Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 25 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Go 388/18 oddalił skargę K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kat. B. W uzasadnieniu Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] Starosta [...] odmówił K.S. wydania krajowego prawa jazdy kat. B. Po rozparzeniu odwołania decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że K.S., obywatel Niemiec, [...] maja 2017 r. złożył do Starosty [...] wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy kat. B. W efekcie odbytego od [...] maja 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. szkolenia, w dniu [...] września Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w [...] potwierdził pozytywne zaliczenie egzaminu w części teoretycznej i praktycznej przez K.S. Strona przedłożyła orzeczenie lekarskie wydane przez lekarza uprawnionego do badań kierowców poświadczające brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, udokumentowane czasowe zamieszkanie w [...] pod adresem ul. [...] oraz oświadczenie złożone pod odpowiedzialnością karną za podawanie nieprawdy o pobycie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez okres powyżej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, potwierdzenie z Niemieckiego Urzędu Federalnego ds. Komunikacji o braku obowiązujących zakazów oraz o nieposiadaniu niemieckiego ważnego dokumentu prawa jazdy, zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE, wymeldowanie z Republiki Federalnej Niemiec. W aktach sprawy znajduje się również zaświadczenie o zameldowaniu K.S. na pobyt czasowy w [...] pod wskazanym adresami.
Dalej organ II instancji wskazał, że podstawę materialnoprawną decyzji stanowi art.12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, w myśl którego prawo jazdy nie może być wydane osobie która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Obowiązująca ustawa wdrożyła przy tym Dyrektywę 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie prawa jazdy (Dz. U. UE L 2006 403 18 – dalej: Dyrektywa). Stosownie do treści art. 11 ust. 4 Dyrektywy, państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim.
Organ odwoławczy podniósł, że po myśli art. 4 ust. 2 ustawy kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 3 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem. Organ wskazał, że Konwencja o ruchu drogowym sporządzona w Wiedniu 8 listopada 1968 r., której stroną jest Polska oraz Niemcy (Dz. U. z 1998 r. Nr 5 poz. 40 i 44) przewiduje w art. 41 wzajemne uznawanie "każdego krajowego prawa jazdy", podobnie stanowi Dyrektywa 2006/126/WE w art. 2 ust. 1.
W toku postępowania administracyjnego Starosta [...] wystosował [...] maja 2017r. do Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego [...] za pośrednictwem Europejskiej Sieci Praw Jazdy, zapytanie o informacje dotyczące posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami przez K.S. Pismem z [...] czerwca 2017 r., przetłumaczonym przez tłumacza przysięgłego z języka niemieckiego na język polski, niemiecki organ odpowiedział, że K.S. nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że z dokumentów przedłożonych przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego [...] wynika, że stronie odebrane zostało prawa jazdy ze względu na skłonności do narkomanii. Niemieckie prawo jazdy podlega zwrotowi pod warunkiem jednak przedstawienia odpowiednich orzeczeń medycznych potwierdzających dobry stan zdrowia psychicznego i fizycznego kierującego pojazdem. Do momentu przedstawienia orzeczeń niemieckie prawo jazdy faktycznie pozostaje zatrzymane i, zdaniem organu odwoławczego, jest ono nadal ważne. Organ wskazał, że wymóg przedstawienia badań psychologicznych stwierdzających brak przeciwskazań do kierowania pojazdem w celu wydania prawa jazdy kategorii B nie jest obcy również polskiemu ustawodawstwu. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 6 ustawy dodatkowym warunkiem wydania prawa jazdy osobie, wobec której została wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w trybie art. 103 ust. 1 pkt 2 lub 3, jest uzyskanie orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Organ zauważył, że dokument prawa jazdy poświadcza jedynie uprawnienie, a zatem ma charakter pochodny od uprawnień. Dokument prawa jazdy może uzyskać tylko ten, kto posiada określone uprawnienia.
K.S. wniósł skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy. Ze względu na prowadzenie pojazdu pod wpływem środków odurzających skarżącemu odebrane zostało prawo jazdy, przy czym ponowne uzyskanie prawa jazdy może nastąpić po przedłożeniu pozytywnej ekspertyzy medyczno – psychologicznej. Z dokumentów dołączonych do pisma Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego [...] z dnia [...] maja 2017 r. wynika, że orzeczone wobec skarżącego kary o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz decyzje o odebraniu prawa jazdy ulegną umorzeniu - [...] maja 2031 r. i [...] maja 2021 r. A zatem do tego czasu wydanie skarżącemu prawa jazdy może nastąpić po przejściu procedury przewidzianej dla uzyskania prawa jazdy oraz po przedłożeniu pozytywnej ekspertyzy medyczno – psychologicznej. Powyższe oznacza, że skarżący uzyskał prawo jazdy za granicą, ale jego uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte i to do czasu przedstawienia ekspertyzy medyczno – psychologicznej, a zatem ziściła się przesłanka z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Sąd I instancji stwierdził, że w tej sytuacji zwrócenie się o wydanie prawa jazdy z powołaniem się art. 11 ust. 1 ustawy z dni 5 stycznia 2011 r. o kierującym pojazdami stanowiłoby obejście wymogu przedłożenia przez stronę ekspertyzy medyczno – psychologicznej, do czego była zobowiązana na gruncie odpowiednich przepisów prawa niemieckiego. Skoro do czasu umorzenia wymierzonej kary zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i odebrania prawa jazdy uzyskanie prawa jazdy przez skarżącego w Niemczech jest możliwe jedynie po spełnieniu dodatkowego wymogu przedłożenia ekspertyzy medyczno – psychologicznej, to uzyskanie tych samych uprawnień w oparciu o przepisy prawa polskiego, ale bez spełnienia warunku dodatkowego, stanowiłoby ominięcie rygorów wynikających z prawa wspólnotowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K.S., zaskarżając wyrok w całości i na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", zarzucił mu naruszenie:
- 1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy, a także art. 11 ust. 1 ustawy, poprzez oddalenie skargi skarżącego i uznanie, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu, podczas gdy skarżącemu odmówiono wydania prawa jazdy kat. B wobec uznania, że uzyskał on za granicą prawo jazdy, a uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte i trwa okres cofnięcia uprawnienia, w którym prawo jazdy nie może być skarżącemu wydane, podczas gdy uprawnienia zostały skarżącemu cofnięte bezterminowo, tzn. że w stosunku do skarżącego nie trwa okres cofnięcia tych uprawnień (uprawnienia te nie zostały cofnięte, lecz odebrane), zaś nałożony na skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów ustał w 2016 r. i obecnie - w świetle regulacji prawa niemieckiego - skarżący może ubiegać się o wydanie nowego prawa jazdy, co też uczynił składając wniosek do Starosty [...]; organy odmówiły skarżącemu wydania prawa jazdy pomimo spełnienia przez niego wszystkich przesłanek uzyskania prawa jazdy w Polsce;
- b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia sprawy z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego oraz brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów skargi - sąd I instancji całkowicie pominął, iż organ zobowiązany był podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, a takich czynności zaniechał - przede wszystkim organ nie wyjaśnił należycie treści decyzji cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, treści przepisów prawnych regulujących rodzaj i skutki zastosowanego wobec skarżącego środka oraz czasu trwania cofnięcia uprawnień, a także możliwości odzyskania lub nabycia nowych uprawnień przez skarżącego; bez ustalenia treści niemieckich regulacji prawnokarnych, znaczenia orzeczonych wobec skarżącego środków karnych i ich porównania z regulacjami polskimi, organ nie był w stanie ustalić, czy wobec skarżącego zachodzą przesłanki wskazane w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim powielił całkowicie błędne i dowolne stanowisko organów administracji, iż skarżącemu cofnięto uprawnienia i w dalszym ciągu okres cofnięcia tych uprawnień trwa, podczas gdy w świetle zastosowanego wobec skarżącego środka karnego - skarżący został pozbawiony uprawnień bezterminowo i wobec skarżącego nałożono zakaz prowadzenia pojazdów przez 1 miesiąc, zaś okres ten upłynął przed dniem złożenia wniosku o wydanie prawa jazdy kat. B; nie wiadomo na jakiej podstawie sąd I instancji doszedł do wniosku, że skarżący może odzyskać uprawnienia tylko po przedłożeniu pozytywnej opinii lekarsko-psychologicznej - taki wniosek nie wynika ani z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, ani tym bardziej z polskich przepisów prawa;
- c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 27 zd. 1 Konstytucji, art. 4 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U z 2018 r., poz. 931 ze zm.) poprzez brak rozpatrzenia sprawy z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego – sąd I instancji całkowicie pominął, iż organ zobowiązany był do dokonania wszelkich czynności mających na celu prawidłowe ustalenie treści niemieckich dokumentów w języku polskim, umożliwiającym właściwe odczytanie i zrozumienie treści tych dokumentów i informacji;
- d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. oraz art. 7a K.p.a. poprzez oddalenie skargi skarżącego w sytuacji, w której zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca są wadliwe, bowiem organy zobowiązane były należycie ustalić treść niemieckich norm prawnych dotyczących cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami i dopiero wówczas dokonać kwalifikacji w świetle istnienia przesłanek z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy; przede wszystkim organy powinny były zwrócić się do biegłego z zakresu niemieckiego prawa karnego, bowiem w sprawie wymagane są wiadomości specjalne konieczne do ustalenia, jakiego rodzaju decyzje dot. prawa jazdy zostały wydane wobec skarżącego w oparciu o przepisy niemieckiego prawa, w tym Kodeksu karnego i karnego drogowego, jaki jest czas obowiązywania tych decyzji, ewentualnie w razie istnienia wątpliwości co do treści regulacji niemieckich dotyczących decyzji o cofnięciu skarżącemu prawa jazdy i czasie trwania tego cofnięcia organy powinny je rozstrzygnąć na korzyść skarżącego, tzn. uznać, że decyzja o cofnięciu uprawnień jest bezterminowa, nałożony na skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów ustał w 2016 r. i obecnie dopuszczalne jest wydanie nowego prawa jazdy skarżącemu; organ całkowicie pominął ustalenie znaczenia wskazanego w informacji z Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego (Kraftfahrt-Budnesamt [...]) okresu, w którym na skarżącego nałożono zakaz prowadzenia pojazdów (1 miesiąc) oraz skutków orzeczenia o pozbawieniu skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami;
- e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 12 ust. 2a ustawy poprzez oddalenie skargi, pomimo, iż organ II instancji wadliwą decyzją utrzymał w mocy decyzję Starosty, który przed jej wydaniem zwrócił się w tym celu do organów niemieckich, przy użyciu Europejskiej Sieci Praw Jazdy, z wnioskiem o udzielenie informacji w daleko szerszym zakresie niż przewiduje to kompetencja organu, podczas gdy przepis art. 12 ust. 2a ustawy pozwala organowi wyłącznie na potwierdzenie, że ubiegający się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w tym państwie ani nie rozpoczął procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy; co za tym idzie - organy wydając decyzję nie mogły opierać się na informacjach uzyskanych z przekroczeniem kompetencji (nie mogły włączyć tych informacji do materiału dowodowego);
- 2) przepisów prawa materialnego:
- a) art. 11 ust. 1 ustawy w zw. z ust. 6 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie:
- - i odmowę wydania skarżącemu krajowego prawa jazdy pomimo spełnienia przez niego wszystkich przesłanek uzyskania prawa jazdy;
- - i uznanie, że do czasu przedstawienia opinii lekarsko-psychologicznej skarżący nie może odzyskać uprawnienia do kierowania pojazdami, które zostało mu cofnięte w Niemczech, zaś wydanie mu polskiego prawa jazdy bez spełnienia tego warunku prowadziłoby do obejścia prawa niemieckiego, podczas gdy przepisy prawa polskiego nie wymagają od skarżącego przedstawienia opinii lekarsko-psychologicznej, skoro wobec skarżącego nie została wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w trybie art. 103 ust. 1 pkt 2 lub 3 ustawy ani skarżący nie wnosił o przywrócenie mu cofniętego uprawnienia, lecz o udzielenie mu uprawnień na nowo;
- b) art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i odmowę wydania skarżącemu krajowego prawa jazdy wobec uznania, że skarżący uzyskał za granicą prawo jazdy, a uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte i trwa okres cofnięcia uprawnienia, podczas gdy uprawnienia zostały skarżącemu cofnięte bezterminowo, tzn. że w stosunku do skarżącego nie trwa okres cofnięcia tych uprawnień (uprawnienia te nie zostały cofnięte, lecz odebrane), zaś nałożony na skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów ustał w 2016 r. i po tym dniu - w świetle regulacji prawa niemieckiego - Skarżący mógł ubiegać się o wydanie nowego prawa jazdy (wg prawa niemieckiego - przy spełnieniu dodatkowych warunków, których nie zastrzega prawo polskie), co też uczynił składając wniosek do Starosty [...].
Skarżący kasacyjnie, w razie uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, wniósł o uwzględnienie niniejszej skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 lipca 2018 r. (sygn. akt: IV SA/Go 388/18) w całości i rozpoznanie skargi oraz orzeczenie zgodnie z jej wnioskami, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych i wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że konieczne jest prawidłowe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, uwzględniające jej dopuszczalne podstawy wymienione w art. 174 p.p.s.a. Sąd bowiem nie ma możliwości, aby uzupełniać granice zaskarżenia wskazane w skardze kasacyjnej, czy domyślać się intencji strony.
Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych, jest wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy - treść orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1560/11, opubl. CBOSA).
W rozpatrywanej sprawie skarga oparta została na obu podstawach. Nie są one jednak sformułowane w sposób poprawny. W przypadku zarzutów naruszenia przepisów postępowania konieczne było wykazanie wpływu (istotnego) naruszenia na wynik sprawy, w przypadku naruszenia prawa materialnego należało wskazać na czym polegało naruszenie stosownie do ww. przepisu art. 174 pkt 2 ppsa.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów naruszenia prawa oraz uzasadnienia tychże zarzutów.
Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a. powiązane przez skarżącego kasacyjnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz 141 § 4 P.p.s.a. Podstawę prawną kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzji administracyjnych stanowił art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r., poz. 978) w brzmieniu: "Prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia." Nie budzi wątpliwości, że skarżący kasacyjnie uzyskał prawo jazdy za granicą. Z pisma Federalnego Urzędu Transportu [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. wynika, że uprawnienie to, posiadane przez skarżącego, zostało skarżącemu odebrane.
Skarżący może odzyskać prawo jazdy jeżeli przedłoży stosowną ekspertyzę lekarsko – psychologiczną. Pismo powyższe zostało na potrzeby niniejszego postępowania przetłumaczone z języka niemieckiego na język polski przez tłumacza przysięgłego. Zatem organ zgromadził wszelkie dokumenty niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sam skarżący kasacyjnie nie wskazuje okoliczności faktycznych niewyjaśnionych przez organ, a z treści samego zarzutu można raczej wnioskować, że celem skarżącego kasacyjnie było wykazanie, że organ niewłaściwie odczytał i zrozumiał treść art. 12 ustawy o kierujących pojazdami. Nie jest przy tym zasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 ppsa.
Sąd I instancji orzekał bowiem w takim zakresie w jakim rozstrzygała o uprawnieniach skarżącego decyzja administracyjna, a w swojej ocenie nie wykroczył poza granice podstaw prawnych rozstrzygnięcia. W tym kontekście nie jest również zrozumiały zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Z uzasadnienia wyroku jasno wynika jaki stan faktyczny sąd wziął pod uwagę i jakie przepisy miały w sprawie zastosowanie. Sąd odniósł się do wszystkich istotnych zarzutów w sprawie. Niewskazanie przez skarżącego kasacyjnie wpływu tych naruszeń na rozstrzygnięcie oznacza w istocie, że skarżący polemizuje z wyrokiem Sądu I instancji, bez głębszego uzasadnienia.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 27 zd. 1 Konstytucji, art. 4 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U z 2018 r., poz. 931 ze zm.) poprzez brak rozpatrzenia sprawy z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego przez pominięcie, że organ zobowiązany był do dokonania wszelkich czynności mających na celu prawidłowe ustalenie treści niemieckich dokumentów w języku polskim, umożliwiającym właściwe odczytanie i zrozumienie treści tych dokumentów i informacji. Przeczą temu wykonane na potrzeby postępowania tłumaczenia dokumentów urzędowych przekazanych przez organ niemiecki. Skarżący kasacyjnie nie wykazał przy tym błędów w tłumaczeniu, a przetłumaczone dokumenty zarówno na zlecenie organu, jak i dołączone do odwołania przez skarżącego są zbieżne w swej treści.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącego kasacyjnie, aby należało ustalać, jakie przepisy prawa niemieckiego mogły skutkować odebraniem skarżącemu prawa jazdy. Nie można się także zgodzić z twierdzeniem, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę konieczności uzyskania informacji źródłowych o wydanych w Niemczech w stosunku do skarżącego decyzjach i podstawach prawnych ich wydania. Skarżący mógłby zakwestionować przed właściwym organem znaczenie określonych informacji i podważyć prawidłowość dokonanych wcześniej ustaleń w momencie ubiegania się o wydanie w Polsce prawa jazdy, czego skarżący kasacyjnie nie uczynił. Dokument pochodzący od organu właściwego w zakresie posiadanych informacji, stanowi najbardziej wiarygodny środek dowodowy dla organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Ani organ ani wojewódzki sąd administracyjny nie mają obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy dana okoliczność zostanie uzna za wystarczająco udowodnioną.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo dały wiarę dokumentom otrzymanym w sprawie. Tłumaczenia dokumentów są jasne i czytelne, wskazują na oczywiste fakty. Wynika z nich, że w przypadku skarżącego nastąpiło niezaskarżalne odebranie uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B w Niemczech, które będzie brane pod uwagę w kontekście ponownego ubiegania się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami na terenie Niemiec jeszcze do maja 2031 r., chyba że wcześniej przedłożona zostanie pozytywna opinia lekarsko-psychologiczna potwierdzająca zdolność do uczestnictwa w publicznym ruchu drogowym.
Wskazać należy, że wprawdzie (co wyjaśniono już wyżej) moc dowodowa zagranicznych dokumentów urzędowych nie została w Kodeksie postępowania administracyjnego uregulowana, to należało przyjąć, że podlegają one w pełni swobodnej ocenie dowodów dokonywanej przez organ orzekający, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej, co nie zaistniało w przedmiotowej sprawie.
Wskazać też trzeba, że polskie organy prowadzące postępowanie w sprawie o wydanie prawa jazdy związane są ustaleniami organu niemieckiego ds. ruchu drogowego i nie powinny podejmować tego rodzaju działań, które miałyby służyć ustalaniu wiarygodności/prawdziwości wpisów dokonanych w ewidencji urzędowej organu innego państwa oraz ocenianiu ich konsekwencji na gruncie uprawnień do prowadzenia pojazdów na terytorium Niemiec. Wynika to z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. 2006/126/WE (Dz.U.UE.L2006.403.18) Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. oraz art. 7a K.p.a.
Za całkowicie chybiony należało uznać wymieniony jako pkt 5 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 12 ust. 2a ustawy o kierujących pojazdami. Zarzut sprzeczny ponadto z pozostałymi zarzutami naruszenia przepisów postępowania. Organ ma prawo zgodnie z art. 7 kpa podejmować wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Nie jest przekroczeniem granic postępowania dowodowego - w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 ppsa - wystąpienie do organu niemieckiego o wyjaśnienie wątpliwości w zakresie przesłanek negatywnych uzyskania prawa jazdy, a dokument wymieniony w art. 12 ust. 2 a ustawy o kierujących pojazdami jest jednym z wielu dowodów niezbędnych do prawidłowego ustalenia możliwości wydania prawa jazdy.
Przechodząc do oceny naruszenia prawa materialnego w pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzut naruszenia prawa materialnego art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami nie mógł być uwzględniony.
Wykładnia art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami powinna być dokonywana w zgodzie z prawem Unii Europejskiej. Art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy stanowi, że państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie odmawia uznania ważności jakiegokolwiek prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa członkowskiego. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione."
Dyrektywa w art. 11 ust. 4 przewiduje jako obligatoryjną przesłankę odmowy wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Tak samo art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami przewiduje jako obligatoryjną przesłankę odmowy wydania prawa jazdy osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Zarówno więc w prawie wewnętrznym, jak i w prawie unijnym cofnięcie prawa jazdy w jednym państwie członkowskim stanowi obligatoryjną przesłankę odmowy wydania prawa jazdy w innym państwie członkowskim. Co do tego obie regulacje pozostają zgodne, nie zachodzi tu żadna sprzeczność. Autor skargi kasacyjnej dopatruje się natomiast niewłaściwego zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 5 wskazanej ustawy, polegającego na przyjęciu, że ww. przepis obejmuje przypadki, w których ubiegający się o prawo jazdy wcześniej utracił prawo jazdy za granicą, a o nowe prawo jazdy może ubiegać się po upływie określonego czasu, albo po spełnieniu określonych warunków dodatkowych.
Autor skargi kasacyjnej, wskazuje równocześnie, że skarżącemu cofnięto prawo jazdy bezterminowo, co oznacza, że nie posiada on w tej chwili żadnych uprawnień związanych z prawem jazdy, a zatem w jego przypadku nie zachodzi przesłanka wyłączająca wydanie mu prawa jazdy w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. W niniejszej sprawie stan faktyczny jest jednak oczywisty i wynika z dokumentów nadesłanych przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego w Niemczech. Z dokumentów tych wynika, że skarżącemu odebrano uprawnienia do kierowania pojazdami na terenie Niemiec w związku z uzależnieniem od narkotyków. Z treści nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący pozostaje w okresie cofnięcia uprawnień, a warunkiem uzyskania przez skarżącego prawa jazdy w Niemczech jest przedłożenie pozytywnego orzeczenia lekarsko-psychologicznego, potwierdzającego zdolność do uczestnictwa w ruchu drogowym. Z informacji niemieckiego organu wynika jednoznacznie, że decyzja o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami nadal obowiązuje.
W związku z tym nie ma wątpliwości, że stan faktyczny, jaki zaistniał w rozpoznawanej sprawie wyczerpuje dyspozycję art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego nie można w niniejszej sprawie przyjmować, że doszło do całkowitego odebrania skarżącemu prawa jazdy, gdyż w żaden sposób nie można tego odczytać z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Nie można domniemywać innej treści niemieckiego dokumentu urzędowego, aniżeli ta treść, którą w tym dokumencie wyrażono.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 i 6 ustawy o kierujących pojazdami. Przepisy te wymieniają tzw. pozytywne przesłanki wydania prawa jazdy. Przepisów tych nie można jednak stosować w oderwaniu od oceny wystąpienia przesłanek negatywnych o których jest mowa w art. 12 tej ustawy. Przesłanki te niewątpliwe wystąpiły, a zatem zarzuty dotyczące niewydania nowego prawa jazdy nie są uzasadnione.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie uznał, że wobec skarżącego zastosowanie znajduje art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. W przypadku skarżącego mamy bowiem do czynienia z cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy., co jasno wynika z tłumaczenia dokumentu zgromadzonego na użytek tego postępowania, dokonanego przez tłumacza przysięgłego.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.