawałaby sobie sprawy, że ktoś działa na jej rzecz i w jej imieniu, a więc do nieważności postępowania, określonej w art. 183 § 2 pkt. 2 p.p.s.a. Mając to na uwadze odrzucić trzeba pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym w przypadku, gdy do skargi wniesionej przez podmiot podający się za pełnomocnika strony nie zostało dołączone pełnomocnictwo, wezwanie do uzupełnienia tego braku formalnego skargi powinno być skierowane do osoby określającej siebie jako pełnomocnika strony. Sąd nie wie bowiem na tym etapie sprawy, czy ta osoba jest, czy też nie jest pełnomocnikiem. Doszłoby zatem do paradoksalnej sytuacji, w której z jednej strony Sąd odrzuca skargę wniesioną przez osobę, która – pomimo wezwania - nie wykazała skutecznie swojego pełnomocnictwa, a z drugiej strony stosuje – w zakresie doręczania wezwania do uzupełnienia braku skargi i nadesłania pełnomocnictwa – przepis art. 67 § 5 p.p.s.a., tj. wysyła wezwanie falsus prokuratorowi, a wszelkimi możliwymi negatywnymi skutkami obciąża skarżącego.

Po drugie, nawet gdyby przyjąć za prawidłowe uznanie przez WSA w Poznaniu, że wystarczające było bezskutecznie wezwanie jedynie podmiotu wnoszącego w imieniu strony skargę, dla ustalenia braku wykazania w sprawie pełnomocnictwa, to i tak Sąd I instancji powinien był zauważyć, iż wówczas podpis na skardze powinien być traktowany jako niebyły. Działanie jako pełnomocnika osoby, która nie może pełnić tej funkcji, lub nim nigdy nie była nie wyklucza bowiem możliwości wniesienia skargi przez Skarżącego. Przepisy p.p.s.a., z wyjątkiem skargi kasacyjnej, zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu, oraz – w pewnym zakresie skargi o wznowienie postępowania, nie wprowadzają obowiązku sporządzania pism procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez pełnomocnika. W takim zatem przypadku ujawnia się brak formalny skargi tj. brak podpisu strony, jej przedstawiciela lub pełnomocnika, w rozumieniu art. 46 § 1 pkt. 4 p.p.s.a. W związku z tym Sąd powinien wówczas wezwać Skarżącego do uzupełnienia tego braku, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a.

Reasumując, zdaniem NSA w rozpatrywanej sprawie brak było przesłanek do wydania przez WSA w Poznaniu orzeczenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a, albowiem skarżąca Spółka nie została wezwana do usunięcia w wyznaczonym terminie, pod odpowiednim rygorem, stosownie do art. 49 § 1 tej ustawy braku formalnego skargi polegającego na nie podpisaniu jej przez uprawnioną osobę. Za takie wezwanie nie można było uznać pisma z dnia 18 stycznia 2007 r. zarówno z uwagi na jego treść, jak i adresata.

Wobec powyższego, na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.